Het heelal van 'AFTH' dijt verder uit

Kwaadschiks Het nieuwe boek van A.F.Th van der Heijden is nog dikker dan zijn vorige werken. Hij wil de complexe wereld nu eenmaal niet te veel versimpelen.

Nu een boek niet meer zonder hype kan, worden romans liefst met enig tromgeroffel in de markt gezet. En dus is er al een tijdje rumoer rond de nieuwe roman van A.F.Th. van der Heijden, het zesde deel uit zijn veelbesproken cyclus 'De tandeloze tijd'. Een zesde deel dat met bijna 1300 bladzijdes dikker is dan welke eerdere 'AFTH' dan ook, inclusief het toch behoorlijk monumentale 'Het Schervengericht' (ruim 1000 blz.). 'Kwaadschiks' verschijnt vandaag tegelijk met de bibliofiele uitgave van deel 7 : 'Kastanje a/d Zee'. Samen voegen de twee romans zo'n 1500 bladzijden toe aan de 3500 bladzijden die Van der Heijdens romancyclus al telde.

'Als een compleet heelal dat onstuitbaar steeds verder uitdijt', zo is de serie wel omschreven. De proloog 'De slag om de blauwbrug' verscheen al in 1983, het vijfde deel 'De Helleveeg' vorig jaar. In dit zesde deel maken we hernieuwd kennis met strafpleiter Ernst Quispel (uit 'Advocaat van de hanen', deel 4 ). Voor de intrige van 'Kwaadschiks' baseerde Van der Heijden zich op de zaak van de Amstelveense politie agente Gabriëlle Cevat, die bij een aanhouding op klaarlichte dag werd doodgeschoten.

Nieuws is het verschijnen van dit zesde deel ook omdat de schrijver al in 2010 aan 'Kwaadschiks' werkte, toen zijn zoon Tonio verongelukte, waarna hij een heel ander boek 'moest' schrijven. Dat boek, 'Tonio', 200.000 keer verkocht, bekroond met de Libris Literatuurprijs en nu verfilmd, werd zijn grootste succes. Zorgde de neiging van deze schrijver om ieder niet noemenswaardig voorvalletje bladzijden lang uit te spitten, bij het lezen van 'De tandeloze tijd' nogal eens voor ongeduld, bij het lezen van 'Tonio' werden veel meer lezers geraakt door die intensiteit en precisie, dat vermogen om alles uit te drukken wat onbenoembaar leek.

De vraag is of Van der Heijdens 'nieuwe' bewonderaars nu ook bereid zijn om in te stappen in de almaar uitdijende fictie rond advocaat Ernst Quispel en schrijver Albert Egberts. Met een omvang van 1300 bladzijden past 'Kwaadschiks' in ieder geval in de huidige mode van dikke pillen en romanseries. Dat lezers van nu graag een tijdje in een boek 'wonen' en langer met dezelfde personages meeleven, bewijzen recente romansuccessen zoals 'Een klein leven' van Hanya Yanagihara en de Napolitaanse romans van Elena Ferrante.

Maar of 'Kwaadschiks' een bestseller wordt of niet, de schrijver zal zich hoe dan ook niet laten inperken. Bij zijn aanvaarding van de PC Hooftprijs in 2014 zei hij: "Net als iedereen ben ik bij mijn geboorte neergekwakt in een zowel kosmologisch als geografisch als maatschappelijk als cultureel complexe wereld. Die complexiteit kan ik niet alleen vereenvoudigen in mijn werk, ik beschouw dat zelfs als mijn taak. Maar ik ga niet ook nog eens de bereikte vereenvoudiging versimpelen, want dan schotel ik de lezer een uitgesproken vals beeld van de wereld voor en daar schiet niemand iets mee op."

Een recensie van 'Kwaadschiks' staat zaterdag in Letter & Geest

A.F.Th. van der Heijden, Kwaadschiks De Bezige Bij, 1296 blz, euro 29,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden