Het is gekkenwerk, maar 'it giet oan' voor Maarten van der Weijden

Maarten van der Weijden in het water voor de Elfstedenbrug in Giekerk: 'Het moeilijkste stuk wordt de Hel van het Noorden, in het donker. Dan is er amper wat te zien.'Beeld niels de vries

Olympisch kampioen van Peking Maarten van der Weijden gaat de Elfstedentocht zwemmen, om geld op te halen voor kankeronderzoek.

Op weg naar de zesde verdieping in het VU medisch centrum in Amsterdam, rijdt een dokter een bed met een patiënt erin de lift in. Het verschil met de gebruikelijke plek voor een persconferentie van een sporter - doorgaans op een sportcomplex - kan haast niet groter zijn. Hier lopen geen fitte mensen rond. Hier is men ziek.

Het is precies wat Maarten van der Weijden wil laten zien. De 37-jarige zwemmer wil aandacht voor kankeronderzoek. Op 18 augustus, bijna tien jaar na zijn olympische titel van Peking, duikt hij het water in voor een loodzware beproeving.

Van der Weijden wil de Elfstedentocht afleggen. Niet schaatsend, fietsend, lopend of roeiend. Nee, zwemmend. De olympisch kampioen, die tijdens zijn carrière leukemie heeft gehad, wil daarmee geld ophalen voor KWF Kankerbestrijding. Met de opbrengst worden elf kankeronderzoeken gefinancierd.

12 uur

De tocht over bijna 200 kilometer gaat drie dagen duren. Van der Weijden heeft er al een paar lange trainingen op zitten. Hij stak het IJsselmeer over, verbrak het record voor 24 uur lang zwemmen, waarin hij in een zwembad 102,8 kilometer aflegde. Na een korte stop dook hij weer het water in om als training nog 12 uur door te zwemmen. Hij stak ook al het Kanaal over en zwom daarna weer terug. En hij zwom van Amsterdam naar Rotterdam in een recordtijd.

Maar 200 kilometer achter elkaar door zwemmen door de Friese elf steden, dat is van een andere orde. Geen mens heeft het ooit in zijn hoofd gehaald om zoiets te proberen. "Het moeilijkste wordt het stuk dat de Hel van het Noorden wordt genoemd", zegt Van der Weijden. "Dat moet ik 's nachts afleggen, in de tweede nacht. Het is donker en er is amper wat te zien, het gebied bestaat uit veel weiland. De verveling en het slaapgebrek zullen daar opspelen." De zwemmer moet op dat stuk 47 kilometer doorkruisen van De Ried via Berlikumerwiid, Moddergat, Blikvaart, Zuidhoekstervaart, Finkumervaart, door Bartlehiem richting Dokkum.

Ogen dicht doen

Een slaaponderzoek dat hij binnenkort ondergaat, moet uitwijzen wanneer hij het water uit moet voor een powernap omdat het anders te gevaarlijk wordt. Hij kan dan even zijn ogen dicht doen op een vlot met een matras dat wordt meegenomen.

Eten doet hij om het half uur. Hij neemt sportgels, pastasalades, sportrepen en energiedrank. Er gaat net zoveel in als hij aan energie ongeveer verbruikt. Mocht er ook iets uit moeten, kan dat. Van der Weijden zwemt in een speciaal wetsuit waarin bij het kruis een rits is gemaakt, zodat hij zijn behoefte makkelijk kan doen.

Een van de gevaren is onderkoeling. Toen Van der Weijden 36 uur achter elkaar in een zwembad van 28 graden zwom, raakte zijn lichaam al bijna onderkoeld, waardoor hij het laatste stuk in een pak heeft gezwommen. Het water in de Friese kanalen is veel kouder.

Verwarmingselement

Een speciale thermometerpil die hij inslikt, houdt straks zijn lichaamstemperatuur bij. Als het wetsuit, de handschoenen en cap niet meer volstaan, heeft hij nog een noodpak mee waar een verwarmingselement in is gebouwd. Daar kan hij in zwemmen als hij toch onderkoeld dreigt te raken.

Op een paar plekken zal hij moeten klunen. Maar wie al twee dagen horizontaal in het water ligt, heeft een verstoord evenwichtsorgaan. Daarom wordt hij in een soort dolfijnenbak met een hijskraan over de bruggen of sluizen gehesen.

Het klinkt als gekkenwerk. Voor Van der Weijden, die sinds zijn afscheid van de zwemsport blijft zoeken naar extreme uitdagingen, geeft de beproeving zin aan zijn leven.

Geluk te overleven

Het gaat hem vooral om de kankerpatiënten, vertelt hij in Amsterdam. "Er gaan nog steeds 40.000 mensen per jaar dood aan deze ziekte. Ik had het geluk te overleven. Ik voel me schuldig tegenover mensen die dat geluk niet hebben. Op deze manier wil ik iets terug doen."

Tijdens zijn tocht kunnen mensen een stuk mee zwemmen om op die manie r geld in te zamelen. Van der Weijden hoopt dat hij een paar miljoen euro bij elkaar krijgt met zijn actie.

Natuurlijk zit hij tussen de voorbereidingen door ook al te dromen van een nieuw idioot plan. Welk, dat houdt hij nog even voor zich.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden