Het is zaak te blijven zoeken naar perspectief voor mensen als Brandon

De beelden van de vastgeketende 18-jarige Brandon hebben niemand onberoerd gelaten. Wat we zagen was een jonge, sterke, ongedurige vent in een tuigje die zijn eigen ongemak en wensen uitstekend kon verwoorden. Wat we niet zagen op tv was –zoals staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten het ook formuleerde– de ’slechte’ Brandon, die soms een groot gevaar voor zijn omgeving vormt. In de zes jaren dat Brandon nu in een instelling van ’s Heeren Loo woont, is de situatie diverse malen zwaar uit de hand gelopen. Vanwege zijn zware psychiatrische aandoening brengt Brandon nu delen van zijn dag geketend aan de muur door, en ziet hij geen daglicht meer.

Patiënten als Brandon hebben een uitermate complexe problematiek. Vastbinden is daarbij soms een noodzakelijk middel, bijvoorbeeld als er andere mensen in de buurt zijn. De Inspectie voor de Gezondheidszorg stelde dat bij de behandeling van Brandon geen regels zijn overtreden. Maar zo’n ingrijpende vrijheidsbeperking mag nooit een permanent karakter krijgen. Het mag geen routine worden.

Wij kunnen niet in de keuken van ’s Heeren Loo kijken. Maar het lijkt erop dat het ook voor professionele instellingen lastig is te blijven zoeken naar nieuwe mogelijkheden en oplossingen voor mensen als Brandon, van wie er enkele tientallen in zorginstellingen wonen. Toch is dat precies wat gebeuren moet: blijven streven naar verbetering, hoe moeizaam ook. We mogen niet berusten in een mensonwaardig bestaan.

Geld is gelukkig het probleem niet: ook voor Brandon zijn aanvankelijk kosten noch moeite gespaard. Sinds de affaire rond de naakt vastgebonden Jolanda Venema in 1988, is er het Centrum voor Consultatie en Expertise, dat zorginstellingen bijstaat. En het moet gezegd: er is ook veel verbeterd sindsdien, en de trend is onmiskenbaar dat er steeds minder dwangmiddelen worden ingezet.

Desondanks zou het Centrum gevallen als Brandon in de toekomst actiever kunnen volgen. Ook de Inspectie moet zich blijven afvragen of de situatie van een patiënt –ook al is die volgens de regels– wel perspectief biedt. Hoopgevend is ook de komst van de Wet Zorg en Dwang, die beoogt het gebruik van vrijheidsbeperkende middelen nog verder terug te dringen. Maar alles staat of valt bij het besef dat patiënten als Brandon er altijd zullen zijn, en dat hun behandeling enorme en voortdurende inspanning van betrokkenen vergt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden