Het jaar van...

Een nieuw kunstjaar wakkert het verlangen aan naar andere accenten, nieuwe ideeën. 2004 zal ook een gezicht krijgen door personen en zaken die bijzondere aandacht verdienen, vanwege een nieuwe productie of een jubileum, omdat ze hun entree maken of verdwijnen. Trouw licht alvast enkele van die personen en gebeurtenissen uit. Vandaag: Lille Culturele Hoofdstad van Europa 2004.

Het Noord-Franse Lille heeft bij veel Nederlanders het imago van een grauwe industriestad waar je op weg naar het zuiden zo snel mogelijk met een boog omheen rijdt. Onbekend en onbemind is de vroegere hoofdstad (Rijsel) van Vlaanderen. Dat die reputatie niet (meer) in overeenstemming is met de werkelijkheid, wil Lille dit jaar, waarin het samen met Genua Culturele Hoofdstad van Europa is, op alle mogelijke manieren uitdragen.

Met het sl'utelwoord 'metamorfose' dat als rode draad door het programma van 'Lille 2004' loopt, onderstreept het stadsbestuur dat Lille het verleden van zich heeft afgeschud. Eeuwenlang bloeide er de textielhandel, maar als gevolg van de concurrentie van de lage-lonenlanden moest na de Tweede Wereldoorlog de ene na de andere fabriek sluiten. In 2001 ging de laatste garenspinnerij dicht. De eens zo welvarende stad raakte in verval, maar tien jaar geleden kwam er weer hoop op betere tijden, toen Lille een halte werd op de Eurostar-spoorlijnverbindingen tussen Parijs, Brussel en Londen. In het kielzog van de hogesnelheidstrein vestigden zich nieuwe bedrijven in de stad, die niet alleen voor een economische impuls maar ook voor een drastische verjonging van de bevolking zorgden. Van de 220 000 inwoners is nu ruim 40 procent jonger dan 25 jaar.

De opleving van Lille heeft ook een positieve uitwerking gehad op de regio, waartoe steden behoren als Roubaix, Arras en Tourcoing. Lille mag zich graag als centrum van Nord-Pas-de Calais (vier miljoen inwoners) presenteren. Ook in dit culturele jaar is de agglomeratie nadrukkelijk betrokken bij de evenementen. Lille 2004 is geen stadsproject, maar een regionale manifestatie. Niet alleen uit economische overwegingen, maar ook omdat Lille zich hiermee kan manifesteren als 'het Barcelona van het noorden'.

Om de metamorfose van grauwe zieltogende textielstad naar vitaal cultureel centrum onder de aandacht te brengen, hebben veel historische gebouwen en locaties letterlijk een facelift ondergaan. Zo baadt het oude treinstation Lille-Flandres in een rozig licht, doordat het glazen stationsdak is beplakt met roze plastic, is de Rue Faidherbe, een van de hoofdstraten van Lille, opgeknapt en versierd met lichtbogen en lichtsculpturen en werd het oude zwembad van Roubaix verbouwd tot museum voor kunst en industrie. De meest spectaculaire metamorfose is het 'hangende bos' dat het kunstenaarscollectief Lucie Lom heeft aangelegd in Roubaix. Het bos van driehonderd kastanjebomen, eiken, olmen, esdoorns en acacia's hangt op twaalf meter hoogte met de boomkruinen naar beneden. De bladeren van de bomen zijn gemaakt van textiel, de takken en stammen van metaal, toch oogt het bos bedrieglijk echt. Om de illusie van natuur in de stad te versterken, horen voorbijgangers overdag vogels in het gebladerte zingen en zien ze 's nachts talloze glimwormen oplichten. Het bos zal later dit jaar verhuizen naar Arras en Lille.

Zoals elke culturele hoofdstad zich voorneemt, wil ook Lille geen elitair gebeuren maken van het culturele feestjaar. Om de bewoners van de grauwe arbeiderswijken, die er onmiskenbaar nog steeds zijn, blijvend te interesseren voor cultuur, worden twaalf gebouwen in Lille en omstreken verbouwd tot maison folie. In maart moeten ze klaar zijn en uitgroeien tot creatieve laboratoria, waar kunstenaars en lokale bevolking elkaar kunnen ontmoeten. Zo verbouwt de Rotterdamse kunstenaar Lars Spuybroek momenteel een oude fabriek in de arbeiderswijk Wazemmes tot een maison folie. Het is nog te vroeg om te speculeren over de vraag wat daarvan na 'Lille 2004' zal beklijven. Maar hoopgevend is wel dat Spuybroek de lokale bevolking heeft laten meepraten over de invulling van dit kunstenhuis. Er komen een theater- en feestzaal, repetitieruimtes voor lokale muzikanten en een hamman, een Turks badhuis.

Om de loop er goed in te houden tijdens het culturele jaar, heeft Lille 2004 een aantal geheide publiekstrekkers opgenomen in het programma. Eün van de topattracties moet de Rubens-tentoonstelling worden, die dit voorjaar wordt geopend. Er zijn ook exposities gewijd aan Watteau, Matisse en Picasso. Verder is een overvloed aan theater-, dans- en operavoorstellingen geprogrammeerd, waaronder het paardenspektakel Zingaro, Don Giovanni en de choreografen Bill Jones en William Forsythe. Maar liefst twaalf miljoen bezoekers verwacht Lille 2004 voor de hele agglomeratie. Die prognose is mede gebaseerd op de centrale ligging in de Noord-Franse regio. Want waar reizigers uit Engeland, Nederland en Frankrijk en ook uit Belgi' zelf, totnogtoe voorbij jakkerden aan Lille, is er dit jaar alle aanleiding voor een tussenstop in het 'Barcelona van het noorden', meent de organisatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden