Het is de taal van Shakespeare die je erdoorheen sleept

’As you like it’ van William Shakespeare door Old Vic (Londen)/BAM (New York) o.r.v. Sam Mendes; te zien in Stadsschouwburg Amsterdam op 5 (matinee!) en 6 juni, ev. in combinatie met ’The Tempest’ op 4,5 en 6 (matinee!) juni

Een loodgrijze wand met een deur voor magere straaltjes licht; keurig donkere kostuums in contrast met sjofele kleding van overduidelijk minder bedeelden; zinnen die goed gearticuleerd maar uiterst traag uit de monden druipen, harkerige bewegingstaal die nauwelijks in beweging komt.

Het is alsof je vele decennia terug wordt geworpen in de theatergeschiedenis, nog voor de periode waarin Actie Tomaat – althans hier in Nederland – eind jaren zestig de verstofte boel kwam opschudden. De enscenering van de speelse pastorale ’As you like it’ lijkt een ouderwetse demonstratie van: Shakespeare? Respect! Shakespeare spelen? Ho, de taal is genoeg! Shakespeare bewerken? Ben je belatafeld!

Toch kost het verbazingwekkend weinig moeite wakker te blijven. Het is inderdaad de taal van Shakespeare die je erdoorheen sleept. Die is niet stuk te krijgen. Die flonkert en tintelt. Maar waarom, meneer de regisseur, moet dat zo saai, zo stijf, zo ongeïnspireerd? Neem de verkleedscène, kuis en silhouette belicht, waarin de regerende hertog met zijn gevolg zichtbaar transformeert in de door hem verbannen broer en diens aanhang. Die wordt gebracht alsof het om een pas ontdekte moderniteit is en geen ingeburgerd stijlmiddel.

Dat de Engelse regisseur Sam Mendes, beroemd geworden met zijn Oscars winnende film ’American Beauty’ (1999), al vroeg in zijn toneelcarrière gevierd werd om zijn Shakespeare-regies, is uit deze ’As you like it’ moeilijk op te maken. Terwijl Shakespeare via dartele verwikkelingen en vermommingen zijn kijk op menselijke, machts- en liefdesverhoudingen geeft, biedt Mendes slechts illustrerende kunstmatigheid.

Zoals met een kronkelredenatie ’As you like it’ en ’The Tempest’ als combinatie worden gepresenteerd, zo conceptueel is deze voorstelling. Voor de pauze is alles grijs en desolaat als een exposé van de moeizame en kwaadaardige familierelaties.Na de pauze breekt tussen gestileerde boomstammen van het bos van Arden de zon door als teken dat er naar een happy end wordt toegewerkt.

In dat tweede deel mogen de spelers eindelijk los en die kans grijpen ze met verve. Vrolijkheid en spitse dialogen alom. Vooral Juliet Rylance glorieert als Rosalind die, vermomd als Ganymedes, behalve haar geliefde Orlando ook vrouwen verleidt. Er mag soms even stout worden gezoend of wat beentjes in de lucht gespreid, meer dan een amusant spektakel wordt het niet.

De reden waarom zij dit stuk hier en nu spelen blijft onzichtbaar. Elke dubbele bodem, elke onderlaag, die Shakespeare met virtuoze ironie heeft aangegeven, ontbreekt.

’As you like it’ en ’The Tempest’ maken deel uit van The Bridge Project, een trans-Atlantische onderneming waarin Mendes zijn Britse wortels en Hollywoodroem combineert. Met een cast van Amerikaans-Engelse steracteurs en een double van twee (Shakespeare)stukken reist hij de wereld rond. Inmiddels voor de tweede keer. Ook de diepere betekenis daarvan blijft achterwege. Gewichtig doen om niks ofwel much ado about nothing, om met Shakespeare te spreken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden