'Het is de arrogantie waar ik zo kwaad van word'

EVA CUKIER

Gerard Leushuis (69) werkte van 1982 tot 1991 op de onderhoudsplaats van Defensie in Vriezenveen, waar Amerikaans defensiematerieel werd opgeslagen en gerepareerd. Als lid van de ondernemingsraad (OR) kaartte hij in de jaren tachtig van de vorige eeuw gezondheidsproblemen aan bij Defensie, maar hij kreeg nul op het rekest. In 2011 werd bij Leushuis blaaskanker geconstateerd.

Hoe kwam u in aanraking met de giftige stoffen?

"Ik was opzichter op de plaats waar militaire voertuigen werden geschilderd. We wisten dat er wat mis was met de verf. Dat spul stonk verschrikkelijk, je ging ervan hoesten en je kreeg er tranende ogen van. Ik heb mijn hele leven als schilder gewerkt, maar zoiets had ik nog niet meegemaakt. Er waren geen afzuiginstallaties en we werkten alleen met mondkapjes. Iedereen ademde het in."

Welke stappen heeft u toen gezet?

"Ik wilde uitleg over de verf. Pas na flink aandringen kreeg ik een A4-tje met de bestanddelen en veiligheidsinstructies. Alles was in het Engels, ik moest het zelf maar vertalen. Het bleek roestwerende CARC-verf te zijn, dat bevat chroom-6 en is hartstikke giftig. Ik weet zeker dat de Amerikanen toen al wisten hoe gevaarlijk het was. In 1992 is de samenstelling van de verf veranderd, maar toen was het voor ons al te laat. Ik heb gelezen dat de verf in 2015 helemaal wordt verboden."

Denkt u dat Defensie ook wist van de gevaren?

"Absoluut, want de verf was niet het enige probleem. Eind jaren tachtig was er een gigantische rel, omdat bleek dat er verarmd uranium in de bepantsering van de voertuigen zat. Met helikopters werden hoge bazen ingevlogen van Defensie uit Den Haag en Coevorden om ons gerust te stellen. Als OR-lid heb ik toen geprobeerd het probleem van de CARC-verf aan te kaarten. Maar het interesseerde ze geen barst, ze kwamen alleen even laten zien wat ze voorstelden. We hadden meer druk moeten uitoefenen, maar we hadden helemaal geen macht. Die verrekte arrogantie, dat is waar ik zo kwaad van word."

Wanneer bent u zelf ziek geworden?

"Tweeënhalf jaar geleden constateerden de artsen blaaskanker. Na een operatie en chemotherapie is de kanker nu weg. Maar ik heb nog steeds klachten en ben altijd bang dat het terugkomt. De arts legde meteen een link met mijn vroegere baan. Toen ging ik zoeken naar informatie en stuitte op internet op vergelijkbare verhalen van mensen in Amerika. Het kan wel dertig jaar duren voor de ziekte zich openbaart en dus wordt het verband niet altijd gelegd. Maar het is geen toeval, 80 procent krijgt kanker."

Wat hoopt u te bereiken?

"Het enige wat ik wil is dat Defensie zijn verantwoordelijkheid neemt. In de jaren tachtig is de boel toegedekt, dat mag nu niet weer gebeuren. Minister Hennis kwam een tijdje geleden weer met een A4-tje aanzetten waarin ze schreef dat er niets aan de hand was. Het gaat me niet om een schadevergoeding, ik wil erkenning."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden