Het land kiest, het buitenland heeft de macht

Het West-Afrikaanse Liberia gaat vandaag na jaren burgeroorlog naar de stembus. De winnende politici zullen straks buitenlandse experts naast zich moeten dulden. Liberia staat onder curatele.

Aan keuze is bepaald geen gebrek bij de verkiezingen komende week in Liberia. De Liberianen kunnen morgen stemmen op liefst 30 politieke partijen, meer dan 700 parlementskandidaten en 22 potentiële presidenten en vice-presidenten.

In de hoofdstad Monrovia hangen overal verkiezingsposters en uit luidsprekers op rondrijdende auto's klinken slogans. Favoriet voor het presidentschap is voormalig AC Milan-voetballer George Weah. “Ik zal een edele president zijn“, zegt hij. “Ik ben een edel man.“

Maar wat de uitslag ook wordt, de winnende politici zullen straks slechts beperkt speelruimte hebben. Want Liberia is de afgelopen twee jaar onder curatele gesteld.

Cruciale overheidstaken als de gezondheidszorg, het onderwijs en de demobilisatie van de duizenden kindsoldaten worden in het Afrikaanse land vrijwel geheel vervuld door buitenlandse hulpwerkers. Een andere belangrijke overheidstaak, de handhaving van de veiligheid, is eveneens in handen van buitenlanders: zo'n 18 000 blauwhelmen van de Verenigde Naties. En interim-leider Gyude Bryant is er onlangs, aan de vooravond van de verkiezingen, mee akkoord gegaan dat de Liberiaanse overheid tijdelijk onder toezicht wordt gesteld. Op sleutelposities werken voortaan, naast Liberiaanse ambtenaren, buitenlandse deskundigen. Zonder hun handtekening kunnen geen grote uitgaven worden gedaan. De donoren hopen zo de enorme corruptie in de Liberiaanse overheid te beteugelen.

Liberia's elite is hier geïrriteerd door. Want het staatje is een van de weinige landen in Afrika die nooit werden gekoloniseerd. Liberia werd in 1847 gesticht door vrijgelaten slaven uit Amerika. Volgens critici laat het land zich nu alsnog 'koloniseren'.

De Liberiaanse academicus Syrulwa Somah zegt zich te ergeren aan de buitenlanders die “de financiële middelen van Liberia overnemen en goed leven met nieuwe auto's en fatsoenlijke huizen, terwijl mijn mensen nog steeds lijden“.

Interim-regeringsleider Gyude Bryant weigerde het plan aanvankelijk te tekenen. Maar de donoren hielden voet bij stuk: de EU, de VS en Groot-Brittannië en Amerika dreigden een hulppakket van 44 miljoen dollar te schrappen als Bryant bleef weigeren. Uiteindelijk, na een bezoek aan Washington, tekende de interim-leider het plan. En maakte zijn land in feite tot een soort internationaal protectoraat. “De Amerikanen hebben zijn arm even op zijn rug gedraaid“, zegt een Europese diplomaat in Monrovia.

Veel gewone Liberianen staan redelijk positief tegenover de internationale inmenging. Sommigen lijken ervan uit te gaan dat 'de blanke man' veel dingen nu eenmaal beter kan dan een Liberiaan. Maar anderen zien in dat er een verband is tussen de egoïstische inhaligheid van hun politici en de instabiliteit van het land. Zij zijn ervan overtuigd dat extreme maatregelen nodig zijn om daar een einde aan te maken.

Waarnemers verwachten in elk geval dat de interventie in Liberia nog een behoorlijke tijd nodig zal zijn, het land blijft in ieder geval nog drie jaar onder curatele. En de denktank International Crisis Group (ICG) waarschuwde onlangs in een rapport dat ook de VN-troepen nog minstens vier jaar zullen moeten blijven. Volgens ICG loopt Liberia anders een groot risico opnieuw in te storten 'in een golf van plunderingen en geweld'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden