Het jaar van de nietszeggende uitspraken

'Volgend jaar nóg beter de krant lezen', nemen veel deelnemers aan de traditionele citatenprijsvraag van Trouw zich steevast voor. De verzuchting volgt na een vaak langdurige exercitie langs honderd uitspraken, die het afgelopen jaar in de krant hebben gestaan. 'Wordt het geheugen minder? Zijn we dommer geworden? Of is de puzzel nog moeilijker dan de voorgaande jaren?'

Dat laatste was in de 12-de editie van de kerstpuzzel zeker het geval, gezien het aantal oplossingen dat beduidend minder was dan anders en de opmerkingen bij de inzendingen. Er is wat afgeleden met Kerst, er zijn 'uren-dagen-weken' in de puzzel gestoken en er zaten nog meer instinkers, valkuilen en geniepigheden dan ooit bij - 'gewoon niet leuk meer'. En toch een gelukkig nieuwjaar, wensten veel inzenders ons - met de nadruk op toch.

'Een megaklus', schrijft iemand. 'Hij wordt elk jaar pittiger', meent een ander. 'Verwoestend', heet ie in een brief en de samensteller worden masochistische trekjes toegedicht. Er waren teveel citaten op verschillende mensen van toepassing, was een terugkerende klacht: '1998 was het jaar van de nietszeggende uitspraken, daardoor was de puzzel zo moeilijk'. In Kampen werd een link gelegd met de vernieuwing van de krant: 'De Verdieping is al begonnen met de kerstpuzzel'.

Maar niet iedereen is even enthousiast. Een trouwe deelnemer uit Nieuw-Vennep stak de puzzelpagina uit pure wanhoop in de brand en stuurde daarvan de resten in. Hier en daar is een familietraditie in duigen gevallen: de prijsvraag, die voor velen onlosmakelijk verbonden is met Kerst, gaat men vaak in gezinsverband te lijf. Er bestaan tegenwoordig zelfs 'kerstpuzzelvrienden'. Als de oplossing dan toch niet gevonden wordt, is er teleurstelling over 'een kerst zonder voldoening'.

Sommigen herkenden zich in citaten als die van burgemeester Hans Ouwerkerk ('Een nachtmerrie waaruit het maar geen dag wilde worden') of van de gerehabiliteerde VVD-er Van Baalen ('Het was Kafka!). Arthur Docters van Leeuwen kreeg veel bijval met zijn uitroep 'Schande! Schande!' De puzzel heeft dit jaar weer meer vijanden gemaakt dan vrienden, veronderstelt een inzender.

Dat is maar gedeeltelijk waar, want treinreizigers die als vreemden de coupé inkwamen, zijn als puzzelvrienden-voor-het-leven uitgestapt. Er bestaan telefooncirkels waarin de vorderingen worden uitgewisseld. Het aantal mensen dat de krant van een heel jaar bewaart, lijkt toe te nemen. En er ontstaan netwerken via Internet. Met de zin 'Wie heeft gezegd: Ik scheer me liever dan dat ik ongesteld ben?', zette ene 'Esther' op 25 december in de nieuwsgroep nl.media.krant een levendige communicatie in gang. En hoewel sommigen zich afvroegen of het nog wel leuk is om een aanzienlijk deel van hun kerstvakantie aan de puzzel te besteden, werd de ruilhandel steeds heftiger en de correspondentie steeds interessanter. 'Weet iemand of Huub Oosterhuis R.K. is? Ja, hij was priester, dus dat moet wel. Op de as van het veld voelt Seedorf zich het best: die connectie is briljant. Ik dacht bij as aan heel iets anders. Was het nou Elst Borst die zich zo ergerde aan de sigarettenreclame of ..? Jammer dat die befaamde uitspraak van Hans Hillen over de pitspoezen in de Tweede Kamer er niet bij zit. Wat heeft hij nog meer gezegd?' Op 29 december verscheen de slotzin ('Van een amteurdichter misschien?') op het scherm en vielen de citaten op hun plaats.

Omdat hij er vorig jaar niet uitkwam, schafte een deelnemer uit Beilen een schrift aan en hield vanaf 2 januari allerlei uitspraken uit de krant bij: in dertig gevallen was het bingo! Een Haagse puzzelaar had de moed al opgegeven, de krant opzij gelegd en voor de afwisseling een dichtbundeltje uit de kast gepakt - 'Zou dat toeval zijn geweest?' - van M. Vasalis, pseudoniem voor de vorig jaar overleden dichteres Margaretha Droogleever Fortuyn. Daar las ze het gedicht 'De duif' en de oplossing: Ik liep te kijken

in de korte stille straat

en zag de duif,

de kleur van onweer

op zijn vleugels

en poten roze

als de dageraad.

Een boekenbon van 100 gulden gaat naar: D. van der Garde (Hoornaar), G. Groot-Schouten (Sassenheim), G. Kuijvenhoven & L. Rabou (Schoorl), A. Lock (Hooglanderveen), Marlène Moerman-van Wijngaarden (Krimpen aan den IJssel), Karin van der Pas (Nijmegen), J. Steenstra (Delfzijl), P. Vingerling (Waddinxveen), H. de Vries (Delft) en M. de Zeeuw (Heelsum).

Een exemplaar van 'Over Smalle Wegen' van Arjen Visser gaat naar: A. Altena (Wijchen), Koos van Belzen (Maarssen), Anja Bos (Elst), Frouwke Drent (Amnersfoort), H. van Gosliga (Beilen), Geert Groot (Voorschoten), Sonja van der Geest (Noordwijkerhout), P. Haakma (Amsterdam), Jonathan Jansen (Amersfoort), G. Jansen (Noorwijkerhout), S. Jense (Nijmegen), J. de Jong (Amsterdam), Marco Kalverda (Utrecht), B. Keller (Nieuwendijk), Rob Niessen (Den Haag), A. van Ojen (Hardenberg), B. Oudenaarden (Utrecht), R. Pol (Leiden), A. Pruijs (Emmeloord), G. Reinds (Wageningen), H. Roest (Veenwouden), M. Schep (Giessenburg), A. van Staaveren (Hoofddorp), L. van Vuuren (Amsterdam)

1. Ik weet niet wat ik mij met mijn ontboezeming op de hals haal.

Leen van Drimmelen, gereformeerd predikant, over pedofilie-kwestie

2. Onze huidige sieraden zítten gewoon niet. Het gewicht valt aan de voorkant.

Marietje van Rossen, burgemeester Hellevoetsluis over ambtsketting

3. Wij doen prachtige dingen en toch blijven we het zwarte schaap in de samenleving.

Benno Baksteen, KLM-gezagvoerder

4. Steeds vaker voelde ik me de afgelopen tijd hoofdpersoon in een nachtmerrie waarin het maar geen dag wil worden.

Hans Ouwerkerk, burgemeester van Groningen/Almere

5. Ik weet dat het beeld ontstaan is dat ik, ten koste van anderen en over lijken, uit ben op financieel gewin. Dat klopt echter niet, ik ben eerder een Bourgondiër: leven, laten leven en vooral veel lol. Ik ben gek op mooie auto's, mooie villa's, mooie kastelen, maar wie is dat niet?

John H., verpleger in Den Haag

6. Ik wist niet wat ik hoorde. De oren vielen me van het hoofd.

Winnie Sorgdrager, (oud-)minister van justitie

7. Er is bij mij geen spoortje van triomf, eerder van bitterheid.

René Lancee, ex-politiechef van Schiermonnikoog, over rehabilitatie

8. Ik ben niet van plan geld na te laten aan mijn familie. Het grootste deel van mijn bezit wil ik teruggeven aan de maatschappij. In de tijd dat ik leef, zal het geld weggegeven worden. En ik geloof dat ik nog een aardig aantal jaren voor de boeg heb.

Bill Gates, directeur computergigant Microsoft

9. Schande! Schande!

Arthur Docters van Leeuwen, (voormalig) procureur-generaal, over optreden van een cameraploeg

10. Ik ben eigenlijk een corsettenverkoper.

Jan Michiel Hessels, topman van Vendex

11. Een fregat is geen roeiboot voor diplomaten. Een fregat is een oorlogsschip.

Paul Rosenmöller, fractieleider GroenLinks Tweede Kamer

12. Clinton riskeert een Derde wereldoorlog.

Boris Jeltsin, president van Rusland

13. Van gezondheidsproblemen is geen sprake. Ik heb een herniaatje gehad en niet eens zo'n ernstige. Ik loop nu zelfs sneller dan mijn vrouw en die was vroeger juist altijd sneller. Ik wil nog zeker twee jaar blijven.

Cor Boonstra, topman van Philips

14. Hoe vaak ik niet de auto even stilzet om snel een krabbeltje te maken.

Jan des Bouvrie, binnenhuisarchitect

15. Hij zei tegen me: 'Er zit een knikje in.'

Ids Postma, schaatser

16. Timmertje, Timmertje.

Frank Snoeks, tv-sportcommentator

17. Ik geniet ervan dat we met een betrekkelijk geringe inspanning zo'n maximaal effect hebben gerealiseerd. Ja, ik zit echt te stralen voor de buis.

Nando Timmer, uitvinder bij TU Delft, over strips op schaatspakken

18. Ik werk in een fijne organisatie.

Anton Geesink, bestuurder Internationaal Olympisch Comité

19. Ik was een luie, bleke natuurliefhebber. Ik ben meer een profeet dan een voorbeeld. De duobak, om maar eens wat te noemen, heb ik er thuis weer uitgegooid. Altijd die vliegjes.

Ivo de Wijs, radioprogrammamaker Vroege Vogels

20. Het is in de politiek niet anders dan bij het carnaval.

Ad Lansink, (oud-)Tweede-Kamerlid CDA

21. Ik wil een stem in de wereld zijn.

Andrea Bocelli, tenor

22. Aan mijn ouders heeft het niet gelegen dat ik zoveel vloek.

Youp van 't Hek, cabaretier

23. Ik houd van muziek en ben spontaan. Dus ik dacht: ik doe iets nieuws.

Ina Brouwer, directeur emancipatiebeleid op Binnenlandse zaken, na geruchtmakende opdracht aan vriend Laurens van Rooijen

24. Kijk eens wat ik heb: Yes!

Mike van Diem, filmregisseur en Oscar-winnaar

25. Ik zei al, het is Kafka. Je kunt wild speculeren, het is een raar verhaal allemaal.

Hans van Baalen, VVD-campagneleider, kandidaat Kamerlid

26. Ik voel de hand van de geschiedenis op onze schouders, werkelijk waar.

Tony Blair, Britse premier, over Noord-Ierland

27. Wij blijven een tekort houden. Dus houden we problemen.

Henny Wijkhuizen, vluchtenverdeler Schiphol

28. Ik ben een beetje motorisch gestoord.

Guusje Nederhorst, alias Roos uit GTST, actrice

29. Het zijn net twee mannetjes die een wedstrijd doen wie ideologisch het verst kan plassen.

Els Borst, D66-lijsttrekker/minister volksgezondheid over Kok en Bolkestein

30. Gom dit land van de kaart.

Pol Van den Driessche, commentator van Het Nieuwsblad, over België

31. Nee, ik krijg het juist rustiger. Het wordt vooral vergaderen en reizen. Echt keihard werken hoef je hier niet, althans ik niet. Als er iemand is die elke avond om zes uur achter de aardappels kan zitten, ben ik dat wel.

Wim Duisenberg, directeur Europese Centrale Bank

32. Toen Adam die ochtend ontwaakte en Eva zag, zei hij: 'Waaaauw!'

Desmond Tutu, Anglicaans aartsbisschop Zuid-Afrika

33. Duisenberg is een man van eer.

Jacques Chirac, president van Frankrijk

34. Hans Helgers is de buiksprekende pop van Tineke Lodders.

Wim Mateman, (oud-)Tweede-Kamerlid CDA

35. Wij zijn de grootste groeier.

Jan Marijnissen, fractieleider SP Tweede Kamer

36. Er is een tijd van komen, er is een tijd van overkomen en overgaan. Mij is wat overkomen en dat zal waarachtig wel overgaan.

Wouter Huibregtsen, (voormalig) voorzitter NOC-NSF

37. Laten we hem een kans geven.

Amien Rais, oppositieleider Indonesië, over president Habibi

38. Dit boek zou niet dunner kunnen.

J.J. Voskuil, schrijver van de reeks 'Het Gebouw'

39. De kip is opgehouden met broeden en heeft haar ei gelegd.

J. Kalff, topman van ABN Amro, over fusieplannen

40. In een volgend leven word ik buitenkerkelijk, daar kan ik mij nu al op verheugen.

Nico ter Linden, hervormd predikant

41. Ik hoef alleen de rem maar los te laten.

Marco Bakker, zanger

42. De as ligt mij het beste.

Clarence Seedorf, voetballer

43. Ik kan in sommige dingen meegaan, dat wel. Het gaat erom wie begint.

Dennis Bergkamp, voetballer, na een niet bestrafte overtreding

44. Dit is geen kiezersbedrog.

Hans van Mierlo, (oud-)minister van buitenlandse zaken, over zijn vertrek uit de Tweede Kamer

45. Er komt een tijdstip dat ik zeg: ik ga vissen.

Frits Bolkestein, (oud-)fractieleider VVD Tweede Kamer

46. Ik ga een leven leiden dat meer past bij de verantwoordelijkheden als vader en echtgenoot.

Jacques Wallage, fractieleider PvdA/burgemeester Groningen

47. Ik vertrek binnenkort weer naar het buitenland.

Desi Bouterse, oud-militair/politicus Suriname

48. Jaap moet geen dingen doen die niet bij hem passen.

Teusjan Vlot, voorzitter CDJA, over Jaap de Hoop Scheffer

49. Deze vrouw heeft het mogelijk gemaakt om open te gaan als een bloem.

Nelson Mandela, president van Zuid-Afrika, over zijn huwelijk

50. Lándgenóten!

Anne-Wil Blankers, actrice, over haar rol als Wilhelmina

51. Tonight! Tonight!

Madeleine Albright, minister buitenlandse zaken VS, in samenzang met Russische collega Primakov

52. Er is veel veranderd, ik zal een spoedcursus moeten nemen.

Eveline Herfkens, minister van ontwikkelingssamenwerking

53. Ik geef geen franc meer uit in Frankrijk.

Jeroen Blijlevens, wielrenner

54. De stad zal dit moeiteloos overleven.

Schelto Patijn, burgemeester van Amsterdam, na de Gay Games

55. Ik wil niet weg, ik wil mijn baan terug.

Nicole Edelenbos, directeur Feyenoord

56. Het lijkt me niet goed om straatvechtend over de Prinsengracht te gaan.

Fokkelien Oosterwijk, predikante van de Westerkerk

57. Automobilisten buiten de randstad moeten onder bepaalde omstandigheden een uitlaatklep hebben.

Dato Steenhuis, procureur-generaal

58. Als het moet ben ik lolliger dan de dj.

Cees Quax, ANWB-presentator verkeersinformatie

59. De aanhangers van New Age hebben de juiste honger, maar ze eten fast food.

Dorothee Sölle, Duitse theologe

60. Ik ben een groot schrijver, maar laat met er niet op voorstaan.

Gerard Reve, schrijver

61. Ik scheer me liever dan dat ik ongesteld ben.

Hans Hillen, Tweede-Kamerlid CDA, over vrouwen

62. Ook buiten de kerk is iets.

Harry Kuitert, theoloog

63. Je haar. Strijk even over je haar.

Koningin Beatrix, tegen prins Claus

64. Ik zou alles wat ik heb, willen geven, als ik hier vandaag niet hoefde te bekennen wat ik heb gedaan.

Bill Clinton, president van de Verenigde Staten, over affaire met Monica Lewinsky

65. Je moet op het hoogtepunt van je succes stoppen en dat moment is nu gekomen.

Kees Schilperoort, radioprogrammamaker

66. Als op deze manier wordt geschrapt, ontstaat een karikatuur van mijn standpunt. Dan blijft een kromme vergelijking over. Zo van: de minister-president ademt, een aap ademt, de minister-president is een aap.

Leen van Dijke, fractieleider RPF Tweede Kamer, na zijn uitlatingen over homoseksuelen

67. Als het aan mij ligt, wordt Madeleine Albright mijn opvolgster.

Vaclav Havel, president van Tsjechië, over zijn ex-landgenote

68. U vraagt mij te zeggen dat wellicht iets uit is waarvan wij nooit gezegd hebben dat het aan was.

Eef Brouwers, hoofd Rijksvoorlichtingsdienst, over Willem Alexander en Emily

69. Het lijkt erop dat het over is. Dit betekent alles voor mij, dit betekent vrijheid.

Salman Rushdie, Brits-Indiase schrijver

70. Ik hoef niet meer te verhuizen, want ik woon al in het binnenland.

Bram Peper, minister van Binnenlandse zaken

71. De beschuldigingen tegen mij komen vooral voort uit het niet goed kunnen verwerken van een verlies.

Adelbert Nelissen, macrobioot/voorzitter Kushi Instituut

72. Er zijn tijdens de oorlog dingen gebeurd die mij persoonlijk spijten.

Akihito, keizer van Japan

73. Wij beleven momenteel een geestelijke terreur. Als je met een vinger wijst naar een zwarte, word je al een racist genoemd.

Mr. G.B.J. Hiltermann, commentator, na kritiek op zijn column

74. Wie fraude pleegt, verbrandt de stukken of verdoezelt die.

Jan Mentink, raadsman Feyenoord, na inval van de Fiod

75. Ik erger me mateloos aan die advertenties.

Jan Pronk, minister van Vrom, over tabaksreclame

76. Ik vind de jongste ontwikkelingen in Londen zeer, maar dan ook zeer bevredigend.

Isabel Allende, nicht van Chileense ex-president, over arrestatie Pinochet

77. Ik leef in een onmogelijk land.

Angèle Manteau, Vlaamse uitgeefster, gaf archief aan Nederland

78. Ze zeggen dat ik door die verkoop een van de honderd rijkste mannen van Nederland ben geworden. Maar dat klopt niet. Voor die aandelen kreeg ik een bedrag waarvoor u niet eens een maand zou willen werken.

Martin Schröder, directeur vliegmaatschappij Martinair

79. Je hebt mensen die genoegen nemen met een doorzonwoning in Eindhoven-Zuid en een baan voor het leven bij Philips. Dat zijn individuen waar ik niks mee heb.

Ronald Naar, alpinist

80. De komende jaren worden een tocht door de woestijn.

Joshka Fischer, Duits minister van buitenlandse zaken/leider van de Groenen

81. De rechter vroeg: Bent u nou diegene waar ik elke zondag zoveel plezier aan beleef?

Jaap Alleblas, presentator Radio West van 'Met Arie op muzieksafari'

82. Vijftig jaar en vier maanden geleden, op de dag af, ik was veertien en 1 meter 80, en ik zat in de tweede klas gymnasium van het Ignatiuscollege, op 1 juli 1948 ontwrichtte ik mijn nekwervels, bij het kammen van mijn haar.

Huub Oosterhuis, schrijver/dichter/ex-priester

83. Mijn bestaan is goed ontvangen.

Mazarine Pingeot, dochter van voormalige Franse president François Mitterrand

84. Als er vier oudere witte heren in een raad zitten die allen expert zijn op de vierkante meter, moeten we kijken of de derde of vierde een geïnteresseerde leek kan zijn.

Rick van der Ploeg, staatssecretaris van cultuur, over de Raad voor Cultuur

85. Er lopen geen mensen rond met rammelende portefeuiles. Wie dat heeft gehoord, moet langs bij de huisarts.

Wim Kok, premier

86. Het is zo leuk om ineens zoveel familie te hebben.

Pamela Nassau, biologisch onderzoekster in Engeland, nazaat van stadhouder Willem III

87. Soms gingen we bij het krieken van de dag voetballen, iets anders konden we toch niet doen.

Dries van Agt, ex-minister, over het kabinet tijdens de treinkaping bij Wijster

88. Als het kabinet zegt: 'Doe dat nu niet', dan zullen we dat overwegen.

Thom de Graaf, fractieleider D66 Tweede Kamer, over terugsturen van Bosnische vluchtelingen

89. Oh, oh!

Bart de Graaff, tv-maker BNN en Teringtubby

90. Als er één aan de verkeerde kant van de weg gaat rijden, kun je dat de andere weggebruikers toch niet verwijten.

Jaap de Hoop Scheffer, fractieleider CDA Tweede Kamer, over De Milliano

91. Ik wil geen Don Quichot zijn.

Jacques de Milliano, (oud-)Tweede-Kamerlid CDA, over zijn vertrek

92. Ik ging destijds als boerentrien met een verschrikkelijk Brabants accent naar de grote stad, maar met de vaste bedoeling om carrière te maken.

Corry Brokken, zangeres/juriste

93. Als het er 60 miljoen worden, is dat mooi. Blijft het steken bij 50 miljoen, dan is dat jammer.

Tineke Netelenbos, minister van verkeer en waterstaat, over groei van passagiers op Schiphol

94. Ik ben onaangenaam verrast hierdoor. En dat is nog zacht uitgedrukt.

Job Cohen, staatssecretaris van justitie, over actie Vluchtelingenwerk

95. Ik ben in die laatste week van oktober wel in Friesland, Groningen en Overijssel geweest.

Kroonprins Willem-Alexander, over wateroverlast

96. Ongemerkt verandert er de laatste tijd toch wel wat. Er worden stappen gezet. Het beleid wordt scherper.

Henk Kamp, Tweede-kamerlid VVD, over asielbeleid

97. Het is waar. Zij zijn de redders van de verzorgingsstaat.

Rogier van Boxtel, minister grote steden- en integratiebeleid, over allochtonen

98. Twee uur in het land weegt voor ons zwaarder dan één uur in Den Haag.

Lennart Booij, kandidaat-voorzitter PvdA

99. Af dat ding.

Prins Claus, over de stropdas

100. Ik hou van huiselijkheid, gezelligheid, van koken en eten. Aan de andere kant: ik vind het niet makkelijk om nu zo luxe te wonen, maar ik kan het niet maken om te zeggen: ik neem mijn intrek in een flatje.

Antoon Hurkmans, bisschop van Den Bosch

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden