'Het huis staat er, op een steen na'

Er was dit jaar al meer dan 340 uur besteed aan de voorbereidingen. Maar in het zicht van de finish, bleek dat weinig te hebben opgeleverd. De Europese leiders gedroegen zich als wielrenners die in een sur place, elkaar wantrouwend, voor de ritwinst gaan, maar niet weten waar de streep getrokken is.

De Euro-top aan de Côte d'Azur gaat in de boeken als de langste uit de geschiedenis van de Europese Unie. Met een zieke Franse president die geen spijkers met koppen kon slaan. Die wel commissievoorzitter Prodi schoffeerde door hem voor 'bureaucraat' uit te maken en hem slecht beleid in de BSE-crisis te verwijten.

Op de Promenade des Anglais in Nice is in het weekeinde niets te merken van de moeizame onderhandelingen, ruzies en spanningen in de betonnen vergaderbunker die Acropolis heet. De inwoners genieten van de zon, kuieren langs de zee, terwijl een enorme politiemacht zich afzijdig houdt. De demonstranten zijn weg.

De top moest met de uitbreiding van de EU voor de deur de nieuwe machtsverhoudingen vastleggen. Een vraag die al op tafel ligt sinds de top in Amsterdam, in juni 1997. Maar zaterdagochtend laat Chirac een bom ontploffen met zijn voorstellen die alleen de grote landen en Spanje lijken te bedienen. Het lijkt duidelijk afgestemd met de Duitsers. Maar de rest is boos tot furieus. ,,Een staatsgreep van de groten'', zegt de Portugese premier Guterres onverbloemd.

,,Iedereen moet geven'', roept de Franse minister van Europese zaken Moscovici. Er wordt gelachen als hij uitlegt dat Frankrijk ook concessies heeft gedaan. Portugal werpt zich op als kampioen van de kleintjes. Nederland ,,loopt even binnen'' op een vergadering ,,om op de hoogte te blijven'', zegt een diplomaat. Nederlandse vertegenwoordigers laten zich op zaterdag amper zien. Het zijn de Finnen en Portugezen die de kar trekken. Om beurten lekken ze voorstellen over andere stemmenverhoudingen naar de perszaal. De tegenstellingen worden almaar talrijker en een akkoord is nog lang niet in zicht.

Voorzitter Chirac beseft dat. Een nacht onderhandelen heeft geen zin, concludeert hij zaterdagavond. De Duitse minister van buitenlandse zaken Fischer houdt zich op de vlakte. ,,Wensen? We zitten in de adventstijd, iedereen heeft wensen.''

Zondagmorgen ligt er een nieuw Frans voorstel, dat Nederland wel boven de Belgen plaats. Daarna wordt de EU-top ook een wedstrijd Nederland-België. Premier Verhofstadt doet een tegenvoorstel dat de twee buren op gelijke hoogte houdt. Nederland kraakt het beleefd af.

Ook de Polen lobbyen. Een ziedende premier Buzek belt alle EU-collega's vanuit Warschau. Polen moet, als het eenmaal lid is, even veel macht moet hebben als Spanje. Hij krijgt zijn zin.

Een Frans diplomaat maakt op zondagmiddag een eind aan de illusies van de kleine landen om de virtuele oorlog te winnen. Nu Nederland in het Franse voorstel een stem meer heeft gekregen, is het front van de kleine landen volgens hem gebroken en ligt de weg open voor een resultaat. Portugal zingt een toontje lager en klaagt over verraad.

Zo kabbelt de top door. Zondagavond ligt er een aangepaste Franse tekst. Maar pessimisten verwachten pas dinsdag een resultaat. Maar zo lang willen de leiders het niet rekken. Ze zitten al sinds donderdag bij elkaar en de Acropolis is bovendien alweer verhuurd.

,,Het huis staat er'', zegt de Oostenrijkse woordvoerder. ,,Het gaat om punten en komma's, die ene steen. Als die er nou maar niet wordt uitgehaald. Anders stort de hele boel in elkaar.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden