’Het is een sorry voor steun die we eerder niet kregen’

door George Marlet

De zwaar verguisde Dutchbat-commandant Karremans kreeg gisteren applaus van zijn vroegere ondergeschikten. Buiten de poort was er protest tegen de onderscheiding voor Dutchbat-III.

Moeizaam lopend en enigszins gebogen steekt kolonel b.d. Thom Karremans in de stromende regen diagonaal het exercitieterrein over. Hij is zo onopvallend mogelijk de Johan Willem Friso-kazerne in Assen binnengekomen, maar eenmaal op het exercitieterrein valt Karremans met zijn karakteristieke snor en witte haar onmiddellijk op. De hevig bekritiseerde commandant van Dutchbat-III heeft lang geaarzeld of hij naar de ceremonie zou komen. De ’waardering en bewondering’ voor zijn vroegere militairen hebben de doorslag gegeven. Om er direct aan toe te voegen dat „Srebrenica synoniem is met een treurig gevoel dat nooit zal verdwijnen”.

Zo’n vijfhonderd Dutchbatters zijn deze maandagochtend naar Assen gekomen om het speciale Dutchbat-insigne opgespeld te krijgen als ’symbool van erkenning’. Niet alleen voor het ’naar eer en geweten’ doen van hun werk in de moslimenclave, maar ook als genoegdoening voor de jarenlange verguizing van het bataljon, dat volgens minister Henk Kamp „door een diep dal is gegaan”. „Als geen andere eenheid is Dutchbat-III jarenlang gebukt gegaan onder de frustratie en de teleurstelling die het internationale falen teweeg bracht, vooral in eigen land.”

Kolonel b.d. Karremans (58) is de verpersoonlijking van de dramatische gebeurtenissen in juli 1995. Op hem, zegt minister Kamp, „is als geen ander het nationale onbehagen over de trieste afloop van de missie afgereageerd”. Dat Dutchbat-III in Srebrenica geen kans zag om de massamoord op zeven- tot achtduizend moslimmannen en -jongens te verhinderen, is Karremans persoonlijk verweten en nagedragen.

Karremans krijgt spontaan applaus aan het begin en einde van zijn toespraak. Hij grijpt de uitreiking van het Dutchbat-draaginsigne aan om nog eens duidelijk te maken dat zijn bataljon een ’onmogelijke taak’ had. Het verdedigen van de moslimenclave was gedoemd te mislukken door onvoldoende bewapening, mandaat, ondersteuning en ’morele steun’.

Buiten de kazernepoort denken veertig demonstranten, van wie sommigen uit Srebrenica, wezenlijk anders over de rol van Dutchbat. ’Ons leven lag in jullie handen. Srebrenica treurt. Geen medaille voor Dutchbat-III’, staat in het Engels en Duits op affiches van de internationale mensenrechtenorganisatie GFBV. Voorzitter Tilman Zülch: „De Nederlandse regering moet niet de mensen belonen die verzaakt hebben. Dutchbat had weerstand moeten bieden.” De demonstranten ontrollen een tientallen meters lang spandoek met daarop de namen van 8106 vermoorde moslims.

De Dutchbatters zijn dan al op het kazerneterrein, waar bij het Stoottroepers-monument een plaquette met twee namen wordt onthuld: Jeffrey Broere en Raviv van Renssen, door hun dood in 1995 ’voor altijd verbonden’ met Dutchbat.

Veel (ex)militairen hebben nog altijd last van psychische klachten. Schattingen lopen uiteen van 10 tot 20 procent. Veteranen zien het draaginsigne als erkenning. Marco Smit: „Toen we uit Bosnië terugkwamen, werden we veroordeeld. Het is heel prachtig dat er nu erkenning is, al is het wel laat.” Bart Buijs: „Ik beschouw dit als een groot ’sorry’ van de samenleving voor de steun die we niet gekregen hebben toen we het nodig hadden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden