Het is hier fantastisch!

Na het eindexamen jezelf en een beetje reuring vinden: journalist Irene Schoenmacker (27) deed tien jaar geleden een tussenjaar in Australië. Nu is ze terug in Sydney, en ziet dat Kim (19) Shalomé (19) en Michiel (21) precies hetzelfde zoeken als zij destijds: een voorspelbaar avontuur.

Bij elke tegenligger sis ik dat ze op moet letten. Mijn zus trapt het gaspedaal iets verder in, doet haar richtingwijzer aan, zegt: "Relax." Ik ben niet relaxed. We zitten midden in de spits in Sydney en ik kan maar niet wennen aan het links rijden.

Mijn zus gaat trouwen. Al vier jaar woont ze in Sydney en vandaag gaan we enkele dagen kamperen in een natuurgebied. Tussendoor kijken zij en haar verloofde elkaar lief aan. Daarna is het feest. We zijn met z'n zeventigen en slapen in rode, blauwe en gele tentjes. Vanuit de hemel bekeken moet het eruitzien alsof het grasveld bezaaid is met kleurige confetti. In de bomen hangen wijnzakken. De kangoeroes dragen 's nachts als katten bij aan de feestverlichting door met hun oplichtende ogen in onze zaklampen te kijken als we op zoek zijn naar de wc.

Ik was hier eerder. Tien jaar geleden, op m'n 17de, vertrok ik voor een jaar naar Australië, om 'mezelf' of in elk geval een beetje reuring te vinden, beide kon ik op dat moment in Friesland niet vinden. Sydney leek me the place to be. De eerste dag reed een taxi me bijna aan. Dat leek me een goed begin. De tweede dag loerde ik voorzichtig om de hoek van mijn slaapzaal. De rest van het hostel waar ik verbleef, zat met elkaar te kaarten aan een picknicktafel. Ik belde huilend mijn vader: "Iedereen hier kent elkaar al!" Mijn vader probeerde me te kalmeren, maar ik dacht: als mijn kamergenoten me al niet kunnen vinden, hoe vind ik mezelf dan hier?

Inmiddels ben ik 27 en geen backpacker meer, maar journalist. Tien jaar later sta ik weer in Sydney, in dé uitgaanswijk Darling Harbour waar je nog steeds halve liters Carlton in de pub kunt drinken. De meisjes zijn nog even bruin en net zo jong als ik toen, de jongens nog steeds zo gespierd, de zon is nog net zo fel.

Mijn zus geeft hier Nederlandse les aan Nederlandse kinderen. Ik ga mee naar één van haar privélessen in een buitenwijk van Sydney bij een gezin. Het is eind van de middag, spitsuur en dus druk op de weg.

De kinderen hebben een Nederlandse au-pair, Kim Verheijen (19) uit Vortum-Mullem. Haar Brabantse accent klinkt door in haar Engels. Ze vertelt dat dit haar eerste verre reis is. De eerste weken ging ze flink uit, vooral op backpackersplekken. Andere backpackers ontmoette ze via Facebook, waar veel Nederlanders via groepen als 'Dutchies in Sydney' contact met elkaar leggen. Je herkent ze zo, zegt ze. Australische vrouwen dragen jurkjes met hoge hakken eronder, backpackers een spijkerbroek met sneakers. Haar leven is nu, een aantal maanden later, een stuk rustiger. "Ik werk van maandag tot en met vrijdag. Het voelt vertrouwd, niet meer als vakantie."

Hoewel ze Australië tof vindt, zou ze er nooit echt kunnen wonen, zegt ze. Een dorp is haar ideaal, Nederland haar thuis. "Ik kijk zo uit naar de winter, het dragen van een dikke winterjas, sneeuw, schaatsen. Mijn vriendinnen zeggen, je bent gek, maar warme chocomel is hier gewoon niet hetzelfde."

Ze vouwt haar benen onder zich, houdt intussen een oogje op de kinderen buiten. Haar verhalen lijken op de mijne van destijds, het heimwee, de zoektocht naar sociale contacten. Zelfs de foto's op Facebook lijken weinig te verschillen van de mijne, alsof er geen tien jaar tussen zit.

Het grote verschil is wel dat zij steeds 'op haar mobiel' zit, en in contact met thuis is, omdat er nu werkelijk overal wifi is. Ik belde destijds nog vanuit een telefooncel, en postte mijn foto's via een vaste computer in een internetcafé hier op Facebook. Facebook was voor mij nog geen sociaal medium, ik gebruikte het als fotoboek voor familie en vrienden thuis.

Waar komt die drang vandaan van jongeren om zo ver weg te gaan? Ben ik dan in die periode echt zo anders geworden, is die zweverigheid van 'jezelf vinden' dan toch een beetje waar? En waarom doen we allemaal precies hetzelfde op die reis?

Dat je jezelf moet uitvogelen, is toch een beetje waar, zegt Anke Tonnaer. Ze is cultureel antropoloog en deed onderzoek naar globalisering en de invloed van toerisme op een bevolking, onder andere in Australië. "Je maakt je als jongere los van bestaande structuren. Het is een overgangsrite naar volwassenheid." Jongeren zijn niet langer kind-van, of leerling-op, zegt ze, maar bevinden zich in een identiteitsloze fase, waarin die identiteit nog moet worden gevormd."

Kan dat dan niet gewoon in een dorpje in Zuid-Drenthe? Dan kan mijn vader af en toe nog wat geprakte aardappelen komen brengen. Nee, dat kan volgens Tonnaer niet: Zuid-Drenthe blijkt toch net niet nieuw en onbekend genoeg. "Juist het verre lonkt, het lijkt exotisch en sensationeel", zegt ze. "Zo'n reis heeft de belofte van een groot avontuur."

Er zijn een paar dingen die mijn kinderen niet mogen doen, had de moeder van Shalomé Grootenboer (19) gezegd. Bijvoorbeeld werken als au-pair in het buitenland. Dat bracht Shalomé, die zich juist wilde losmaken, op een idee. En dus zit ze nu al sinds september in Sydney. Haar moeder ging uiteindelijk akkoord.

Sinds een paar weken gaat het goed. Dus ze beschouwt het als een overwinning dat we nu samen koffiedrinken, midden in het centrum van de grootste stad van het land. Meerdere malen stond ze op het punt terug te gaan. Het klikte niet met het eerste gezin, waardoor ze werd overgeplaatst naar een tweede. Deze mensen bevallen haar beter, maar het contact blijft vooral zakelijk. Dat vindt ze jammer.

Ze mist Nederland. Vooral haar vriendje. En de Nederlandse televisieprogramma's. Op haar laptop kijkt ze wekelijks 'Wie is de Mol?' en 'Flikken Rotterdam' terug.

Het doet me denken aan de vijf Ierse meisjes met wie ik in 2006 een huis deelde in Australië, die uitgingen in Ierse pubs, in een Ierse voetbalclub speelden en eindeloos naar Ierse cabaretiers op televisie konden kijken. Hoe leer je op deze manier iets nieuws, hoe ontwikkel je jezelf als je binnen je eigen, veilige sociale omgeving blijft?

De Utrechtse sociaal geografe Bouke van Gorp, die onderzoek doet naar identiteit en geografische kennis, keert het om. "Die voorspelbaarheid wil je als jongere juist", zegt ze. "Iedereen heeft een denkbeeldige kaart van bestemmingen in z'n hoofd die zijn gecreëerd door de backpackers vóór jou. Die beelden neem je mee op reis. De foto's die je maakt in de bush met een koala op je arm, moeten niet anders doen dan deze verwachtingen bevestigen."

Ik blader nog eens door mijn foto's. Het zijn selfies voor de selfiecultuur hip werd. Ik zie mezelf voor de rode rots Ayers Rock, mezelf ergens met een grote slang om mijn nek, mezelf poserend voor een waterval. En toch kon ik toen al niet me onttrekken aan het gevoel bezig te zijn een lijstje af te vinken. Het had iets krankzinnigs, met z'n allen poseren voor willekeurige objecten als bewijs dat we er toch echt waren geweest.

Die drang naar het authentieke is er altijd geweest, stelt de Nijmeegse antropologe Tonnaer me gerust. "De vraag is alleen of dat wel bestaat.

De reis is namelijk al honderd keer gedaan, de gebeurtenissen geënsceneerd." Maakt dat iets uit? Nee, zegt Tonnaer. "Onderzoeken wijzen uit dat zo'n reis vooral gaat om lol maken. Backpackers blijven toch binnen hun eigen enclave. De backpackers blijven bij de backpackers en binnen die veilige toeristische infrastructuur die door de anderen is gemaakt."

Een paar dagen voor mijn vertrek lunch ik met Michiel de Winter (21). Hij zakte in Nederland voor zijn toetsen Engelse spreek- en schrijfvaardigheid van de hbo-opleiding vrijetijdsmanagement. Een gedegen cursus Engels zou hem 3000 euro kosten. Een ticket naar Australië, waar hij z'n Engels automatisch mee zou opvijzelen, de helft.

Intussen is Michiel - lang, blond, Fries accent - al vier maanden in Sydney. Eerst werkte hij samen met een Britse jongen op een boerderij bij Brisbane. "Maar hij vergat de kippen te voeren. Na twee dagen waren ze hartstikke dood." Ze konden vertrekken. Dus reisde Michiel door naar Sydney, waar hij nu voor een klantenservice werkt.

Een backpacker mag ik hem niet noemen. "Die zijn niet realistisch", vindt hij. "Ze dragen rare kleren, gaan ineens blowen", dat past niet bij hem als nuchtere Fries. "Die mensen blijven in dat sfeertje hangen. Op een gegeven moment moet je toch weer aan het werk, geld verdienen, een huishouden opzetten."

Bij thuiskomst wil Michiel dan ook proberen de Engelse toetsen voor zijn opleiding alsnog te halen. Hij heeft in de Australische kustplaats Byron Bay gezien wat hij niet wilde.

Ik ken dezelfde plek van tien jaar geleden en ook toen waren het vooral Engelse jongeren die zich daar avond aan avond volgoten met sterke drank. Wonderlijk. Misschien omdat het woord reizen vooruitgang doet vermoeden, en dit gedrag lijkt op het tegenovergestelde. Na mijn eigen reis door Australië heb ik nog vier jaar rondgezworven, en elke keer eindigde ik in Friesland. Steeds een beetje ongelukkiger. Pas toen ik besloot alsnog een studie te doen, ging het beter met me.

Het is fijn terug te zijn in Sydney en naar mezelf te kunnen kijken, naar wie ik toen was. Het is fijn om hier niet meer als backpacker te moeten zoeken, maar op bezoek te zijn bij mijn zus die gaat trouwen en de mensen te ontmoeten die haar wereld vormen. En het is fijn om over een paar weken terug te gaan naar dat wat ik de laatste jaren als thuis beschouw: Nederland, en dan met name Amsterdam, Nijmegen en misschien zelfs een heel klein beetje Friesland.

Kim, Michiel en Shalomé gaan studeren, zoals hun plan al was voor de reis. Michiel zet zijn opleiding vrijetijdsmanagement in Leeuwarden voort. Kim gaat werktuigbouwkunde studeren in Eindhoven en Shalomé begint in september aan de opleiding muziektherapie.

Mijn zus is inmiddels getrouwd. In de laatste dagen voor mijn vertrek rijden we voorbij Darling Harbour, dé uitgaanswijk van Sydney. Op de trappen zitten mensen met spijkerbroeken en sneakers van de zonsondergang te genieten. Ik vraag mijn zus of ze het backpackersleven mist. Nee dus. Dat verbaast me niet. Zoals de Brabantse au-pair Kim al zei, dit leven hier is uiteindelijk gewoon je leven geworden. Thuis. Alleen het weer is beter.

Tussenjaar

Vorige maand bracht onderzoeksbureau EP-Nuffic cijfers naar buiten over het tussenjaar. Daaruit bleek dat het aantal studenten dat kiest voor een tussenjaar sinds de invoering van het leenstelsel is gedaald. In 2013 nam 9,6 procent van de studenten nog een gapyear, in 2015 was dat bijna gehalveerd naar 4,9 procent. Terwijl zo'n jaartje uit de schoolbanken heilzaam kan werken. Uit de cijfers blijkt dat jongeren met een tussenjaar een stuk zekerder zijn over hun studiekeuze en minder vaak uitvallen in het eerste jaar.

Bent u ook backpacker geweest? Mail uw verhaal in maximaal 120 woorden naar tijdpost@trouw.nl (graag naam en woonplaats vermelden).

Top 10 must-see 2016 backpackers:

1. Argentinië Ga naar Peninsula Valtes in het oosten van Argentinië: hier kun je pinguïns, walvissen, orka's en zeeolifanten aantreffen.

2. Oost-Europa

Het meer van Ohrid in Macedonië is een van de oudste en diepste meren van Europa, omlijst met stranden en Byzantijnse kerken.

3. Zimbabwe

Bezoek Groot-Zimbabwe, de ruïnes van een rijk dat zich rond de elfde eeuw mogelijk uitstrekte over wat nu Zimbabwe en Mozambique is.

4. Turkije

Ga naar de hamam, een openbare sauna, waar je je pijnlijke spieren van het dragen van je rugzak kunt ontspannen.

5. Filippijnen

Sla de oudste stad van de Filipijnen, Cebu, niet over en laat je rondrijden in antieke koets.

6. Australië & Nieuw Zeeland

Ben je een fan van 'Lord of the Rings', rij dan rond in de buurt van Wellington, waar veel scènes van deze films zijn opgenomen.

7. Cambodja

In Phnom Penh is de oude rails in gebruik genomen door bamboetreinen, ook wel nori genoemd.

8. IJsland

Voor de hand liggend maar niet minder leuk: dompel je onder in de warmwaterbronnen en bezoek de geisers.

9. Colombia & Ecuador

Doe je schoenen uit en bezoek het Blotevoetenpark, een bamboebos in het centrum van het stadje Medellin, Colombia.

10. Colorado (VS) Bezoek het Mesa Verde (Groen Tafel) National Park en huur een gids om een wandeling langs de klifwoningen te maken: huizen die in de wanden van het ravijn zijn uitgehakt.

Bron: National Geographic

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden