Het is nog weken onzekerheid troef voor pulsvissers

Pulsvissers op de TX38 aan het werk. Het Europees Parlement stemde eerder dit jaar voor een totaalverbod op pulsvissen. Beeld ANP

Er leek nog enige hoop voor de Nederlandse pulsvissers, maar nu geeft de minister toe: er is vooral onzekerheid.

Nederlandse pulsvissers zullen nog wekenlang in onzekerheid verkeren over hun toekomst. Dat blijkt uit een brief van minister Carola Schouten (visserij) aan de Tweede Kamer. Op zijn vroegst volgende maand, schrijft zij, wordt duidelijk wat de concrete uitwerking is van het Europees verbod op pulsvissen.

Vorige week nog meldde de minister dat de helft van de Nederlandse pulsvissers, in totaal 42 kotters, gebruik zouden kunnen maken van een overgangsregeling. Nu stelt Schouten dat zij ‘momenteel geen duidelijkheid kan geven aan de betreffende vissers’.

De visserijsector is teleurgesteld over de aanhoudende onduidelijkheid. In een verklaring stelt belangenorganisatie VisNed: “Bij vissers overheerst enorme onzekerheid, woede, verdriet en een groot wantrouwen in het besluitvormingsproces. Met speculatie kunnen wij niks”. De vissers houden hoop dat alle 84 ontheffingen voor Nederland behouden blijven.

Bij het pulsvissen wordt platvis met stroomstootjes opgeschrikt en het net in gedreven. Deze techniek verving het over de zeebodem slepend tuig. Volgens voorstanders heeft die techniek als voordeel onder meer dat de zeebodem minder wordt omgewoeld. Tegenstanders, onder aanvoering van de Franse milieuorganisatie Bloom, stellen dat de elektrische stroom niet alleen platvis opschrikt, maar al het zeeleven binnen zijn bereik doodt.

Begin vorig jaar bleek een meerderheid van de Europarlementariërs gevoelig voor de argumenten van Bloom. Ze stemden voor een totaalverbod op pulsvisserij. Vissers vestigden hun hoop toen op minister Schouten, omdat behalve het Europees Parlement ook de visserijministers en de Europese Commissie zich moesten uitspreken over de pulstechniek.

Het maximale

Deze zogeheten triloog is vorige week afgerond, met als uitkomst een verbod op de puls per 2021. Minister Schouten vond dat Nederland ‘het maximale uit de onderhandelingen gehaald’ had, omdat er voor de helft van de schepen een overgangsperiode zou komen.

In haar brief van gisteren stelt de minister echter dat er ‘nog geen vastgestelde teksten van het politiek akkoord beschikbaar’ zijn. Onduidelijk is dus welke Nederlandse vissers hun ontheffing kunnen behouden en hoe lang. Dat wordt pas helder als de uitkomst van de triloog door het plenaire Europees Parlement is aangenomen. Vermoedelijk zal dat tussen half maart en half april gebeuren.

Vissen met stroomstoten is in Europa niet toegestaan, maar in 2007 maakte de Europese Unie een uitzondering mogelijk. Lidstaten mochten maximaal 5 procent van hun kottervloot uitrusten met de pulstechniek om wetenschappelijk onderzoek te doen. Voor Nederland ging het om 21 ontheffingen.

Na aanvankelijke aarzelingen raakten Nederlandse vissers steeds enthousiaster over de pulstechniek. Die leverde goede vangsten op en aanzienlijke brandstofbesparingen. Omdat er te weinig ontheffingen waren om alle geïnteresseerde vissers van de pulstechniek te voorzien, werd een lobby gestart. De Tweede Kamer nam in 2011 een motie aan van Arie Slob (ChristenUnie) die de regering verzocht om te zorgen voor meer ontheffingen voor Nederland. Een jaar later drong de VVD aan op verdere uitbreiding en in 2013 signaleerde het CDA ‘een (ongewenste) scheefgroei tussen de vissersmannen die wel de beschikking hebben over een pulsontheffing en degenen die nog op de wachtlijst staan’.

Powerplay

Sinds 2014 beschikt Nederland over 84 ontheffingen, die vallen onder drie verschillende EU-regelingen. De Nederlandse handelswijze heeft bij andere landen kwaad bloed gezet, beschreef de Wageningse onderzoeker Tim Haasnoot in 2016. Een betrokken ambtenaar vertelde de onderzoeker: “Met wat powerplay hebben we dit erdoor gekregen”. 

Andere landen spraken volgens de onderzoeker van ‘schandalig’ optreden van Nederland. Zij wezen erop dat de pulstechniek bedoeld is om wetenschappelijk onderzoek te doen en vroegen zich af of daar 84 schepen voor nodig zijn, waarvan de helft een ontheffing heeft voor onbepaalde tijd.Vissers vestigden hun hoop op minister Schouten, omdat behalve het Europees Parlement ook de visserijministers en de Europese Commissie zich moesten uitspreken over de pulstechniek. Deze zogeheten triloog is vorige week afgerond, met als uitkomst een verbod op de puls per 2021. Milieuorganisatie Bloom sprak van een overwinning. Minister Schouten vond dat Nederland ‘het maximale uit de onderhandelingen gehaald’ had, omdat er voor de helft van de schepen een overgangsperiode zou komen.

In haar brief van gisteren stelt de minister echter dat er ‘nog geen vastgestelde teksten van het politiek akkoord beschikbaar’ zijn. Onduidelijk is dus welke Nederlandse vissers hun ontheffing kunnen behouden en hoe lang. Dat wordt pas helder als de uitkomst van de triloog door het plenaire Europees Parlement is aangenomen. Vermoedelijk zal dat tussen half maart en half april gebeuren.

De visserijsector is teleurgesteld over de aanhoudende onduidelijkheid. In een verklaring stelt belangenorganisatie VisNed: “Bij vissers overheerst enorme onzekerheid, woede, verdriet en een groot wantrouwen in het besluitvormingsproces. Met speculatie kunnen wij niks.” De vissers houden hoop dat alle 84 ontheffingen voor Nederland behouden blijven.

Lees ook:

Nederlandse visserij kon nu eens niet doordrukken

Het lijkt een techniek met alleen maar voordelen: minder milieuschade, goede vangsten. In Nederland is er al stevig in geïnvesteerd. Maar het Europees Parlement stemde tegen pulsvisserij. Hoe kon dat?

Hoe de Nederlandse pulsvislobby bot ving in Brussel

Het doek is gevallen voor de pulsvisserij. Hoe kon het zo misgaan? ‘Het begon al met verdeeldheid onder de vissers.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden