Het koord ligt alvast onder het bed

Vanavond wordt in het koning Boudewijn Stadion te Brussel de eerste bal van Euro2000 in beweging gezet. Na jaren van organiseren komt voor Jeu Sprengers nu het aangename deel: het evenement zelf, de ontvangst van collega-bestuurders en het bekijken van de wedstrijden. De oogst van wat de KNVB-voorzitter een 'hondsmoe karwei' noemt.

Eric Hornstra

De plaats van ontmoeting met Jeu Sprengers is Hotel Valuas aan de oevers van de Maas. Een vertrouwd thuisdecor voor de Limburger. Daarom groeten personeelsleden als ze de bekende en innemende verschijning zien. Een echt moment van kalmte is het voor de 'president van het bestuur van Stichting Euro2000' overigens niet, want ook tijdens het gesprek rinkelt de gsm een paar keer.

Het is de laatste maanden een gekkenhuis, geeft Sprengers grif toe. Op de burelen in Zeist heeft hij zich al een tijd niet meer laten zien. ,,Ik zei laatst tegen Harry Been: 'Het wordt hoog tijd dat het afgelopen is.' Ik voel me zeer onthand nu daar zoveel mensen ontbreken. Maar er is geen keus. We organiseren niet zomaar even een wedstrijdje.''

De complexiteit van het evenement dwong de Nederlandse en Belgische bestuurders tot het kiezen van de gevolgde formule. Sprengers: ,,Als je erbij nadenkt is het allemaal heel griezelig. We laten het grootste evenement dat wij hier ooit hebben gehad over aan mensen die we van de hoeken en de pleinen bij elkaar hebben verzameld. De organisatie heeft zoveel facetten; ik moet er niet aan denken wat er zou gebeuren, als we er niet een tiental sleutelfiguren uit onze beide organisaties bij hadden gehaald. We hebben zeer te maken met de voetbalpiramide. Je moet in de slag met de Uefa, de zusterorganisaties die zich gekwalificeerd hebben, er zijn contacten met de overheid en dan nog met lokale of regionale overheden.''

Dat België en Nederland gezamenlijk het kampioenschap ter hand namen, heeft de voorzitter van het stichtingscomité Euro2000 nooit als een handicap ervaren.

,,Dit is de enige kans voor andere dan de vijf grote landen in Europa om ook eens als organisator op te treden. Anders kan het niet, of je komt bij een land als Portugal. Daar maken ze er een soort Deltawerken van, het heeft er de status van een nationaal project. Maar zo zit de Nederlandse samenleving niet in elkaar. De overheid heeft bij ons gezegd: 'Prima, we staan erachter en geven de maximale support, maar jullie doen het'. Portugezen bulderen van het lachen, als ze horen dat wij opdraaien voor eventuele extra kosten.''

Een systeem, waarbij het rijk voor tegenvallers garant stond, is in Nederland nooit aan de orde geweest. Sprengers: ,,Dat past ook niet in onze verhouding. Wij zijn een private organisatie, die nooit instructie van de regering krijgt over interne zaken. Toch werd het gedurende het traject soms lastig. Bij de vorige minister van binnenlandse zaken, Peper, heb ik wel eens geklaagd over de hoeveelheid extra geld die de ticketing kostte. Zijn antwoord was zo simpel als maar kon: 'U wou het toch organiseren?' Daar is onze overheid dus tamelijk laconiek in. En dat terwijl meneer Zalm nu al persoonlijk de Europa Cup heeft. Kijk maar wat er binnenloopt aan btw op kaartjes, aan loonbelasting van staf en spelers, aan accijnzen op drank.''

,,Met dat al lagen de financiële risico's bij ons. Ik heb wel eens bij een lezing gezegd: 'Ik heb het koord onder het bed liggen. Als ik zie dat het verkeerd gaat, dan hang ik mezelf op'. Het mag natuurlijk nooit zo zijn dat een sportorganisatie die voor 95 procent uit vrijwilligers bestaat, geconfronteerd wordt met een bestuur dat zegt: 'Ik heb nog een onaangename verrassing voor je'.''

Duur of niet, de uitvoering van de kaartverkoop vervult de voorzitter achteraf met enige trots. De veiligheid buiten de stadions blijft onverminderd een zaak voor de politie. Maar binnen de poorten zal het beter gaan dan in Frankrijk, meent Sprengers. ,,Vergeleken met het WK hebben wij een aantal criteria opgesteld bij het beschikbaar stellen van de kaarten. Wij hebben, samen met de Uefa, gezegd: kaarten voor het voetbalpubliek. De Europese Commissie zei: wij willen dat een derde van de kaarten een zodanige verspreiding krijgt dat iedereen kans heeft op een kaartje. Op de omvang van die klus hebben we ons verkeken, vooral door de aanvullende eisen. Waar moet je hier je naam opgeven als je naar de schouwburg gaat? Kennelijk is dat bij het voetbal wel nodig.''

,,In bepaalde vakken zitten supporters van rivaliserende landen door elkaar. Dat is onvermijdelijk, als je at random 35 procent van je kaartjes verkoopt. Je kunt niet de kwadratuur van de cirkel hebben. Maar de verdeling is goed doordacht. We kunnen de namen van de bezoekers vooraf checken op een aantal criteria. Zo kunnen we controleren of er ooit iets is gebeurd wat met rellen te maken heeft. De grootste risicosupporters zitten sowieso verspreid.''

,,We zitten hier niet een Maria-congregatie of een Lourdesprocessie te organiseren, dat realiseer ik me ook. Er is geen voetbalwedstrijd zonder risico. Maar, ik moet dat zeggen: ik was bij de wedstrijd Nederland-België in Saint-Denis. Daar heb ik met verbazing staan kijken hoe alles door elkaar liep. Van scheiding van supporters was geen sprake. Ik dacht, goh, wat een risico nemen die mensen. Maar wat gebeurde er? Helemaal niks. Als je ten principale de gangsters maar verspreidt.''

Jeu Sprengers hoeft geen moment na te denken als de grootste hobbels in de voorbereiding ter sprake komen. ,,Het zwaarste moment was toen beide ministers van binnenlandse zaken eisten: 'Kaartjes op naam en niet meer dan twee stuks per man'. Toen dachten we dat de wereld instortte. Ach, de voetreis naar Rome is lang, maar begint met de eerste kilometers van Venlo naar Tegelen. Zo moet je dat vervolgens toch aanpakken. Een ander knelpunt was de overeenkomst met de stadions. Die moesten leeg opgeleverd. Dat is een opgave die in Nederland moeilijk ligt. Vooral de Arena is een substantieel probleem geweest. Er dreigde een situatie waarbij Amsterdam in de ban zou gaan. Gelukkig konden we een bruikbaar compromis bereiken.''

Een slotvraag aan de bestuurder. Vindt hij dat er aan Euro2000 ook een sportief plus voor Nederland zit? Sprengers: ,,Wat we er ook aan over moeten houden is een impuls voor het jeugdvoetbal. Waar wij uniek in zijn geweest, is dat we in Nederland een opleidingsstructuur hadden, die het kleinste krentje uit de pap kon halen. Dan krijg je wel de wet van de remmende voorsprong. Tegenwoordig vragen mensen als Johan Cruijff en Wim Jansen zich af of we op de goede weg zijn. De afgelopen anderhalf jaar hebben we daar nog eens kritisch naar gekeken. En er ligt nu bij ons een plan klaar om dat jeugdvoetbal een nieuwe impuls te geven. Daarvoor is geld nodig. Als we na Euro2000 overhouden, hebben we een startbedrag om het Nederlandse voetbal dat te kunnen aanbieden.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden