'Het kan zijn dat we ernaast zitten'

De wijze waarop patiënt Frans Uyleman op straat is gezet, verdient niet de schoonheidsprijs. Dat moet De Geestgronden toegeven. Maar, voegt het psychiatrisch ziekenhuis daaraan toe, het was dan ook een onmogelijke man.

van onze verslaggever

Uyleman (62) werd drie maanden geleden tegen zijn zin uit De Geestgronden ontslagen. Hij kampeert nu in een kleine caravan op de stoep van het ziekenhuis. Aanvankelijk wilde De Geestgronden niet reageren op deze protestactie, waarbij het ziekenhuis zich beriep op zijn geheimhoudingsplicht.

Nu wil eerste geneeskundige Herman Harms toch graag zijn zegje doen, nadat eerder deze week de onafhankelijke klachtencommissie oordeelde dat het ziekenhuis zorgvuldiger had moeten handelen bij het gedwongen ontslag. De teneur: Uyleman, in 1992 opgenomen, was midden jaren negentig uitbehandeld. Sindsdien heeft het ziekenhuis diverse malen gepoogd hem weg te krijgen - tevergeefs.

En dus maakte u gebruik van de gelegenheid toen hij een paar nachten niet kwam opdagen?

,,Als patiënten weglopen, houden we hun bed niet tot Sint Juttemis vast. Maar in dit geval was dat misschien een gelegenheidsargument, zijn we inderdaad te kort door de bocht gegaan. We hadden meer afstand moeten nemen, ons minder door onze emotie moeten laten leiden. De klachtencommissie heeft ons op dit punt terecht een tik op de vingers gegeven.''

Maar wat u betreft had Uyleman bij u niets meer te zoeken.

,,Rond 1995 is hij een tijdje weggeweest naar een beschermende woonvorm. Daar maakte hij zich onmogelijk. We hebben hem toen weer opgenomen, hoewel hij volgens ons geen psychiatrische ziekte meer had. Daarna is hij op verschillende afdelingen geweest en het ging overal mis. Vorig jaar misdroeg hij zich zozeer dat ik hem door een ploegje potige verpleegkundigen naar de crisisafdeling heb laten brengen. Heel onfris. We hebben hem een dag of wat in een isoleercel moeten doen, met een inbewaringstelling. Eind maart verhuisde de crisisafdeling, maar Uyleman wilde niet mee. Hij verschanste zich in zijn kamer met een paar messen die nog net niet onder de wapenwet vielen. Toen heeft de politie hem met zijn spullen op de stoep van het paviljoen gezet. Daarna bleef hij vier nachten weg en heeft de afdelingspsychiater hem uitgeschreven.''

U schetst iemand die zich intimiderend gedraagt en met messen zwaait. Durft u zo iemand zomaar te ontslaan?

,,Als we iedereen met een mes hier moeten opnemen, komt er van psychiatrie nul komma niks terecht. We zijn er niet voor de hele bajespopulatie. Daar zijn andere patiënten slachtoffer van, en die zijn minder weerbaar dan mensen die niet in het psychiatrisch ziekenhuis zitten.''

Neemt niet weg dat meneer Uyleman misschien toch wat in de war is.

,,Dat geldt voor meer mensen die niet in het psychiatrisch ziekenhuis verblijven. Er zijn andere mogelijkheden: beschermende woonvormen, begeleid zelfstandig wonen. De gestichten worden afgebouwd. We hebben 200 bedden minder dan tien jaar geleden. Hier zitten alleen mensen met een ernstige psychiatrische kwaal.''

De klachtencommissie vindt dat toch nog eens opnieuw moet worden bezien of Uyleman daar niet bijhoort.

,,Het is denkbaar dat we ernaast zitten. In dat geval zal ik mijn uiterste best doen een plaats voor hem te vinden. Ik betwijfel of dat hier zou lukken, of één van onze behandelteams nog een frisse start met hem durft te maken.''

Wat nu?

,,Ik weet het niet. Hij heeft een aantal bondgenoten om zich heen verzameld, mensen die zich ook slachtoffer van de psychiatrie voelen. Ik hoop dat hij bij hen de steun vindt die wij niet kunnen bieden. Want van de psychiatrie zal hij het niet winnen.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden