'Het is tijd om de wensgeneeskunde te beteugelen'

Botox is een niet noodzakelijke medische ingreep. Beeld Photo News
Botox is een niet noodzakelijke medische ingreep.Beeld Photo News

Dokters doen steeds vaker dingen zonder een strikt medische noodzaak. Nieuwe richtlijnen moeten duidelijk maken wanneer ze voorrang geven aan 'echte' geneeskunde.

Rimpels opvullen met botox of de 'total body scan' - die voorbeelden zijn al langer bekend. Maar de zogeheten 'wensgeneeskunde' breidt zich ook uit buiten de cosmetische chirurgie, schrijft het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) in een rapport dat morgen verschijnt. Wat te denken van de keizersnede zonder medische noodzaak of de moedervlek die zo goed als zeker geen huidkanker voorspelt maar er niet fraai uitziet?

'Verbeteren' of noodzaak?
Het CEG, een samenwerking van de adviesorganen Gezondheidsraad en Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving, vindt dat artsen zich beter moeten realiseren wat het effect is op hun werk van al deze wensgeneeskunde. Hun reguliere werk, dat wel bijdraagt aan genezing, kan in de knel komen. Zeker nu er steeds vaker grenzen worden gesteld aan het budget van ziekenhuizen, kan de wens om de patiënt te 'verbeteren' de noodzaak verdrukken om ziekte te bestrijden.

Ook de gevolgen van 'wensgeneeskunde' kunnen reguliere zorg verdringen. Wie bijvoorbeeld een - cosmetische - ooglidcorrectie laat uitvoeren, heeft later kans op complicaties. De zorg daarvoor - die dan wel medisch noodzakelijk is - gaat ten koste van de zorg voor andere zieken.

Daarnaast kan de houding van dokters veranderen. Een arts die zich vooral richt op snelle ingrepen ter verfraaiing kan uit het oog verliezen dat andere, kwetsbare patiënten ook aandacht nodig hebben. Ook de tijd voor een goed gesprek over zorg kan verdwijnen.

Richtlijnen
De kabinetsadviseurs roepen artsenorganisaties op samen met patiëntenvertegenwoordigers nieuwe richtlijnen op te stellen, waarin per vakgebied de wensgeneeskunde wordt afgebakend. Ook wil het CEG beter in kaart gebracht hebben waar deze 'verbetergeneeskunde' overal de kop heeft opgestoken, en waar de reguliere zorg inmiddels onder druk staat.

Het huidige systeem, waarin artsen betaald worden per operatie, kan wensgeneeskunde volgens het CEG versterken. En hoewel de overheid juist door inperking van het basispakket in de zorgverzekering onnodig medisch handelen wil beperken, kunnen zorgverzekeraars weer roet in het eten gooien. Die gaan klanten trekken met aantrekkelijke aanvullende verzekeringen, waarin de wensgeneeskunde juist volop kansen krijgt.

Morgen in Trouw een interview met gynaecoloog Jan Kremer. Hij is hoogleraar aan het Radboudumc in Nijmegen en mede-opsteller van het rapport over wensgeneeskunde van het Centrum voor Ethiek en Gezondheid. "In een tijd waarin de zorg een schaars goed dreigt te worden, moeten we ervoor waken dat de reguliere geneeskunde niet wordt verdrongen door wensgeneeskunde. Tot nu toe gebeurt dat nog niet op grote schaal, maar het risico ligt wel degelijk op de loer".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden