Het heldere water is te weinig in beweging

Sportduikers zijn lyrisch over de helderheid van het water, maar de schijn bedriegt. Het Grevelingenmeer takelt in snel tempo af. Schelpdieren verdwijnen, op de bodem stikt het van de wormen.

Oorzaak van de grote verandering van het ecosysteem is de afsluiting van het Brouwershavense Gat, dertig jaar geleden, met als gevolg te weinig beweging in het water.

Althans, zo luidt de voorzichtige conclusie van het in Yerseke gevestigde Nederlands Instituut voor Oecologisch Onderzoek (NIOO), dat onlangs onderzoek heeft gedaan.

Eerder dacht het instituut dat de sterfte onder de schelpdieren te wijten was aan het gebruik van giftige stoffen in scheepsverven die worden gebruikt om aangroei van algen op scheepwanden tegen te gaan. De laatste tien jaar wordt deze koper- en tinhoudende verf echter nauwelijks meer gebruikt.

Tot 1990 was op de bodem van het Grevelingenmeer een rijk leven aan mossels, kokkels, alikruiken en allerlei slakken.

Daar is volgens onderzoeker H. Hummel van het NIOO nog maar weinig van over. Enkele soorten zijn zelfs practisch verdwenen en dat heeft grote consequenties. ,,Voor schelpeneters als duikeenden is nauwelijks nog voedsel te vinden.''

Door de afsluiting van het gebied is er te weinig dynamiek in het water. Zwevend materiaal zakt daardoor naar de bodem. Het water is mooi helder voor duikers, maar veel valt er straks niet meer te bewonderen, want de bodem slibt dicht en biedt nog slechts leefruimte voor wormen, zoals zagers.

Het NIOO vreest voor eenzelfde ontwikkeling in het Zijpe, de noordtak van de Oosterschelde tussen Schouwen-Duiveland, Tholen en Sint-Philipsland.

De ecoloog verdeelt de achteruithollende gezondheidstoestand van een gebied als het Grevelingenmeer in vijf fasen. Hummel: ,,In de vijfde fase is alles dood. Het Grevelingenmeer bevindt zich momenteel in fase één, de waarschuwingsfase.'' Om het tij figuurlijk te keren, moet volgens Hummel worden onderzocht of de doorlaatsluis in de Brouwersdam en de hevel in de Grevelingendam gebruikt kunnen worden om het water in het Grevelingenmeer in beweging te brengen en beter te verversen.

,,Intensiever gebruik van de hevel -met een waterinlaat vanuit de Oosterschelde- zou tevens voor meer dynamiek in het water van het Zijpe kunnen zorgen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden