AnalyseCoronacrisis

Het kabinet durft weer te ontspannen

Premier Mark Rutte en Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) bedanken gebarentolken Corine Koolhof en Irma Sluis na afloop van de persconferentie na afloop van een overleg van de Ministeriele Commissie Crisisbeheersing (MCCb) over het coronavirus. Beeld ANP

Het kabinet gaat met een gerust hart op vakantie. Het eigen crisisteam wordt ontmanteld. Maar de anderhalve meter blijft heilig. 

Vol vertrouwen gaat het kabinet de zomer tegemoet. Het coronavirus is in Nederland onder controle. Tegelijkertijd zijn premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (zorg) waakzaam: wereldwijd is er nu een recordaantal besmettingen, ook in sommige Europese landen laait het virus op. Een tweede uitbraak is reëel.

Toch overheerste woensdagavond bij de voorlopig laatste persconferentie van het kabinet de opgetogenheid. De premier maakt weer ontspannen grapjes, gevoelsmatig lijkt het een eeuwigheid geleden dat hij vanuit het Torentje het land met een ernstig gezicht toesprak. Met reden: veel eerder dan verwacht kan het kabinet een groot deel van de in maart in allerhaast genomen maatregelen versoepelen. Deze zomer zijn – met de nodige aanpassingen en de onvermijdelijke anderhalve meter – zelfs weer grootschalige evenementen mogelijk. Eerder leek dat pas vanaf 1 september te kunnen. Ook verpleeghuizen kunnen weer zonder van bovenaf opgelegde beperkingen bezoek ontvangen.

De anderhalve meter, handen wassen en bij klachten thuisblijven, vormen nog altijd de kern van het kabinetsbeleid. Het zal de komende maanden tot rare taferelen leiden. Festivalweides gevuld met uit elkaar gezette stoeltjes en halflege, muisstille voetbalstadions. Rutte: “Neem grote toeters mee en fluister ‘hoera’. We weten uit onderzoek dat als je juicht of zingt, de kans op verspreiding van het virus het grootst is.”

Het vertrouwen is er ...

Het optimisme komt niet alleen voort uit de huidige lage besmettingsgraad en het nieuws dat er een dag geen enkele geregistreerde coronadode was. Het kabinet denkt ook dat het goed is voorbereid op een nieuwe uitbraak. Er zijn ruim voldoende beschermingsmiddelen opgeslagen en in het digitale ‘dashboard’ kan een nieuwe uitbraak veel sneller dan in maart gedetecteerd worden. Het rioolwater in het hele land wordt gemonitord op aanwezigheid van virusdeeltjes. Bovendien verwacht minister De Jonge dat volgende week alsnog een corona-app getest kan worden, nadat een eerste opzet jammerlijk faalde.

Dankzij die preventieve maatregelen hoopt het kabinet een nieuwe grootschalige lockdown te kunnen voorkomen. Omdat de plek van een nieuwe uitbraak nu veel sneller en preciezer aangewezen kan worden, zinspeelt De Jonge op lokale beperkingen, mocht dat onverhoopt nodig zijn.

... maar niet te veel

Tegelijkertijd waakt het kabinet voor te veel ontspanning. De bewindslieden zien ook hoe het crisisgevoel is weggeëbd en hoe Nederland snakt naar een zorgeloze zomer. Het Sociaal- en Cultureel Planbureau (SCP) waarschuwde onlangs dat mensen het moeilijker vinden om zichzelf te disciplineren als preventieve maatregelen worden versoepeld.

Juist daarom, benadrukken Rutte en De Jonge keer op keer, staat of valt alles bij die anderhalve meter. Volgens Rutte hanteert nagenoeg elk land een afstandsnorm, variërend van één tot twee meter. Hij diende woensdagavond critici die stellen dat de afstandsregel desastreus is voor de economie, van repliek. “Tijdens de piek lagen bijna 3000 mensen op de intensive care. Als wij de maatregel niet hadden genomen, dan waren het er 35.000 geweest.” De bewindslieden vergelijken de virusuitbraak met een overstroming. De Jonge: “De belangrijkste bescherming vormt het naleven van de regels. Nu daarmee stoppen, is hetzelfde als de Deltawerken afbreken omdat we sinds 1953 geen overstroming meer hebben gehad.”

Voor nu is de crisissfeer even weg uit Den Haag. Het kabinet ontmantelt het eigen crisisteam. Voortaan vindt er ‘gewoon’ virusoverleg plaats tussen de betrokken bewindslieden en de persconferenties op vaste tijdstippen gaan voorlopig in de ijskast. Toch gaat het kabinet eind volgende week een ander reces tegemoet dan gebruikelijk. Het trekt bij aanvang van de zomervakantie de deur niet hard achter zich dicht, maar blijft in de buurt. Om bij een nieuwe opleving direct de coronadraaiboeken weer uit de kast te trekken.

Lees ook:

Waarom houdt het kabinet vast aan anderhalve meter?

Het kabinet kondigde veel versoepelingen aan, maar ‘de regel van anderhalve meter’ blijft bijna overal van kracht. Is dat nog nodig? Nee, zeggen sommige experts.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden