'Het koningschap is bij de gratie van God gegeven'

Joodse dienst ter ere inhuldiging koning Willem-Alexander

Zondagavond houdt de Portugese synagoge in Amsterdam, de Esnoga, een dienst ter ere van de inhuldiging van koning Willem-Alexander. De organisatie is in handen van het Portugees-Israëlitisch Kerkgenootschap en het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap. Ruben Vis is secretaris bij het laatste.

Waarom organiseren jullie een speciale inhuldigingsdienst?
"Binnen het jodendom geldt het idee dat het koningschap bij de gratie Gods is gegeven. Het koningschap heeft dus een religieus element. Daarbij hecht het jodendom aan het bijzondere karakter van het koningschap. Even een stukje theologie. Toen de Joden naar Babylonië werden verbannen, sprak de profeet Jeremia: 'Bid ook voor de vrede voor de stad waarnaar je verbannen zult worden'. Sindsdien wordt voor de regering én voor de vorst een apart gebed gezegd. Dat zullen we bij de inhuldiging ook doen."

Wat gaat er zondagavond nog meer gebeuren?
"Het zal een kopie zijn van de dienst die we in de synagoge hielden toen Wilhelmina werd ingehuldigd. We beginnen met een toespraak van rabbijn Raphael Evers. Hij zal het hebben over de betekenis van modern koningschap in religieus perspectief. Wat hij exact gaat zeggen, is nog onbekend, maar het wordt zeker spannend."

En verder?
"We zullen alle veertien Thorarollen tevoorschijn halen uit de Thorakast, een bijzonder moment. Dat gebeurt normaal gesproken alleen op de belangrijkste feestdag van het jaar: Grote Verzoendag. Ook zullen we de koningspsalm uitspreken, dat is psalm 21. En psalm 100 ook, de dankpsalm. Daarna zal er gebeden worden voor de koning."

Zal koning Willem-Alexander er iets van meekrijgen?
"In elk geval in spirituele zin. We hopen natuurlijk dat onze gebeden verhoord zullen worden door de Koning der Koningen. Over het houden van deze dienst hebben we het hof geïnformeerd. In letterlijke zin denk ik niet dat de koning onze dienst opmerkt. Ik denk dat hij daar iets te druk voor is. Maar ik denk dat hij en de andere leden van het Koninklijk Huis zich er wel van bewust zijn dat er mensen zijn die voor hun welzijn bidden."

Troonswisseling is feest voor gelovigen
Voor gelovigen is de troonswisseling een extra reden om God te prijzen. Kriskras door Nederland zijn er talloze Oranjevieringen.

Zo heeft de Basiliek van de Heilige Nicolaas, pal tegenover het Centraal Station in Amsterdam, zondag een speciale koningsmis op het programma. Tijdens de viering, die vanaf 10 uur live op Nederland 2 te zien is, klinkt de befaamde Krönungsmesse van Mozart. Er worden bovendien tal van hoogwaardigheidsbekleders verwacht.

Ook veel protestantse kerken houden diensten die in het teken van het oranjespektakel staan. De predikantengroep 'Op goed gerucht', een club vrijzinnige dominees uit de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), roept collega's op om zondag in heel Nederland 'Koningsvieringen' te houden. Zo hopen ze 'op eigen wijze de inhuldiging te vieren en zo onze dromen en inspiratie voor de koning met ons land te delen'.

Opmerkelijk: de Haagse Kloosterkerk, de 'huiskerk' van de koningin, meldt geen speciale activiteiten. Ook de Protestantse Gemeente in Wassenaar, waar de toekomstige koning af en toe ter kerke gaat, doet niets bijzonders.

Een ware overdaad aan kerkdiensten is er te vinden op de biblebelt, de gordel van Zeeland tot Overijssel die bevolkt wordt door bijbelvaste protestanten. Voor deze gelovigen is de drieslag 'God, Nederland en Oranje' - eigenlijk niets meer dan een laatste restje negentiende-eeuws nationalisme - nog altijd levende realiteit. In de hele bijbelstrook houden reformatorische kerken op maandagavond bidstonden.

In orthodox-christelijk Nederland is de troonswisseling sowieso big business. Van speciale preken ('tijdpreken') over de troonswisseling zijn er al enkele duizenden over de toonbank gegaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden