Het is de week van de waarheid voor Facebook

Mark Zuckerberg, april vorig jaar. Beeld REUTERS

Aan de vooravond van twee hoorzittingen voor het Amerikaanse Congres stapelen de problemen zich op voor Facebook-oprichter Mark Zuckerberg.

Mark Zuckerberg probeert uit alle macht de schade te beperken die privacyschandalen bij zijn bedrijf aanrichten. Vanaf vandaag krijgen gebruikers te horen welke persoonlijke data zijn verzameld en mogelijk gebruikt door een app van het omstreden bedrijf Cambridge Analytica en ook andere apps. 

Morgen en woensdag moet Zuckerberg zich verantwoorden voor commissies van het Amerikaanse Congres voor privacyschendingen en voor het toelaten van manipulatie van de Amerikaanse politiek vanuit Rusland.

Zuckerberg gaf vorige week toe een 'enorme fout' te hebben gemaakt door niet direct openheid te verschaffen over privacyschendingen en mogelijke manipulatie. In de aanloop naar de hoorzittingen van het Huis van Afgevaardigden (morgen) en de Senaat (woensdag) zet hij nu stappen om de congresleden mild te stemmen. Zo kondigde hij vrijdag aan een nieuwe wet te steunen die kopers van politieke of maatschappelijk omstreden boodschappen verplicht zich te identificeren. Dat zal het moeilijker maken om gebruikers via nepaccounts te manipuleren, aldus Zuckerberg.

Rekenschap afleggen

Democraten in het Amerikaanse Congres willen daarmee buitenlandse (lees: Russische) invloed op de kiezers moeilijker maken, en lobbygroepen dwingen tot transparantie. "Het uur nadert dat er rekenschap moet worden afgelegd voor internetplatformen als Facebook", schreef de Democratische senator Ed Markey op Twitter. "We hebben een wet nodig voor (bescherming van) het privéleven waar Amerikanen op kunnen vertrouwen."

Cambridge Analytica zou de profielen van 87 miljoen mensen hebben verzameld, onder wie 90.000 Nederlanders. In de VS werd het bedrijf ingehuurd door de Trump-campagne. Vanaf vandaag krijgen de ruim twee miljard gebruikers van Facebook meer informatie over welke apps data over hen of hun Facebook-vrienden verzamelen. Mensen die de app van Cambridge Analytica - een persoonlijkheidstest - gebruikten, krijgen nog extra informatie. Facebook besloot vrijdag ook de samenwerking op te schorten met het Canadese bedrijf AggregateIQ, dat eveneens data van Facebookgebruikers verzamelt.

Beurswaarde duikelt

Analisten beschouwen komende week als cruciaal voor de toekomst van Facebook. De afgelopen weken is de waarde van het bedrijf met zo'n 80 miljard dollar gedaald, en er lopen campagnes onder gebruikers om het platform vaarwel te zeggen. In veel landen, zoals Indonesië, dreigen autoriteiten met zware boetes en zelfs met celstraffen voor Facebook-officials vanwege het oneigenlijke gebruik van gebruikersprofielen. Ook de Europese Unie eist opheldering van Facebook.

Iedere week duiken er bovendien nieuwe problemen op. Zo bleek vrijdag dat Facebook tot vorige maand, toen het schandaal met Cambridge Analytica al volop bezig was, in gesprek was met enkele Amerikaanse ziekenhuizen over het delen van medische gegevens. Hoewel de gegevens geanonimiseerd zouden zijn, zou Facebook wel kunnen achterhalen welke patiënten gebruikers van het platform zijn en of zij mogelijk extra zorg nodig hebben - waarmee dan in potentie geld verdiend kan worden.

Ook bleek de afgelopen dagen dat berichten van Zuckerberg zelf sinds 2014 volledig zijn gewist op een wijze die gewone gebruikers van Facebook niet ten dienste staat, namelijk in de inboxen van andere gebruikers aan wie het bericht gericht was. Andere gebruikers zouden die optie nu ook krijgen.

Lees ook: De tentakels van Facebook reiken overal
Niet alleen Facebook zelf spookt van alles uit met de persoonsgegevens, het bij ontelbare apps gebruikelijke 'inloggen via Facebook' maakt dat die gegevens werkelijk overal kunnen belanden.

Tuurlijk Mark, met je puppy-ogen en je zalvende boodschappen 
Alsof het niet altijd al de bedoeling was, schrijft Seada Nourhussen, dat je die 62 miljard dollar bij elkaar zou harken via de handel in privégegevens van twee miljard aardbewoners.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden