Het heelal mag roepen maar liefst voor 1999

Sinds oktober 1992 spitst de aarde de oren: radiotelescopen speuren de hemel af op zoek naar intelligentie elders. Hoe talrijk die is, volgt uit de formule van Drake:

Buitenaardse beschavingen hebben nu al drie maanden de kans gehad om door te dringen tot de meestal dove oren van de aarde. Sinds oktober vorig jaar luisteren onderzoekers naar tekenen van intelligent leven elders. SETI, de Search for extraterrestrial intelligence, is daarmee volwassen geworden. Een volwassen niemendalletje, dat wel: een activiteit van het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA die in het niet valt bij de miljarden die in de ruimteveren worden gestoken, in het toekomstige ruimtestation Freedom en in een bemande vlucht naar Mars.

Maar niemand zal meer aan zo'n geringschattend oordeel herinnerd willen worden als tussen nu en 1999 uit Washington het nieuws komt dat SETI beet heeft. Zo'n bericht verandert de betekenis van elke NASAactiviteit, net zoals de ontdekkingsreis van Columbus naar Amerika een heel ander soort reis was geweest als hij eerst flessenpost van de Azteken had ontvangen.

Columbus was in de gedachten van de SETIonderzoekers toen ze de het begin van hun eerste serieuze programma vaststelden op 12 oktober 1992, vijf eeuwen nadat hij aankwam bij een Caraibisch eiland. De radiotelescoop in Arecibo op Puerto Rico begon toen te luisteren naar de eerste van achthonderd veelbelovende sterren.

Die telescoop, de grootste ter wereld, heeft in het contact met buitenaardse bechavingen zijn sporen al verdiend: vanuit die plaats is in 1974 als experiment een boodschap verzonden in de richting van een nabijgelegen melkwegstelsel. Uit de boodschap, hieronder afgebeeld, is voor een oplettende lezer te halen wie we zijn, waar we wonen en waarvan we zijn gemaakt.

Ook in Arecibo heeft SETI niet de hoogste prioriteit. Vandaar dat het zes jaar zal duren voordat de achthonderd sterren voldoende grondig zijn onderzocht.

De sterren die op de lijst staan, hebben moeten slagen voor een streng examen, met vragen als: is de ster rijk aan zware elementen? Is de ster van het soort dat veel licht geeft, maar ook een lange levensduur heeft?

Dat examen suggereert dat de examinatoren weten waar in het heelal intelligent leven kan worden gevonden. Dat is ook zo, een beetje. Wat ze ervan weten, zit expliciet in een wiskundige formule die ze hanteren als toetssteen voor de haalbaarheid van hun streven: de formule van Drake.

Dit is hun recept: het aantal beschavingen in de Melkweg dat met ons kan communiceren is gelijk aan het aantal sterren in de Melkweg maal het percentage op de zon lijkende sterren maal het aantal planeten daar omheen maal het percentage planeten dat bewoonbaar is maal het percentage daarvan waar zich leven ontwikkelt maal het percentage waar het leven intelligent wordt maal de levensduur van zo'n intelligente beschaving gedeeld door de levensduur van de Melkweg. Of kortweg:

N = N . fs Np fe fl fi L/LMW

Een hele mond vol aannames, sommige welberedeneerd, andere wild gegokt. Maar het is alles wat we hebben. De uitkomst van dit sommetje, N, betekent een voorlopig oordeel over de zin of onzin van het SETI-onderzoek.

De komende weken zal op deze plaats de formule van Drake factor voor factor worden ingevuld. Aan het eind weten we, of die zes jaar luisteren in Arecibo ergens op slaan. Tenzij er in de tussentijd al nieuws was natuurlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden