'Het is een groot probleem, dus Rotterdam zit er bovenop'

Maarten Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) - wethouder werkgelegenheid en economie

Rotterdam deelde de afgelopen twee jaar 2800 boetes uit voor bijstandsfraude. Hebben al die mensen de boel belazerd?

"Van die 2800 staan er nog 300 open voor bezwaar en beroep. De overige 2500 boetes zijn definitief. Dat zijn niet allemaal fraudegevallen. Fraude is opzettelijk. Hier zitten ook mensen bij die fouten maken, of nalatig zijn geweest. Nalatigheid is iets anders dan fraude, maar wel verwijtbaar. Daarom zijn we blij dat de wet is aangepast en dat we niet meer in alle gevallen honderd procent van het te veel ontvangen bedrag op moeten leggen. Een fraudeur krijgt nog die maximale boete. Bij nalatigheid kunnen we een boete van 25, 50 en 75 procent opleggen. Toen de bijstandswet naar de gemeenten ging, zei Rotterdam gelijk dat we maatwerk wilden leveren. Dat kan nu. Maar tot die tijd hebben we de regels die het Rijk ons heeft opgelegd, toch netjes uitgevoerd."

Hoeveel boetes heeft u dit jaar al opgelegd?

"In het eerste halve jaar ongeveer 900. Het gemiddelde boetebedrag is gehalveerd. Dat was ongeveer 2000, dat is nu 1000 euro. We leggen dus gemiddeld boetes van 50 procent van het ontvangen bedrag op."

Dan deelt u nog altijd veel meer boetes uit dan Amsterdam. Waarom is het verschil zo groot?

"Rotterdam zit er bovenop. Dat is mijn expliciete wens. Bovendien is het belangrijk voor het maatschappelijk draagvlak van sociale voorzieningen dat mensen weten dat er zorgvuldig mee wordt omgegaan. Daarom zetten we extra in op controle en handhaving. We zoeken meer en ontdekken meer. Als je geen flitspaal naast een verkeerslicht zet, constateer je ook niet dat iemand door rood rijdt."

Heeft het Rotterdamse college een ander mensbeeld dan dat van Amsterdam?

"In Rotterdam zitten 39.000 mensen in de bijstand. Dat zijn allerlei soorten mensen. Sommigen komen er zelf wel uit, anderen lukt dat niet. Sommigen willen heel graag, maar weten niet hoe. Anderen kunnen of willen niet. Er is niet één mensbeeld. Mijn beleid stimuleert waar nodig. Maar ik heb ook een stok. Mensen die onterecht bijstand ontvangen, dat is een groot probleem."

Voor veel mensen zijn de bijstandsregels moeilijk te volgen. Als zij een fout maken, kunnen ze een boete krijgen.

"Een gemeentelijke bijstandsuitkering is 14.300 euro per jaar. Dat bedrag verplicht je na te gaan wat wel en niet mag. Het is geen rocket science, maar een wijziging in je situatie moet je doorgeven. Als je een week eerder of later aangeeft dat je verhuisd bent, dan veranderen we dat. Geen probleem. Bij een klein foutje kun je een waarschuwing krijgen. Maar wie aantoonbaar nalatig is, krijgt je een boete."

Grote verschillen

Amsterdam legde in 2013 en 2014 467 boetes op voor bijstandsfraude. Nadat de Centrale Raad van Beroep vorig jaar besloot dat de fraudewet te streng is, herzag de hoofdstad die allemaal.

Rotterdam legde 2805 boetes op en herziet de 305 boetes die sinds de uitspraak zijn opgelegd. Den Haag deelde 1150 boetes uit, Utrecht 429.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden