Het jasje van beschaving is bij mens en aap even dun

Dawn of the planet of the apes

Regie: Matt Reeves. Met Andy Serkis, Keri Russell, Jason Clarke.

****

Weinig mensen zagen nog heil in nieuw apen-grijpen-de-macht-vertoon tot 'Rise of the Planet of the Apes' een paar jaar terug charmant bleek en liefst 500 miljoen dollar opbracht. In die zoveelste apenplanetenfilm - de zevende na de beroemde serie in de jaren zeventig en de mislukte remake van Tim Burton in 2001 - zagen we de chimpansee Caesar van schattig proefaapje uitgroeien tot gedreven apenleider.

Dankzij een experimenteel Alzheimermedicijn dat voor de mens levensgevaarlijk bleek maar van apen hyperintelligente zij het wat somber aangelegde wezens maakte, wist deze 'Spartacus' zichzelf en de andere apen te bevrijden uit het proeflab, waarna er spectaculair met agenten, politieauto's en helikopters geslingerd werd op de Golden Gate Bridge in San Francisco.

De grootste charme van die film, en nu van de onvermijdelijke sequel 'Dawn of the Planet of the Apes', schuilt in die op aap-noot-mies-niveau sprekende en verder in gebarentaal communicerende doorgeëvolueerde mensapen, speciaal Caesar, gespeeld door apenspecialist Andy Serkis, eerder ook al King Kong in 'King Kong' (en Gollum in 'Lord of the rings').

'Je moet terug naar de oeraap in jezelf', kreeg Serkis te horen van choreograaf Terry Notary die zelf chimpansee Rocket speelt. Dat betekende de armen verlengen met hulpstukken en dan je benen zo'n beetje achter je armen aan laten slingeren. Over het grijze pak dat de acteurs dragen wordt later een digitale aap 'gegoten' die in melancholieke oogopslag zijn identiteit als 'homo sapiens' verraadt, maar verder toch vooral indruk maakt als aap: beresterk, klimgraag. Zes acteurs schiepen zo samen de duizenden digitale apen die in 'Dawn of the Planet of the Apes' ten strijde trekken, en zwaaiend met geweren het - sinds een voor mensen vernietigend apenvirus op aarde huishield - geruïneerde San Francisco bestormen.

Apenleider Caesar en wetenschapper Malcolm (Jason Clarke) willen die post-apocalyptische oorlog tussen aap en mens liever niet, maar zij staan alleen tussen hun getraumatiseerde soortgenoten. Zo weet de door Tony Kebbell gespeelde verraderlijke bonobo Koba in een schitterend dreigende scène aan twee bewakers in San Francisco hun mitrailleur te ontfutselen om er vervolgens mee rond te gaan zwaaien als was hij geen aap maar een doorgedraaide gangster in een Tarantino-film.

In 'Rise of the Planet of the Apes' ging het om de blinde ambitie van wetenschappers en het droeve lot van proefdieren, in dit vervolg is dat kwaad al geschied en gaat het om het bij mens en aap even dunne jasje van beschaving. 'Ape not kill ape' lezen we in het begin van de film op een rots tussen de door de apen in elkaar geknutselde lieve houten huisjes in de Muir Woods.

Maar niets menselijks blijkt de aap vreemd, wat eerst fraai intieme scènes tussen Caesar en de zijnen oplevert, en later even imposant als bizar wapengekletter van chimpansees, gorilla's en bonobo's. Heel diep graven de grammaticaal niet helemaal correct geformuleerde dilemma's niet ('Caesar love humans more than ape', tiert Koba) maar die galopperende gorilla's zijn zeker een bezoek aan de bioscoop waard.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden