Analyse

Het is weer een spannende week voor de Britten, en wederom is de uitkomst ongewis

Premier Theresa May. Beeld EPA

Premier May kan geen kant op. Aan elke weg die ze deze week inslaat, kleven ingrijpende gevolgen.

Een veel gedeeld filmpje op sociale media laat een vrachtwagen zien die in een veel te nauwe straat probeert te keren. Maar hoe vaak de chauffeur ook opnieuw steekt, er is geen mogelijkheid om de straat nog uit te komen. Muurvast. Een betere metafoor voor de positie van premier May is er niet.

Nadat het parlement op vrijdag wéér duidelijk maakte haar brexit-akkoord niet te accepteren, wacht haar opnieuw een loodzware week. En de opties om nog uit deze impasse te komen, nemen steeds verder af. Allereerst gaat het Lagerhuis zich vanavond voor de tweede keer uitspreken over een alternatieve brexit-oplossing. Afgelopen woensdag kozen parlementariërs uit acht opties, maar vond het voor geen enkele optie een meerderheid. Vanavond krijgen de alternatieven die woensdag op de meeste stemmen konden rekenen, een nieuw referendum en een zachtere brexit, opnieuw een kans. 

Meest voor de hand liggende keuze is die voor een permanent verblijf in de douane-unie, gecombineerd met een nauwe relatie met de interne markt: de zogenaamde zachte brexit. Dat heeft als belangrijkste voordeel dat de Britten zonder tarieven met de EU kunnen blijven handelen en dat ook de grens tussen Noord-Ierland en Ierland open kan blijven. Met behulp van een groot deel van de Labour-oppositie en tientallen Conservatieven zou er voor dit alternatief een meerderheid kunnen ontstaan.

Beeld Sander Soewargana

Brandbrief

Maar premier May voelt er helemaal niets voor om zo’n zachte brexit uit te voeren. Het is volledig in strijd met haar eigen brexit-plan. Daarnaast zal de keuze voor een douane-unie werken als een rode lap op een stier voor de luidruchtige hardliners in haar fractie. De brexit-vleugel kan al niet leven met May’s deal, laat staan met een nog verdere knieval. Bij de stemmingen over de alternatieven afgelopen woensdag stemden liefst 235 van de 314 Conservatieven tégen de douane-unie. Elke beweging richting een zachte brexit zal direct resulteren in opstappende ministers en een revolte in haar fractie.

170 Conservatieve parlementsleden hebben daarom een brandbrief ondertekend waarin ze May oproepen alsnog voor het no deal-scenario te gaan. Vergeet alle alternatieven en vergeet de pogingen om tot een compromis te komen, schrijven zij. Dan maar zonder afspraken uit de EU op 12 april, de nieuwe deadline.

Maar als May daaraan toegeeft, zal er een flink aantal ministers uit de remain-vleugel in haar kabinet opstappen. Zij weigeren zich juist neer te leggen bij zo’n keiharde breuk met de EU. Daarnaast heeft het parlement die optie ook met ruime meerderheid verworpen. “Ik neem ontslag als het tot no deal komt”, zei David Gauke, de minister van justitie, gisteren.

Kiezen tussen twee kwaden

Beeld Sander Soewargana

Het is dus voor May kiezen tussen twee kwaden, met enorme consequenties. En daarom komt ze opnieuw uit bij haar al drie keer afgewezen eigen akkoord. Verschillende Britse media schrijven dat May komende week nóg een poging gaat wagen. Een pure wanhoopsdaad. Haar deal lijkt immers de enige manier om een scheuring in haar partij te voorkomen. En met het verder versmallen van de mogelijkheden, hoopt ze dat de druk toeneemt nu alsnog voor te stemmen.

Maar mislukt dat weer, dan lijken nieuwe verkiezingen haast onvermijdelijk. En een gang naar de stembus zit barstensvol risico’s voor de Conservatieven. Allereerst moet de EU er langer uitstel voor verlenen en betekent het ook Britse deelname aan de Europese verkiezingen, iets waar geen enkele Conservatief op zit te wachten. Daarnaast zullen de Tories elkaar intern de tent uit vechten over wat ze in het verkiezingsprogramma zullen zetten over brexit. Hard? Zacht? Niemand die het weet. Tot overmaat van ramp nam Labour gisteren de leiding in de peilingen. 

May’s vrachtwagen blijft proberen te keren in de smalle straat, maar een simpele uitweg is er niet.

De brexit nadert, de Britse premier May probeert haar land er zo goed mogelijk uit te laten komen.  Lees in dit dossier het laatste nieuws rondom de brexit-perikelen, mogelijke scenario’s en de gevolgen voor Nederland.

Lees ook:  

Regeringscrisis of niet, op zondag gaat Theresa May gewoon naar de kerk

Pastor Jamie Taylor van de Saint Andrews kerk in Sonning weet als hij zijn preek schrijft nooit of ze komen zal, Theresa May. “U kent het vast”, begon hij zondag een parabel tegen de oma’s en de moeders in zijn gemeente. May is niet een van hen, maar ook zij kon de boodschap verstaan: wie steeds opnieuw hetzelfde doet, wordt steeds achtelozer.

De strijd om de opvolging van Theresa May is al in volle gang

Nadat May afgelopen woensdag voor het eerst publiekelijk de deur openzette naar haar aftreden, gonst het van de geruchten en speculaties over haar opvolging

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden