Het is weer stil langs de Somalische kust

Het Nederlandse fregat de Hr. Ms. Evertsen beschermt voor de kust van Somalië transporten met hulpgoederen tegen aanvallen van piraterij. Een kalme missie, in gevaarlijk gebied.

Geduld, dat was dagenlang het devies voor de Nederlandse marinemensen in de haven van het Keniaanse Mombasa. Want het inladen van de Fadhil Rabi –het te escorteren schip met noodhulp voor de noodlijdende Somalische bevolking– duurde eindeloos. „Het is gewoon geen Rotterdam hier”, zegt een luitenant in de officiersruimte van de Evertsen. „Dit is Afrika”, zegt een ander.

Hoe dan ook, de vertraging hing direct samen met de gestegen voedselprijzen en verwachte droogte in Kenia en Somalië. Het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties moest zich daardoor in bochten wringen om de zakken bonen en flessen kookolie aan boord van het gecharterde schip te krijgen.

Dinsdagavond klonk voor de bemanning eindelijk het langverwachte sein: het escorte kon beginnen – pas de tweede sinds de aanvang van de missie op 1 april. Piraten vangen is niet het hoofddoel. Het simpelweg beschermen van humanitaire hulpkonvooien wel. En die bescherming wordt geboden door ruim 6000 ton staal in de gedaante van een hypermodern fregat, uitgerust met luchtdoelraketten, torpedo’s en ander zwaar geschut.

Zijn dat eigenlijk niet wat veel ’spierballen’ voor deze escorte? „Dit zijn uitzonderlijk gevaarlijke wateren”, zegt commandant van de Evertsen Rob Kramer gedecideerd. „Hier gebeurt van alles, mensensmokkel, handel in allerlei soorten goederen, piraterij. De situatie kan vrij snel escaleren en daar zijn wij op voorbereid.”

Dat de kust van Somalië behoort tot een van de gevaarlijkste zeeroutes ter wereld staat buiten kijf. Tientallen schepen – ook die van het WFP – werden de afgelopen jaren gekaapt, aangevallen of bedreigd door Somalische piratenbendes. Die hebben hun basis op het vaste land en opereren langs clanlijnen die ook het land zelf verdelen. „Meedogenloos”, noemt de commandant de zeeschuimers. „In de laatste vier jaar zijn op zee meer dan 150 slachtoffers gevallen bij acties van piraten.”

Bij het enteren van schepen gebruiken ze granaten die met een geweer worden afgeschoten – zogeheten rocket propelled grenades – en automatische wapens.

In 2008 werden zes schepen gekaapt waaronder een Spaanse vissersboot en, vrij recent, een Frans jacht. Aanzienlijke sommen losgeld moesten worden betaald om de passagiers vrij te kopen. Iemand die erover kan meepraten is de in Mombasa gestationeerde reder Karim Kudrati. Vier schepen bezit hij en alle vier zijn ze doelwit geweest van piraterij.

„In de lading zijn ze niet geïnteresseerd”, zegt Kudrati, „alleen in geld.” Hoeveel hij heeft moeten betalen wil de reder niet vertellen, wel dat er van zijn spaargeld ’niets meer over is’.

En dus is het nu oorverdovend stil langs de Somalische oostkust. De koopvaardijschepen die er vroeger voeren, kiezen nu een andere route. Een blik vanaf ’de brug’, oftewel de grote open cabine van waaruit de koers van het fregat wordt bepaald, leert genoeg: geen boot te bekennen in de wijde omtrek. Sinds het WFP vorig jaar verzocht om bijstand is er geen voedselkonvooi meer aangevallen. Het machtsvertoon houdt de kapers op afstand. Nu opereren ze honderden mijlen ver uit de kust.

De meeste opvarenden vinden de missie niet saai. „Eerder dankbaar”, zegt luitenant ter zee tweede klasse Ronald, „en makkelijk uit te leggen aan m’n vriendin”. ’Sergeant Mike’ van de anti-terrorisme unit der mariniers krijgt ’een goed gevoel van de missie’. „De mensen op het schip zijn blij, iedereen komt naar je toe om je de hand te schudden.”

Maar dat wapentuig dan dat nu maar hangt te blinken in de brandende zon boven de Indische Oceaan? „Je gaat niet bij Defensie om oorlog te voeren”, zegt opvarende Sebastiaan ietwat cynisch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden