Het is niet alles groen wat er blinkt bij ideële spaarbank ASN

De activiteiten van ASN zijn veel minder duurzaam dan zij voorstelt. Het merendeel van de middelen wordt uitgezet in hypotheken van SNS, dat op omvallen staat.

De naar grootte vierde bank van Nederland dreigt ten onder te gaan aan problematische en uiterst riskante financiering van onroerend goed. Opmerkelijk is dat in de berichtgeving SNS-dochter ASN tot dusver goeddeels buiten beeld is gebleven. ASN is in 1960 opgericht door de vakbeweging. Haar handelen is erop gericht de duurzaamheid van de samenleving te bevorderen en een goed rendement te realiseren. ASN is een volledige dochter van SNS. SNS bezit alle aandelen en oefent de bijbehorende rechten uit. SNS ontvangt het uitgekeerde dividend en benoemt, beloont en ontslaat de directie. Het beleid van ASN wordt bepaald door de directie in samenspraak met haar aandeelhouders.

SNS sanctioneert de duurzame missie van ASN. Daar krijgt ze heel wat voor terug. Niet alleen dividend, maar vooral leningen. ASN fungeert in feite als stofzuiger voor SNS om geld uit de markt te halen. Dat is geen geheim, het is niet verboden en het is niet ongebruikelijk. Ook de andere banken hebben aparte dochters die gericht zijn op het binnenhalen van geld voor het concern, bijvoorbeeld ING Direct en Rabo Direct. Deze rol van ASN vloeit voort uit economische specialisatie: doe vooral dat waar je goed in bent. En ASN is goed in het uit de particuliere markt halen van geld. Ten tijde van de financiële crisis zijn veel mensen kritischer geworden ten opzichte van het bankwezen. Een groot aantal heeft daarop besloten het geld onder te gaan brengen bij ASN, juist vanwege de missie van deze bank. ASN tooit haar website en jaarverslag met prachtige foto's van windmolens, zonnepanelen, culturele activiteiten en blije mensen in ontwikkelingslanden.

Maar gaat het merendeel van het geld dat opgehaald wordt daar ook echt naar toe? Uit het jaarverslag van ASN blijkt dat dit niet zo is. Meer dan de helft van de beschikbare middelen heeft ASN uitgezet bij andere banken, hoofdzakelijk onderdelen van SNS. Minder dan een vijfde deel wordt gebruikt voor kredietverlening ten behoeve van duurzame projecten. In het jaarverslag staat het braaf gemeld op bladzijde 58. Doordat er zo'n enorm bedrag (circa vijf miljard) uitgezet wordt bij andere banken is ASN tevens veel minder 'groen' dan zij suggereert.

De 'Eerlijke Bankwijzer', die inzicht beoogt te geven in de duurzaamheidsprestaties van banken, kijkt hier niet doorheen. Die merkt ASN, met Triodos, bij voortduring aan als uiterst duurzame bank. Ik pleit voor het bepalen van duurzaamheid van bedrijven en instellingen op geconsolideerde basis. Dat wil zeggen dat je het voor de organisatie als geheel vaststelt en niet voor de losse onderdelen. De prestaties van SNS op het gebied van duurzaamheid zijn veel slechter dan die van ASN. En op de meeste themagebieden (zoals klimaat, mensenrechten, bonussen, transparantie) scoort SNS ook slechter dan de andere grootbanken ABN Amro, ING en Rabobank. Hierdoor ontstaat een vertekend beeld van de werkelijkheid. De klanten van ASN dienen dit zich te realiseren.

De activiteiten van ASN zijn veel minder duurzaam dan zij voorstelt. Het merendeel van de middelen wordt uitgezet in hypotheken van SNS. De verwijzing op de website van ASN naar de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens die het wonen tot grondrecht verklaart wordt gebruikt om te wijzen op het sociale karakter van duurzaamheid bij ASN. Dit doet bijna cynisch aan als je de reportages bekijkt over de wildwest taferelen bij de onroerend goed financiering door SNS. Het is niet alles groen wat blinkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden