Het Hervormd Lyceum, een school voor zwarte wereldburgers

De open dag van het Hervormd Lyceum West: de school werft vooral allochtone leerlingen. Beeld Jean-Pierre Jans

In de jaren negentig veranderde het blanke HLW in Amsterdam in een school met 35 nationaliteiten. De nieuwe ambitie: de beste zwarte school van Nederland worden. 'In deze leerlingen zit meer potentie.'

Mensen zeggen weleens tegen de Amsterdamse rector Freek Polter: "Goh, wat erg voor je, dat er bijna geen witte leerling op jouw Hervormd Lyceum West zit. Dat de vwo-klas er zo klein is, en dat de havo onder druk staat."

Maar Polter is dat punt voorbij. "98 procent van de leerlingen is van buitenlandse komaf, en dat draai je niet meer om. Wij kunnen het ons permitteren om gewoon een zwarte school te willen zijn. Leerlingen uit Amsterdam Nieuw-West komen niet allemaal vanzelf binnen op vwo-niveau. Maar in hen zit meer potentie dan in autochtone kinderen die van huis uit veel hebben meegekregen. Die moeten wij eruit zien te halen. Onze ambitie is om de beste zwarte school van Nederland worden."

Het Hervormd Lyceum West (HLW) houdt deze weken open huis voor achtstegroepers, de nieuwe brugklassers, en hun ouders. De school hoopt te scoren met een nieuw lesprogramma om van de leerlingen 'wereldburgers' te maken: 'Hallo Wereld'.

Als de gewone lessen om half 3 zijn afgelopen, wil het HLW tot half 5 doorgaan met lessen over robots, Chinees, koken, sterrenkunde of debatteren. "Vaste prik is ook dat we een middag de school uitgaan. Sommige leerlingen wonen al hun hele leven in Amsterdam-West, maar blijken nog nooit op de Dam geweest te zijn! Een bezoekje aan de stad, aan de natuur, een museum of gewoon uit eten; dat willen we ze ook meegeven."

Minder 'waarom'
Sinds het HLW zo halverwege de jaren negentig veranderde van een school van autochtone middenklassegezinnen tot een school met 35 nationaliteiten en nauwelijks nog autochtonen, veranderde er ook wat in de cultuur.

Historicus Guido Demaret werkt er al als leraar sinds 1992: "De blik op de wereld werd nauwer. Er werd minder gevraagd 'waarom'? De nieuwsgierigheid ging eraf. De meeste leerlingen kijken geen journaal, kennen niets van Nederland, en bezoeken alleen zo nu en dan hun land van herkomst, vaak Turkije of Marokko."

Beeld Jean-Pierre Jans

'Beste zwarte school van Nederland' vindt Demaret wel wat zwaar aangezet. "Liever benoem je dat niet." Maar het HLW moet wat om als brede school met mavo, havo, vwo en gymnasium overeind te blijven. "Door slecht beleid van de gemeente Amsterdam vertrekken alle goede leerlingen uit West naar de zelfstandige vwo's en categorale gymnasia binnen de ring. Het grootste deel van onze leerlingen doet mavo", zegt rector Polter.

Daar wil de school zich niet bij neerleggen. Polter: "Onze ambitie is om iedere leerling een niveau hoger te laten stijgen dan dat waarop hij binnenkwam. Daarom moeten we de havo en vwo-afdeling behouden. Alleen als brede school kun je de emancipatiegedachte waarmaken."

Doorgroeien
Dat het HLW een brede school is, blijkt op de open avond dé grote charme. Een donkerharige moeder zegt trots dat haar dochter 'havo-plus'-niveau heeft. "Doorstromen naar vwo kan hier makkelijker." Een oerhollandse vader deelt dat gevoel: "Het HLW is onze vierde keus, maar doordat je in Amsterdam grote kans op uitloting loopt, zouden we hier kunnen belanden. Dat ons kind kan doorgroeien, vind ik het belangrijkste."

Als uiteindelijk ook witte leerlingen zich weer aangetrokken voelen tot het HLW, zou dat volgens Polter het ultieme van het succes van de strategie van wereldburgerschap betekenen. Voorlopig houdt de school het op de 'zwarte wereldburgers'. De rector hoopt ermee op een recordjaar van tweehonderd inschrijvingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden