'Het is slim dat Jesse Klaver wegblijft van de schuldvraag'

Jesse Klaver GroenLinks legt aan journalisten uit waarom de kabinetsformatie is mislukt.Beeld Maarten Hartman

GroenLinks zit in de beeldvorming in de hoek waar de klappen vallen sinds de formatiegesprekken met VVD, CDA en D66 zijn geklapt. 

Verbazingwekkend? Allerminst, zegt bestuurskundige en debatspecialist Hans de Bruijn, die in deze krant wekelijks een rubriek over framing verzorgt. “Het is een aloude wetmatigheid: wie breekt, betaalt. Na de eerste poging met GroenLinks was bij velen de gedachte dat er nog wel een tweede poging zou volgen, maar nu lijkt de breuk definitief en begint het spel over wie daar schuldig aan is.”

In dat schuldspel, of de blame game zoals De Bruijn het noemt, is GroenLinks als bestuurlijk onervaren partij een makkelijk doelwit. “Het is voor de andere partijen natuurlijk heerlijk om het beeld op te roepen van GroenLinks dat niet kan en niet wil besturen, van een partij vol idealisten, waar je in de praktijk niet zoveel aan hebt. Je kunt die partij dan aanwrijven dat ze geen bestuursverantwoordelijkheid in haar DNA heeft zitten.”

“De PvdA heeft ook belang bij dat beeld”, vervolgt De Bruijn, “omdat zij dan kan laten zien dat zij de enige linkse partij is die wel durft te besturen, vuile handen durft te maken, terwijl GroenLinks op links vooral schone handen wil houden. Asscher zei dinsdag in het debat over de formatie dat het migratiepunt dat op tafel lag, niets voorstelde. Daarmee voedt hij het beeld: leuke partij, dat GroenLinks, maar ze zijn niet geschikt om te besturen, ze hebben onze rol niet overgenomen.”

Columnist Stevo Akkerman: Er wordt te gretig naar de wereldvreemde Jesse Klaver gewezen.
Het Trouw-commentaar: Helaas heeft Jesse Klaver en verkeerde afweging gemaakt.

Incasseren

Voor GroenLinks rest er nu weinig meer dan de kritiek te incasseren, aldus De Bruijn, die weinig aan te merken heeft op Klavers verweer van de afgelopen dagen. “Klaver probeert zich verre te houden van het spel van blamen. Dat is verstandig, dan voed je die discussie niet met welles-nietes. Hij gooit het over de boeg van de inhoud en de kernwaarden van GroenLinks: een humane behandeling van vluchtelingen. 

Bij ‘Jinek’ had hij het overigens nadrukkelijk over oorlogsvluchtelingen, die je moest onderscheiden van economische vluchtelingen. Daarmee maakte hij het discussiepunt kleiner, waarmee hij leek te zeggen: ‘Was me nou tegemoet gekomen!’”

Of GroenLinks de breuk ook in zijn eigen voordeel kan framen? “Als je jezelf neerzet als principieel en uitlegt dat je breekt omdat je te veel van je kernwaarden moet inleveren, kan dat worden ervaren als iets positiefs”, aldus De Bruijn. Op die manier wist D66-leider Alexander Pechtold ook zijn gezichtsverlies te beperken na het gestrande gesprek met de ChristenUnie.

Bekijk hier het gesprek bij Jinek terug. De tekst loopt door onder de video.

 “Er concurreerden toen allerlei frames met elkaar: Pechtold was onbehoorlijk geweest en onzorgvuldig, maar ook principieel en duidelijk over zijn kernwaarden - die laatste twee zijn positief. Als er tegelijkertijd meerdere frames rondzingen, gaat niet één daarvan domineren en kom je er wel doorheen.”

Versperring

Informateur Herman Tjeenk Willink tracht de partijen te bewegen om blokkades voor de vorming van een nieuw kabinet op te heffen. Hij spreekt vandaag met SP-leider Emile Roemer. Waarschijnlijk volgt later een uitnodiging aan D66-voorman Alexander Pechtold.

Diverse partijen hebben een versperring opgeworpen: de SP wil niet met de VVD regeren, D66 ziet niks in samenwerking met de ChristenUnie. De PvdA heeft zoveel zetels verloren dat de partij voorlopig deelname aan gesprekken afwijst.

Op zoek naar een meerderheidscoalitie sprak Tjeenk Willink gisteren al met premier en VVD-voorman Mark Rutte en daarna met CDA-leider Sybrand Buma. VVD en CDA zouden samen met D66 het hart van een nieuw kabinet moeten gaan vormen.

Bekijk hier artikelen uit de framing-rubriek van Hans de Bruijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden