Het kabinet moet op de klok letten

Minister-president Mark Rutte aan het woord achter de regeringstafel in de Eerste Kamer op de eerste dag van de Algemene beschouwingen. (archief) Beeld ANP
Minister-president Mark Rutte aan het woord achter de regeringstafel in de Eerste Kamer op de eerste dag van de Algemene beschouwingen. (archief)Beeld ANP

'Het is duidelijk dat de zorgsector in paniek is', zullen de leden van de Tweede Kamer vandaag in hun mail lezen. Vanmiddag begint het debat over de wet die regelt dat zorgbehoevende ouderen bij gemeenten moeten aankloppen voor hulp. Het akkoord van vorige week maakte hiervoor de weg vrij. Maar volgens de vakbonden is het tijd voor bezinning, vanwege die 'paniek'.

Tijd voor bezinning willen ze ook in de Eerste Kamer, schrijft voorzitter Ankie Broekers-Knol in een brief aan premier Rutte. De voorzitter pikt het niet meer dat haar senaat vlak voor de zomer en aan het eind van het jaar steeds in grote spoed allerlei wetsvoorstellen en begrotingen moet behandelen.

Wil het kabinet de gesloten akkoorden verzilveren, dan moet het zorgen dat de plannen op tijd in de Eerste Kamer liggen. De senaat zal voor de zomer alleen nog voorstellen behandelen die deze week door de Tweede Kamer worden afgekaart, waarschuwt Broekers-Knol. En alles wat volgend jaar in moet gaan en aanpassing van gemeenten vergt, moet voor de zomer in het Staatsblad zijn gepubliceerd.

Niet de eerste keer
Rutte heeft zich al eens vergist in de Eerste Kamer, toen hij er in de formatie vanuit ging dat er altijd wel een meerderheid voor coalitieplannen te vinden zou zijn. Dat gebeurt hem niet nog eens. Het verklaart de nachtelijke gesprekken van vorige week. De vijf akkoord-partijen, die samen een nipte meerderheid hebben in de Eerste Kamer, moesten het op tijd eens worden zodat Broekers-Knol de wetten tijdig binnen heeft.

De senaat speelt ook een grote rol bij een andere belangrijke hervorming. De bijstandsregels veranderen; lokale overheden worden vanaf volgend jaar ook verantwoordelijk voor arbeidsgehandicapten. En dat met heel wat minder geld.

Eind juni gaan de senatoren in debat over de twee grote wetten die dat moet regelen. Dan zal blijken of er senatoren van de vijf partijen zijn die onoverkomelijke problemen zien. Net als bij de zorg moeten gemeenten zich op deze verandering voorbereiden, dus besluiten moeten voor de zomer worden genomen.

Lukt dat allemaal, dan schiet het behoorlijk op met de grote hervormingen van het kabinet. Voor de coalitie van VVD en PvdA is dat maar goed ook. Volgend jaar maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en krijgt de Eerste Kamer een nieuwe samenstelling. Of de coalitie samen met D66, ChristenUnie en SGP dan nog steeds een meerderheid heeft, valt te bezien.

Er zijn meer strakke planningen. Sommigen met ongewisse uitkomst. Maar één ding staat vast, ondanks de brandbrief van de vakbonden over de zorg, en ondanks de oorlogstaal die oppositiepartijen SP, PVV en CDA zullen bezigen: vandaag en morgen debatteren Tweede Kamer en kabinet over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. En donderdag stemmen VVD, PvdA, D66, ChristenUnie en SGP ermee in.

Veel wetten die er nog doorheen moeten

Drie wetten regelen een nieuwe rolverdeling tussen gemeenten, zorgverzekeraars en landelijke overheid. De meeste tijdsdruk zit op de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Zonder die wet kunnen gemeenten zich niet voorbereiden.

Sociale zekerheid: Gemeenten worden verantwoordelijk voor arbeidsgehandicapten. Hoe precies, en wat de exacte voorwaarden zijn van de nieuwe Bijstandswet, moet voor de zomer duidelijk zijn. Ook de afbouw van de partnertoeslag AOW voor hoge inkomens vanaf 2015 moet voor de zomer zijn vastgesteld. Daar is nog geen meerderheid voor.

Onderwijs: Voor de zomer moet er een nieuw plan liggen voor een sociaal leenstelsel. GroenLinks kan de coalitie samen met D66 aan een meerderheid helpen, maar die partij wil heel andere afspraken dan de VVD.

Milieu en ondernemers: De Tweede Kamer moet deze week instemmen met een wijziging in de Natuurbeschermingswet. Die regelt dat bedrijven beter moeten letten op hun stikstofuitstoot. In ruil mogen ze uitbreiden. De VVD ligt dwars.

De elektronische enkelband moet een deel van de celstraf vervangen. Donderdag komt staatssecretaris Teeven met een aangepast voorstel om onwillige oppositiepartijen over te halen toch voor te stemmen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden