Het kanaal dat New York groot maakte

Het vrachtvervoer door het kanaal bereikt dit jaar voor het eerst sinds 1993 naar verwachting de 200.000 ton.Beeld Hollandse Hoogte / The New York Times Syndication

200 jaar geleden werd begonnen met het graven van het Eriekanaal. Het opende de route van New York naar het binnenland. Nu komen er vooral toeristen.

Wild borrelt water op rond het motorjacht Tuaca, terwijl het ruim 10 meter wordt opgetild, van het niveau van de Hudson rivier in Waterford in de staat New York naar het niveau van sluis 2 van het Eriekanaal. Eén hindernis gepasseerd, nog vijf te gaan naar Alplaus aan de Mohawk rivier. "Tien minuten met de auto, op deze manier duurt het vier uur", lacht schipper Bob Esperty, die in Alplaus een jachthaven runt.

Uit en thuis acht uur varen en schutten, alleen maar om met een paar vrienden te gaan lunchen in Waterford? Naast de Tuaca dobberen nog twee motorboten, met daarin recreanten die al die sluizen ook al geen probleem vinden. En 200 jaar geleden, toen in Rome, New York werd begonnen met het graven van het Eriekanaal, wreven boeren, industriëlen en handelaren zich zelfs in de handen bij de gedachte aan die snelheid.

Daar hadden ze alle reden toe. Tot 1825, toen het kanaal helemaal in gebruik kon worden genomen, 584 kilometer lang met 36 sluizen, was goederenvervoer tussen de stad New York en het binnenland van de VS een nog veel omslachtiger onderneming. Er loopt een rivier, de Mohawk, van Buffalo in het westen aan het Eriemeer, naar de Hudson in het oosten. Maar de Mohawk is slecht bevaarbaar. Schepen moesten telkens stukken over land worden gesleept, om stroomversnellingen en watervallen heen. Dat maakte dat de verbindingen slecht waren tussen het westen van New York en de toenmalige grensstaten van de jonge VS aan de Grote Meren in Ohio, Michigan en Illinois. Op de goede landbouwgrond aan de Ohio-rivier kon je graan verbouwen, maar je kreeg de tarwe nauwelijks naar de oostkust, naar New York vervoerd.

Muilezels

Het Eriekanaal veranderde dat radicaal. De door muilezels getrokken schepen brachten graan en vlees snel genoeg naar de stad New York om daar verkocht te worden voor een twintigste van de vroegere kosten. New York groeide daardoor uit tot verreweg de grootste handelsstad van de VS.

De invloed van het Eriekanaal was niet alleen economisch, schrijft historicus Jack Kelly in zijn vorig jaar verschenen boek 'Heaven's Ditch: God, Gold and Murder on the Erie Canal'. De nieuwe verbinding met New York bracht met de economische groei ook mensen van de oostkust en uit Europa. Dat maakte dat dit gebied aan de kant kwam te staan van de tegenstanders van de slavernij. Het feit dat een flink deel van het in Amerika verbouwde voedsel daar vandaan kwam, liet het Noorden ook nog eens sterker staan in de burgeroorlog die uiteindelijk de strijd tussen Noord en Zuid besliste.

Ondertussen was het Eriekanaal een zakelijk succes. Binnen tien jaar had de staat de investering met tolgelden terugverdiend.

Tegen die tijd was er behoefte aan capaciteitsvergroting. Toen uitdiepen niet meer voldoende was, werd begin vorige eeuw een nieuw, breder kanaal gegraven, dat gedeeltelijk het tracé van het oude Eriekanaal volgt. Het sluizencomplex waar Bob Esperty doorheen moet om weer thuis te komen, is dan ook geen 200 jaar oud, het dateert uit 1915, Maar een smallere sluis er vlak naast, die vroeger het even oude Champlainkanaal verbond met de Hudson, laat zien hoe smal de eerste versie was: 4,5 meter. Het nieuwe Eriekanaal was niet zo'n doorslaand succes als het oude, omdat de spoorwegen toen een flinke concurrent waren geworden.

Het kanalensysteem ten westen van de Hudson is vooral het domein van de pleziervaart. Er vaart regelmatig een cruiseschip van New York naar Chicago, een kaartje kost bijna 5000 dollar. Elk jaar komen er anderhalf miljoen toeristen om te varen, de sluizen te bekijken, of een wandel- of fietstocht te maken over het jaagpad naast het oude. Ze leveren de lokale economie een kwart miljard dollar op. Reden genoeg voor de staat New York om de kanalen open te houden.

Bob Esperty heeft over het onderhoud van het Eriekanaal geen klagen, zegt hij, terwijl hij naar sluis 3 tuft. Nog vijf te gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden