Column

Het kan vriezen

Zelden heeft de uitschakeling van een man tot zo veel uiteenlopende speculaties geleid. De deskundigen blijken met hun aannames verre van eensgezind te zijn.

Terwijl een groep de dood van Osama bin Laden aangrijpt om ook zijn beweging morsdood te verklaren, beweren anderen dat de executie in Abbottabad ons juist in een hel van represailles zal storten. Het kan vriezen en het kan dooien. Maar over een punt lijken de deskundigen het wel eens te zijn: Bin Laden en zijn Al-Kaida waren door de Arabische lente al zwaar gewond. Voor de Arabische volkeren was de politieke islam evenals zijn gewapende arm een gepasseerd station. Zo schreef Midden-Oosten-specialist Bertus Hendriks: "De echte slag die Al-Kaida is toegebracht, ging vooraf aan de uitschakeling van Osama bin Laden, en dat was de 'Arabische lente', die ondanks haar tegenslagen en deels onzekere uitkomsten nu al de grootste strategische nederlaag van Al-Kaida vormt."

Misschien dat Hendriks ons kan uitleggen hoe een beweging waarvan de uitkomsten meer dan onzeker zijn, nu al de uitschakeling van de politieke islam kan belichamen? Soms hebben deskundigen de neiging om sneller dan hun eigen schaduw te lopen. Hun kijk is sterk geïdeologiseerd zodat ze voor hun eigen gemak kunnen vergeten dat feiten hardnekkig zijn. Er zijn weinig organisaties die de executie van opperterrorist Bin Laden hebben veroordeeld.

De belangrijkste is de Egyptische Moslimbroederschap die de dood van Osama betreurt en een 'regelrechte moordaanslag' heeft genoemd. Diezelfde fundamentalistische Broederschap is de grote favoriet voor de vrije verkiezingen van september en hoopt de helft van de zetels te winnen. De helft plus een is dus een meerderheid, ook in Egypte. Een andere organisatie die het martelaarschap van Osama vereert, is de Palestijnse Hamas. Want zoals Ismail Haniyah, leider van Hamas, verontwaardigd stelt, was Bin Laden 'een Arabische Heilige Strijder'.

Toevallig werd Hamas gisteren met alle egards in Egypte ontvangen om met de Fatah vrede te sluiten. Egypte, dat eerder toenadering met Iran zocht, heeft aangekondigd de blokkade van de Gazastrook, en dus van Hamas, op te heffen. Tot nu toe was het beleid van Egypte om de grens met Gaza dicht te houden. Dit beleid werd vorige week door de huidige Egyptische minister van buitenlandse zaken als 'beschamend' getypeerd.

Hoezo Arabische lente? In dat andere land dat de revolutie belichaamt, Tunesië, heerst chaos. De laatste dagen zijn tal van incidenten gesignaleerd: demonstratie van salafisten, in brand steken van drie gevangenissen waaruit achthonderd gevangenen ontsnapten en zelfs een aanval op een internationaal hotel in Tunis. Ja, de uitkomsten van de lente zijn onzeker en de politieke islam nog springlevend.

Als ik toch naar een deskundige zou moeten luisteren, dan maar de Amerikaan Richard Clarke, voormalig antiterrorismecoördinator: "Maar we moeten niet te vroeg juichen. Voor veel islamistische ideologieën betekent de Arabische lente eenvoudig dat obstakels om het kalifaat te stichten, worden opgeruimd. Hun doel is niet veranderd, noch hun bereidheid tot terrorisme."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden