Column

Het katholieke geloof heeft iets weg van een droomwereld

Beeld Trouw

Misschien is het katholieke geloof toch vooral dit: een levenshouding, een blik om naar de wereld te kijken en hierdoor een sleutel om iets te begrijpen van het raadsel dat het leven uiteindelijk is. 

Ik kwam een schitterende uitspraak tegen van de Engelse, katholieke schrijver Evelyn Waugh, bekend van het magistrale ‘Brideshead Revisited’. “Bekering is door de spiegel boven de schoorsteenmantel terugklimmen, weg uit het Spiegelland waar alles een bizarre karikatuur is, naar de echte, door God geschapen wereld; en dan begint de heerlijke weg van de eindeloze ontdekking van die wereld.”

Dat Spiegelland verwijst naar de roman ‘Alice in Spiegelland’ van Lewis Caroll (1832-1898), het vervolg op ‘Alice in Wonderland’. In dit verhaal vraagt Alice zich af wat zich achter de spiegeling in de spiegel boven de schoorsteenmantel bevindt. Ze klimt erdoor en komt dan in Spiegelland terecht, een omgekeerde wereld waarin soms absurde dingen plaatsvinden. Waugh beweert eigenlijk dat wanneer we eenmaal kennis hebben van die andere, omgekeerde wereld, de wereld zoals we die zien en waarmee we het moeten doen, nooit meer dezelfde is.

Bang te gaan slapen

Mij deed dit alles denken aan mijn jeugd. Als kleuter was ik bang om te gaan slapen. Om mij te troosten, zeiden mijn ouders dat ik in mijn slaap naar de andere kant van de muur ging. (Mijn bed stond tegen een witte muur aan). ’s Nachts verdween ik uit mijn slaapkamer naar die andere droomwereld achter de muur, waar ik van alles beleefde. Ik vloog op een gans door de lucht, zwom eindeloos in zee en lag in bed midden in een uitgestrekt sneeuwlandschap. Ik had dus mijn eigen spiegel boven de schoorsteenmantel. Eenmaal wakker droeg ik die droomwereld nog een tijdje met me mee, waardoor ik de eigenlijke wereld van alledag anders zag.

Je zou kunnen zeggen dat het katholieke geloof iets heeft van een droomwereld die je niet kwijtraakt en waarnaar je continu teruggrijpt om de echte wereld te blijven ontdekken en te begrijpen.

Die droomwereld helpt me ook bij het begrijpen van die andere grote fascinatie en troostbrenger in mijn leven, de muziek. In het bijzonder die van de Beatles. Deze maand is het vijftig jaar geleden dat hun langspeelplaat ‘The White Album’ uitkwam. Eigenlijk heette die dubbelelpee eenvoudigweg ‘The Beatles’, maar de witte hoes zonder afbeeldingen met daarop slechts de naam van de band, zorgde ervoor dat iedereen het over de ‘witte dubbel’ heeft. Ik ontdekte die plaat rond mijn dertiende en heb er altijd moeite mee gehad. Zo somber, zo kaal. Tijdens de opnames van The White Album begon de band langzaam uit elkaar te vallen en ik hoorde dat door bijna alle nummers heen. Ik pikte de plaat stiekem van mijn broer en draaide hem op mijn platenspeler. Soms vergat ik ’m terug te brengen. Als ik ’s nachts wakker werd, lag-ie daar nog, als een witte spiegel in een voor de rest donkere nacht.

Bekeerd

Ik heb dus nooit echt van The White Album kunnen houden, maar inmiddels ben ik bekeerd. Hoe het kwam, weet ik niet, maar laatst vergeleek ik het oeuvre van de Beatles met het katholieke kerkelijk jaar. Als je ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’, die beroemde lp vol toeters, bellen en vrolijkheid met die overdadige, kleurrijke hoes, ziet als carnaval, is The White Album Aswoensdag. De Beatles lijken zich in de liedjes bewust van hun eigen sterfelijkheid. Later namen ze nog het album ‘Let it Be’ op, waarvan de opnames voor de bandleden een soort veertigdagentijd waren, en vervolgens ‘Abbey Road’. En daarmee werd het Pasen. (Abbey Road werd later opgenomen dan Let it Be, maar eerder uitgebracht.)

Toen ik er eenmaal zo tegenaan keek, begon ik heel anders naar die witte dubbel te luisteren. Met mededogen, zou ik zeggen. Hij ontroerde me meer en de teksten kregen een andere, diepere betekenis. Het beroemde ‘Blackbird’, was niet langer een hart onder de riem van de Black Power-beweging in Amerika, maar een ode aan het leven dat uiteindelijk sterker is dan de dood.

Blackbird singing in the dead of night
Take these broken wings and learn
to fly
All your life
You were only waiting for this
moment to arise

Dat is het enige wat telt: steeds weer naar Spiegelland.

Stijn Fens schrijft over katholicisme. Lees al zijn columns in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden