Het honderdste gebod

De reeks begon drie jaar geleden met Willem Aantjes. En het einde is nog lang niet in zicht. Arjan Visser publiceert vandaag de honderdste aflevering van de Tien Geboden. Op deze pagina de hoogtepunten uit de voorgaande 99 afleveringen.

Willem Aantjes, politicus

Ik zal altijd denken: zelfs mijn beste werken zijn met zonden bevlekt, maar ik heb een fundamenteel vertrouwen dat Gods barmhartigheid nog groter is dan wij ons kunnen voorstellen.

Bram van Leeuwen, zakenman

Het is heerlijk als je zo nu en dan voor God kunt spelen. Als je ziet: hier is hij kennelijk uitgegleden, laat ik maar een keertje bijspringen.

Manon Uphoff, schrijfster

Dat ik goed wilde doen werd voor lief genomen. Dat ik er ook echt heel erg mijn best voor deed, werd niet gezien.

Emile Ratelband, ondernemer

Dutroux? Langzaam afmaken. Genetisch gestoord? 't Zal best, afspuiten, op de Dam. Wie zoiets ziet, zal zich nog eens bedenken voor hij zich aan de kinderen van een ander vergrijpt.

Anne Lize van der Stoel, politica

Ik ben een echte Brabantse calviniste: ik heb een scherp besef van wat rechtvaardig is en wat niet, maar ik heb van de katholieken ook geleerd te relativeren waardoor ik uiteindelijk toch fluitend door het leven ga.

Tiny Muskens, bisschop

Ik heb geen seconde spijt gehad van die uitspraak. Ik heb nooit hoeven zeggen: ik heb mij vergist, of: ik had het beter niet kunnen zeggen. Nee. En als ik er de kans voor krijg, zal ik mij blijven laten horen.

Violet Falkenburg, presentatrice

Mijn man werd verliefd op mijn beste vriendin en ze zijn nu nog samen. Ik was natuurlijk heel verdrietig maar zij is nog steeds mijn beste vriendin.

Maarten 't Hart, schrijver

Als ik ga schrijven komt alles terug: hoe hij praatte, hoe het was om samen met hem te zijn. Zo stel ik mij ook de hemel voor: weer bij mijn vader achter op de fiets.

Xaviera Hollander, gezelschapsdame

Wie zijn sperma én zijn ziel weggeeft, is pas echt ontrouw.

Awraham Soetendorp, rabbijn

Doden, om je leven en dat van je geliefden te verdedigen, blijft een noodzakelijkheid tot de vrede overal is getekend.

Sienie Strikwerda, politica

Liegen doe je als je jezelf en je handelwijze mooier wilt voorstellen dan het in werkelijkheid was. Maar is dat altijd kwalijk? Wat schiet de wereld ermee op als ik precies zeg wat mijn beweegredenen zijn, zo ik het zelf moge weten?

Youp van 't Hek, cabaretier

Bij ons thuis kon je beter niet vloeken, want je werd meteen naar je kamer gestuurd. Nee, aan mijn ouders heeft het niet gelegen dat ik zoveel vloek.

Nelli Cooman, atlete

Wij zijn met leugens geboren en het enige wat we kunnen doen is iedere avond weer vergiffenis voor onze zonden vragen.

Olga Zuiderhoek, actrice

Ik vind dat je nooit iemand mag doodmaken, maar ik zeg wel eens: ik wou dat ze bij de Hema een geweer verkochten.

Hanny Michaelis, dichteres

Ik denk wel eens: stel dat er een God is, dan gaat hij zich toch niet druk maken om dat soort dingen, of een of ander wijf, ergens driehoog-achter, zijn naam voortdurend misbruikt?

Robert ten Brink, presentator

Er valt over mij niet zoveel te roddelen. Ik maak geen misstap. Ik ben een brave burger. Op het saaie af. Ik ben een soort Wim Kok in omroepland.

Gerrit van der Valk, ondernemer

Ik ben beslist geen begerige man, maar ik word wel door begerige mensen omringd.

Hans Ouwerkerk, burgemeester van Almere

Mijn moeder had gedacht: die jongen kan niet lopen, hij ziet er niet mooi uit dus hij krijgt nooit een vrouw en we moeten nog maar afwachten of hij iets kan presteren. Al die dingen zijn -gelukkig voor haar en voor mij- heel anders uitgekomen.

Renate Dorrestein, schrijfster

Dat is mijn idee van de hel: terug te komen op de plaats waar je ooit stagneerde en te horen krijgen: Ja kind, je moet het allemaal overdoen.

Fokkelien Oosterwijk, dominee

Ik heb altijd meer dan genoeg aan die Ene gehad.

Rudi Fuchs, museumdirecteur

Ik ga niet meer rennen omdat ik per se iemand in wil halen. Dat heeft ook met ervaring te maken; als ik nu iemand voorbij zie komen denk ik: eerst eens kijken hoe lang hij het volhoudt.

Monique van de Ven, actrice

Ooit las ik ergens dat ik de vrouw was van wie alle mannen houden. Dat is hartstikke leuk, maar ik heb nog steeds met mijn eigen man te maken die zegt: Je hebt de vuilnisbak nog niet buitengezet.

Ronald Jan Heijn, ondernemer in spirituele zaken

Het is voor mij heel moeilijk om zuiver te zijn, want ook ik weet niet wat ik niet weet. Maar ik heb nooit gepretendeerd het leven te doorgronden; ik ben als geen ander onderweg.

Midas Dekkers, bioloog, schrijver

Overigens geloof ik dat vloeken wél helpt. Ik zou niet weten hoe ik anders een Lundia-kast in elkaar zou moeten zetten.

Joke Damman, medium

Ik ben niet meer dan een ander, maar het is toch moeilijk om iemand te vinden die deze eenzame hoogte kent.

Gert Schutte, politicus

Ik heb mijn ouders altijd met 'u' aangesproken en mijn kinderen spreken mij ook met 'u' aan. Wat je vaak hoort is dat deze woordkeus een afstand in hand zou werken. Maar enige afstand hoeft niet verkeerd te zijn.

Dries van Dantzig, psychiater

God is een God van liefde, maar wat de mensen ervan gemaakt hebben is een strenge God van wraak, met een groot gebrek aan liefde. Zo zou ik mijn kinderen niet graag behandelen. Eeuwige straffen! Welke ouder bedenkt zoiets nou?

Martin Ros, uitgever

De betrekkelijke weelde waarin ik leef, belemmert mij allerlei dingen te doen die fout zijn. Maar als er weer armoede komt, ga ik wellicht uit roven. En als ik geen vrouw meer kan krijgen, rand ik er misschien wel eentje aan. Wie zal het zeggen?

Anna Enquist, schrijfster en psychoanalytica

Het geloof is een collectieve psychose.

Appie Baantjer, schrijver

Al het oude komt terug. Binnenkort wordt de biecht weer ingevoerd, let maar op. Want wat is er nu mooier dan het geven van de absolutie?

Menno Buch, ondernemer

Mijn vader is dood en mijn moeder heb ik twintig jaar geleden voor het laatst gezien. We hebben gewoon niks met elkaar. Ik heb ook niets met mijn overburen. Ik ben geen mens voor nestwarmte.

Hans Maarten van den Brink, schrijver

Alle moeten komt voort uit doodsangst. Daarom scheppen gelukkige mensen ook geen kunst. Hoogstens wat gekwezel; een zinnetje dat je borduurt en aan de wand ophangt.

André Hazes, zanger

Gij zult niet doden? O nee? Moet jij eens kijken wat ik doe met de vent die aan mijn vrouw en kinderen komt.

Jos Brink, theatermaker en pastor

Als je een brood steelt, dupeer je uiteindelijk toch de bakker. Misschien kun je dan maar beter, als je écht honger hebt, bij Albert Heijn naar binnen gaan.

Hanneke Groenteman, televisie-presentatrice

Gij zult niet echten! Dat lijkt me een veel beter plan. Ik ben ook redelijk lang getrouwd geweest, maar ik vond het absoluut niet makkelijk om mij aan die idiote belofte te houden.

Kristien Hemmerechts, schrijfster

Je bent pas een goede leugenaar als je je eigen leugen gelooft.

Pia Dijkstra, televisie-presentatrice

Toen ik mijn ex vertelde wat er aan de hand was, kwam dat voor hem als een donderslag bij heldere hemel. Ik heb mij vreselijk schuldig gevoeld en de gedachte aan die tijd kan mij nog wel eens naar de keel grijpen.

Freek de Jonge, cabaretier

Eerst bedenken we dat er één God is en vervolgens worden die geboden doorgegeven om dat beeld van die enige God te establishen. Vind ik niet sterk. Volgens mij zit Mozes erachter.

Porgy Franssen, acteur

Als ik één van de apostelen moest verbeelden, kwam ik akelig dicht in de buurt van Judas.

Anouk Teeuwe, zangeres

Ik wil helemaal niet zuiver zijn. Dat lijkt me vreselijk saai.

Jean Pierre Rawie, dichter

Ik heb in de loop der jaren verschillende levensgezellinnen gehad. Ik ben hun in a higher sense heel trouw geweest. Zo iemand vervult in die periode een rol die door niemand anders wordt vervuld. Daar komt niemand tussen - maar vraagt u mij nu niet om daar al te zeer op door te gaan. We zitten hier tenslotte niet om mij in de problemen te brengen.

Catherine Keyl, televisie-persoonlijkheid

Tegenwoordig ben je gewoon belachelijk als je onkreukbaar bent. Vroeger was dat een verdienste. Lach mij dan maar uit: ik zal blijven streven naar onkreukbaarheid.

Jan Marijnissen, politicus

We moeten compleet zijn, af, totaal gelukkig. Ik word daar zo vreselijk moe van. Voor mij hoeft dat allemaal niet. Dit ben ik: Jan Marinissen, met hier en daar een kras.

Jan Mulder, columnist, televisie-persoonlijkheid

Geef mij de donderdag maar. Dat is pas een sympathieke dag. Bekt ook goed: don-der-dag. Gewoon, net na het midden van de week. Goed gekleed, niet overdreven. Donderdag.

Fons van Westerloo, directeur SBS6 en Net5

Ach ja, welke onkuisheid precies? Zo ben ik er geen voorstander van om al te erotische films te programmeren. Geen porno, daar ligt voor mij de grens. Maar als je zegt dat die grens steeds verder opschuift dan heb je natuurlijk gelijk.

Rosita Steenbeek, schrijfster

Jaren nadat mijn vader mij vroeg te vertellen hoe God eruitziet, heb ik een antwoord gevonden dat redelijk in de buurt lijkt te komen: God wordt zichtbaar in de ogen van de mensen die je liefhebt.

Pim Fortuyn, spreker

Ik ga er in beginsel van uit dat men mij de waarheid vertelt en kom dus wel eens bedrogen uit. Dat is nu eenmaal de prijs die je betaalt voor vertrouwen. Dat is ook niet zo erg. Het is in ieder geval beter dan leven in achterdocht.

Salman Rushdie, schrijver

Of ik als een groot schrijver voort zal leven, kan voor mij niet van belang zijn. De tijd zal het leren. En dan zal ik er niet meer zijn. Dus is het goed zo. Het enige wat telt, is dat ik doorga.

Ad Simonis, kardinaal

Ik kom nogal eens in de BasisMarkt, waar je alles zó weg kunt pikken, maar u hoeft niet bang te zijn: men zal mij nooit op winkeldiefstal betrappen.

Isis van de Wel,

Ik heb eindeloos op mijn slaapkamertje gebeden, ging - op eigen initiatief - naar zondagsschool, maar het was tevergeefs. Hij was er niet voor mij.

Orhan Delibas, bokser

Ze sturen me slipjes en cassettebandjes met love-songs over de post. Maar ik sta stevig in mijn schoenen. Bovendien: als een meisje meteen met je naar bed wil, deugt ze niet.

Sylvia Kristel, actrice

Nee, ik heb mij nooit bezwaard gevoeld, wat denk jij nou? Dat ik mij bij elke stap die ik in dit leven zet, afvraag: hoe zal de mensheid hierop reageren?

Adriaan Morriën, schrijver

Door de voordeur naar binnen - dat deden we alleen op zondag. Vader die de kachel oppookt, het licht dat op de tafel valt. Het was voor mij van een grondeloze triestheid. Ik stikte haast van zelfmedelijden, van verdriet over dat hele leven. Nee, dat waren geen opgewekte dagen. Nu vind ik de zondag heerlijk. Ik hoef nooit meer naar die rotkerk.

Ko Krommenhoek, zanger

Gelukkig ging Joke mee naar ieder optreden - misschien was de verleiding anders wel te groot geweest. Ik zeg het je eerlijk: ik ben heel gelukkig met haar. We kennen elkaar al 37 jaar en ik zou er niet aan moeten denken om haar in te ruilen.

Henk Spaan, columnist, televisie-presentator

Is dat ook een gebod? O, dat ben ik dan vergeten. Da's waarschijnlijk freudiaans want ik heb geen enkel bezwaar tegen liegen.

Frank Sanders, directeur Musical Akademie

Ik ben jaloers op mensen die uit kunnen pakken, die er met een bepaald aplomb kunnen zijn - zonder zich daarvoor te generen.

Vonne van der Meer, schrijfster

Een goed boek gun ik veel lezers, maar ik word pissig als een dom boek in grote stapels op de toonbank ligt terwijl mijn boek - als een pakje kwark dat over de datum is - binnen een paar maanden weer van tafel verdwijnt.

Henny Huisman, televisie-presentator

Het grappige is dat mijn vader, op zijn oude dag, ook populair is geworden. Maar dan wel oop een manier die uitstekend bij hem past: hij heeft er niets voor hoeven doen. Hij is de vader van Henny Huisman en daar boekt hij bij de Spar een redelijk succesje mee.

Ad Dunning, chirurg, politiek adviseur

Ik heb Audrey Hepburn heel lang heftig begeerd. Tot ik haar ontmoette en zag dat zij een klein, mager vogeltje was.

Theo van Gogh, filmer, programmamaker

Nee, ik ben niet wraaklustig, dat klinkt mij te hartstochtelijk. Het is eerder zoiets als een klikje in mijn hoofd: je wilt mij pakken? Dan pak ik jou dubbel terug. Dat is alles.

Ans Markus, schilderes

Als ik in de buurt van een leugen kom, hoor ik de stem van mijn vader. Ik respecteerde hem tijdens zijn leven al, maar sinds hij dood is hangt er een aureooltje boven zijn hoofd.

Willem Oltmans, journalist

Zo getroubleerd zijn wij mensen nou: ik kan een hond geen trap verkopen, maar vanavond maak ik in mijn oven wel een kippetje klaar. 't Is crazy.

Adriaan van Dis, schrijver

O zeker, jaren van therapie en analyse hebben mij geholpen, maar een mens is net een oud huis: je blijft eraan werken. Je lapt de boel op, maar na een paar jaar begint alles weer te bladderen en te scheuren.

Paul de Leeuw, cabaretier, programmamaker

Elke pen die ik zie, wil ik hebben. Als ik in een restaurant de rekening teken, steek ik de pen daarna in mijn zak. Behalve als er 'Liefs, Johnny' op staat.

Willibrord Fréquin, televisie-held

Inmiddels weten de meeste mensen wel dat ik eerlijk ben.

Hedy d'Ancona, politica

Ik vind martelen erger dan doden. Daarom heb ik grote problemen met een godsdienst die mensen van jongs af aan confronteert met het beeld van een man aan het kruis; dat lijkt mij een verkeerde brain drain.

Henk Westbroek, zanger en politicus

Het zal vast aanmatigend klinken, maar ik vind mezelf fatsoenlijker dan de paus.

Lulu Wang, schrijfster

Succesvolle mensen hebben meer respect voor wat ik heb bereikt, want zij weten hoe hard ik ervoor heb gewerkt.

Koos Postema, programmamaker

Wat is de zin van het leven? Er is geen zin. Je bent er. En daar moet je het mee doen.

Arjan Ederveen, theatermaker

Het heeft weinig met ontrouw te maken. Het is... ja, lust! Pure lust. Lekker. Ik hou van kaas, maar ik hou óók van jam. Ik zie geen reden waarom ik niet van allebei zou mogen eten.

Dieuwertje Blok, televisie-presentatrice

De grenzen van het leven opzoeken betekende: stelen, liegen en drugs gebruiken. Ik stal geld van mijn vader om speed te kopen. Maar ik was mezelf niet, ik leefde in een roes.

Gordon Heukeroth, zanger

Als iemand een T-shirt kwam kopen en ik had de juiste maat niet meer, dan knipte ik gewoon het labeltje eruit. Of ik maakte, met een dikke stift, van de S een L. Dat is in feite diefstal. Maar als ik zo'n shirt voor slechts vijf gulden verkocht aan hetzelfde zeikwijf dat vroeg: 'Blijft het mooi in de was?' dan had ik daar toch net wat minder moeite mee.

Paul Theroux, schrijver

Als je mij nu, met het pistool op de borst, vraagt: 'Bestaat God?' dan moet ik zeggen: 'Dat weet niemand. Waarschijnlijk bestaat Hij niet.' Maar ik heb liever dat je mij die vraag niet stelt.

Frits Barend, sportjournalist

Ik heb altijd een keppeltje bij me.

Jetty Mathurin, cabaretière

Gij zult niet dit, gij zult niet dat - zeg, wat een vrijpostigheid is dit eigenlijk? Ik maak zelf wel uit wat ik wel of niet zal doen.

Jack Spijkerman, cabaretier en televisiemaker

Ze hebben mij gekend als eigenwijs mannetje, als de jongen die niet meer naar de kerk wilde, als het eerste kind in het gezin dat ging scheiden. En nu zien ze dat ik toch gelukkig ben geworden.

Joop Braakhekke, kok

Een koe vindt het minder erg om te sterven als zij met liefde wordt gedood. Ja, dat geloof ik echt. Onzin? Weet jij dan hoe een koe zich voelt? Nee dus. Hoeven we het er verder ook niet meer over te hebben.

Hans Dulfer, saxofonist

Ha! Eindelijk een gebod waarop ik zonder veel omwegen kan antwoorden. Ik begeer niets wat van een ander is. Ik ben zelfs blij als iemand bezit verkrijgt waar hij plezier aan heeft. Ik ben ook eh... ja, dit moet ik niet te hard zeggen, maar ik ben heel gul.

Henk Krol, journalist

Als ik mijn familie één klein verwijt mag maken, is het dit: ze hebben mij opgezadeld met een te sterke overtuiging van de gedachte dat ledigheid des duivels oorkussen is.

Aldith Hunkar, televisiemaker

Mijn ziel, het wezenlijke in de mens, vormt met al die andere zieltjes samen de kracht die je dus God zou kunnen noemen - zolang je daarbij maar niet denkt aan die man met die witte baard. God is ook maar een woordje.

Henk Binnendijk, evangelist

Wij weten niet meer wat het is om tachtig uur per week te werken. Of om 's nachts om drie uur - het ontroert mij als ik dit ga zeggen - thuis te komen met de vrachtwagen en de kracht niet meer te hebben om achter het stuur vandaan te komen. Zo moe was hij. Is dat toewijding of niet? Dan moeten we toch niet lullen? Ik... waarom vraag je hier nou toch zo over door? Moet ik het mijn vader nu kwalijk gaan nemen dat hij mij te weinig aandacht heeft gegeven?

Antjie Krog, dichteres

De mens is als een baby, drinkend aan Gods borst. Hij kent de tepel, de melk die hij drinkt. Misschien is hij zich de warmte van de melk bewust, of wordt hij de reuk van de borst gewaar. Maar wat er boven of onder die borst zit, kent hij niet. Hij ziet het hoofd niet, of de haren die er op groeien. Hij kent het brein niet dat er in opgeborgen ligt. Hij ziet de benen, de geslachtsdelen, de voeten niet. Hij ziet de vrouw die bij de man hoort, het huis waarin ze wonen, de plaats waar het huis staat, het land, de bevolking niet. Ik kán geen gesneden beeld van God maken, omdat ik absoluut geen benul heb van God.

Michaël Zeeman, dichter, schrijver recensent

Ik vind dat het grote, magische ritueel van de liefde - deze scheppingsdrang in de mens - gevierd moet worden. En als het thuis niet kan, dan vieren we het buiten.

Martin Simek, programmamaker

Ik heb Knevel ooit gevraagd of hij er niet bang voor was dat hij, vanwege zijn zendingsdrang, in de hel zou belanden. Ik kan mij namelijk goed voorstellen dat het God, als hij bestaat, mateloos irriteert dat iemand voortdurend namens hem het woord meent te moeten nemen.

Gerardjan Rijnders, theaterregisseur

Ik kan een valse nicht zijn, maar ik heb mij er niet in gespecialiseerd.

Herman Koch, televisiemaker en schrijver

Op een of andere manier voel ik mij altijd aangetrokken tot mensen die in de volksmond 'fout' worden genoemd.

Albert Mol, danser, choreograaf, acteur en schrijver

Ik ben een volhouder. Of, zoals de ene vriend de andere destijds troostte: 'Je hoeft je over Albert niet druk te maken, dat kreng gaat toch niet dood.'

Ronald Giphart, schrijver

Ik gebruik geen drugs. Ik ben een matig drinker. Ik rook niet. Een burger? Ja, misschien wel. Erg hè? Als ik nu nog in God zou geloven, was ik helemaal in orde.

Ian Buruma, schrijver

Dit is - zonder in platitudes te willen vervallen - misschien wel één van mijn grootste inzichten tot nu toe: ik heb begrepen dat niet alles te begrijpen is.

Saskia Noorman-den Uyl, politica

De waardering van mijn ouders zat in onze eigenheid. Wat je later nog binnenhaalde, was niet meer van belang. Het was er al. Ze hielden van mij. En daar heb ik niets voor hoeven doen.

Andrée van Es, directrice van De Balie

Er zijn voldoende redenen om iets van het grote geld af te halen en dat aan de armen uit te delen. Het brood van Muskens, ja, maar dan letterlijk en niet - zoals hij deed - later terugkrabbelen en zeggen dat je het 'overdrachtelijk' hebt bedoeld.

Albert Heijn, ondernemer

Ja, als je consequent doorredeneert ben ik in dat opzicht arm: ik heb mezelf niet gedwongen voor dingen open te staan. En voor een grote inhaalslag is het nu te laat.

Kim Holland, porno-actrice

Als ik God tegenkom, kan ik hem recht in de ogen kijken en zeggen: 'Je hebt me zelf allerlei gevoelens meegegeven, je gaat het mij nu toch niet kwalijk nemen dat ik daar ook iets mee heb gedaan?'

Carry Slee, schrijfster

Van mijn moeder heb ik niets geleerd. Ja: netjes praten. Netjes eten. Schone kleren dragen. Dit hoort niet, dat mag niet. Denk aan de buren. Achter onze keurig gewassen gordijnen en onze opgepoetste bel, ging veel ellende schuil.

Simon Vinkenoog, dichter

Ik loop er niet zo mee te koop, maar eigenlijk ben ik een stille Jezus-freak.

Ad Visser, multi-media performer

Ik vind het vreselijk als mensen hun hond aan een boom in het bos achterlaten als zij op vakantie gaan, maar ik voel hetzelfde als ik een gezonde kamerplant bij het grof vuil zie staan. Leven is leven.

György Konrád, schrijver

Schrijven is voor mij bij uitstek een activiteit die samenvalt met het sabbatsgevoel: door te schrijven, til ik mijn leven naar een hoger plan.

Joost Zwagerman, schrijver

Ik denk dat ik één van de weinigen in jouw interviewreeks ben, die vooraf zijn ouders heeft gebeld om te vragen of ik wel mee zou doen, juist vanwege het vijfde gebod.

Theun de Vries, schrijver

Gij zult niet stelen, nee, maar goed: twee gulden en een paar boeken in 94 jaar, dat valt toch eigenlijk wel mee?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden