Het klimaat en ik

Wat kun je doen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen? Tips om 12.250 kg CO2 te besparen.

Kleding wordt steeds goedkoper. Dat is prettig voor koopjesjagers, maar de lage prijzen en snelle productie leiden ook tot verspilling en meer afval. Een gezin blaast er jaarlijks al gauw 3,3 ton CO2 mee de lucht in. Milieubewuste modefans kunnen beter investeren in kwaliteit, dan alle trends te volgen en impulsaankopen te doen. Niet iedere trui hoeft overigens tot op de draad te worden versleten. Als elk gezinslid jaarlijks drie kledingstukken minder koopt, scheelt dit zo'n 20 tot 120 kilo CO2, afhankelijk van het type en materiaal van het kledingstuk. Wol en zijde zijn het slechtst voor het milieu, omdat er veel land en water nodig zijn voor de productie. Draag liever (tweedehands) kleding van nylon, polyester of gerecycled katoen.

drie kledingstukken minder

Zelf stroom opwekken scheelt CO2-uitstoot, maar het gaat minder hard dan de gaskraan dichter draaien. Het is vooral ook aantrekkelijk om minder afhankelijk te zijn van een grote energieleverancier. En, als de investering eruit is, schijnt de zon gratis en voor niks. De panelen leveren dan meer op dan een spaarrekening. Zes panelen installeren zou op de meeste, ook kleinere huizen moeten lukken. Die wekken 1300 kWh per jaar op en dat scheelt 690 kilo CO2-uitstoot. Even afgezien van de emissies die het fabriceren van de panelen oplevert. Die is na drie jaar 'terugverdiend', terwijl panelen zo'n 25 jaar meegaan.

zes zonnepanelen

Ook woning en inrichting zijn stevige vervuilers: jaarlijks goed voor zo'n 6 ton CO2 per gezin. "Het is belangrijk om zo lang mogelijk te doen met de inrichting van je woning", zegt Ingrid Aaldijk van Milieu Centraal. "Kies producten en meubels die lang meegaan, onderhoudt ze goed en kies voor kleuren of modellen die enigszins tijdloos zijn." Zoek meubels en vloeren van FSC-gecertificeerd hout, uit een duurzamer beheerd bos. Ook meubels van bamboe zijn een milieuvriendelijke keuze. Bamboe is volledig afbreekbaar en groeit snel, waardoor het vaker geoogst kan worden. Een bijkomend voordeel is dat bamboe meer CO2 opneemt dan hout en meer dan 35 procent meer zuurstof creëert dan bomen. Een duurzame vloer? Vervang het tapijt door bamboe. Een traditionele tapijttegel zorgt voor een gemiddelde uitstoot van 12 kilo CO2 per vierkante meter, terwijl bamboe doorgaans klimaatneutraal is. Een vloer van 50 vierkante meter levert zo een winst op van 600 kilo CO2.

kies een bamboe vloer

Snel en relatief goedkoop, maar gigantisch klimaatonvriendelijk: het vliegtuig pakken. Voor een reislustige alleenstaande die twee keer in een jaar een verre reis naar Azië maakt en nog een weekje op een Grieks eiland neerstrijkt, gaat gemakkelijk de helft van zijn totale jaarlijkse CO2-uitstoot op aan die vliegreizen. Ook voor de minder avontuurlijken is snelle winst te boeken. Een gezin met twee kinderen dat het gebruikelijke tripje in de voorjaarsvakantie naar dat all-inclusive resort aan de Turkse rivièra schrapt, bespaart de atmosfeer rond de 4000 kilo kooldioxide.

schrap die vliegvakantie

Nederlanders zijn geen viezeriken: we douchen gemiddeld 9 minuten en verbruiken daarbij 51 liter water per keer. Voor een gezin met twee kinderen betekent dat jaarlijks zo'n 74.500 liter warm water. Het gasverbruik daarvoor neemt zo'n 11 procent van de totale CO2-uitstoot van een huishouden in beslag, en 80 procent van al het warme water stroomt uit de douchekop. Als iedereen in het gezin een minuut korter doucht, bespaart dit 90 kilo CO2 per jaar. Ook een besparende douchekop scheelt een hoop: zo'n 20 procent water.

Plassen onder de douche is een slecht advies, vindt Milieu Centraal. "Per minuut stroomt meer water uit een douche dan nodig is voor een spoelbeurt van het toilet", zegt Ingrid Aaldijk. "Het toilet wordt doorgespoeld met koud water. Douchewater is verwarmd en dat kost veel energie."

minuut korter douchen

Voeding is een van de grootste CO2-slurpers in huis, omdat die veel uitstoot veroorzaakt bij de teelt en het vervoer. Een gezin met twee kinderen is jaarlijks goed voor een gemiddelde uitstoot van 10,2 ton. Stoppen met eten is natuurlijk geen optie, maar een vegetarisch menu maakt al een behoorlijk verschil. Twee dagen per week geen vlees eten, levert een CO2-besparing op van 640 kilo per jaar.

Verstokte carnivoren kunnen overwegen om alleen lamsvlees en rundvlees te laten staan, want die zorgen voor de meeste uitstoot. "Lammeren en runderen zijn herkauwers", legt Ingrid van Aaldijk van Milieu Centraal uit. "Die stoten veel methaan uit door boeren en scheten. Methaan heeft een broeikaseffect dat 28 keer hoger is dan CO2." Wie voor milieuvriendelijker eiwitten gaat, kiest liever voor kip, varken, peulvruchten, noten en groenteburgers.

twee dagen geen vlees

Weliswaar is de kolenkachel allang uitgebannen uit de Nederlandse huishoudens, ook met het stoken van het klimaatvriendelijker gas gaan nog flink wat kilo's CO2 de lucht in. Een gezin met twee kinderen in een gemiddelde eengezinswoning verbruikt rond de 1900 kubieke meter gas. Een slecht geïsoleerd huis kan daar flink boven zitten met ruim 3000 m3 gas, een goed geïsoleerde woning komt er ver onder met rond de 1100 m3. Wie een zolder met een schuin dak heeft, kan een grote stap zetten met isolatie. Ook de spouwmuren volstoppen tikt aan. Dat samen kan in totaal zo 1600 kuub schelen, ofwel 3000 kilo CO2.

isoleer dak en muren

Het is geen verrassing: de auto is in een huishouden een van de grote bronnen van broeikasgas. Niet voor niets probeert de overheid via belastingvoordelen consumenten in de richting van zuiniger exemplaren te duwen. De verschillen tussen een oude auto uit de jaren negentig en een volledig elektrische wagen zijn erg groot. Uitgaande van gemiddelden valt er veel te besparen. Stel, een gezin tuft 25.000 kilometer per jaar in een Renault Scenic. Naar het werk, vakantiebestemmingen, sportvelden, familie. Als ze erin slagen dat gebruik te halveren, levert dat 3160 kilo minder CO2-uitstoot op.

halveer het autogebruik

Een sappige biefstuk in de pan, de verwarming hoog en nog even douchen voor het slapengaan. Het zijn zomaar wat activiteiten op een comfortabele winteravond die flink wat kilo's CO2 de lucht in blazen.

Op de klimaattop in Parijs, die maandag begint, hopen wereldleiders een akkoord te sluiten dat de jaarlijkse uitstoot van broeikasgassen moet tegengaan. Het doel is de opwarming van de aarde beperkt te houden tot 2 graden. Daarin spelen overheden en bedrijven een belangrijke rol, maar ook thuis kunnen een paar eenvoudige aanpassingen veel verschil maken.

Op dit moment ligt de jaarlijkse uitstoot wereldwijd op een kleine 40 gigaton, waardoor de aarde al 1 graad is opgewarmd. De gemiddelde CO2-uitstoot van een Nederlands gezin met twee kinderen bedraagt zo'n 42 ton per jaar.

Toch wordt slechts een klein deel daarvan veroorzaakt door de energie die huishoudens verbruiken voor verwarming, elektriciteit en vervoer. Naast het 'directe' broeikasgas dat hierdoor vrijkomt, vindt zo'n 70 procent van de uitstoot van Nederlandse huishoudens in het buitenland plaats, omdat veel producten daar gemaakt worden. Deze 'indirecte' uitstoot komt vrij bij de productie, verpakking en het vervoer van bijvoorbeeld voedsel en kleding.

Een gezin met twee kinderen kan zijn jaarlijkse uitstoot compenseren door 2100 bomen te planten die de CO2 uit de lucht halen en omzetten in biomassa. Een andere optie is investeren in duurzame projecten. Omdat broeikasgassen zich verspreiden over de aarde hoeft die compensatie niet in Nederland te gebeuren. Geld steken in een zonnestroomcentrale in Frankrijk heeft dus net zoveel zin als in een windmolenpark in Friesland.

Ook korter douchen, minder vlees eten en de auto laten staan, zijn veelgehoorde tips om het klimaat te ontlasten. Maar wat leveren ze daadwerkelijk op?

Trouw geeft een overzicht van CO2-besparingen die u thuis kunt doen om het klimaat te ontlasten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden