Het heelal is weer wat kleiner geworden

Het ziet ernaar uit dat sterrenkundigen hun kilometerpaaltjes moeten herschikken. De sterren waarmee ze de astronomische afstanden bepaalden, lijken toch niet betrouwbaar.

De Cepheïden leken zo handig. Deze sterren zenden een soort flikkerlicht uit en de snelheid waarmee dat licht flikkert, geldt als een exacte maat voor de totale hoeveelheid licht die ze uitzenden. Uit de verhouding tussen deze absolute lichtsterkte en de lichtsterkte, zoals die op aarde wordt waargenomen, is de afstand tot de aarde te berekenen.

Vorige maand presenteerden sterrenkundigen in Nature een directere afstandsmeting. Het sterrenstelsel NGC4258 draait hard om zijn kern, zo hard dat er bewegingen zichtbaar worden waarmee de astronomen zijn afstand vrijwel exact - met driehoeksmeting - konden berekenen.

Dat bracht collega's op het idee om de afstand tot NGC4258 met de Cepheïdentabel te bepalen. Deze week melden ze in Nature dat ze 12 procent hoger uitkomen dan de astronomen een maand geleden. Maar als de Cepheïden de afstanden overschatten, overschatten ze ook de leeftijd van het heelal. En dan te bedenken dat die leeftijd dit jaar al een paar keer is bijgesteld.

Misschien is het allemaal niet zo dramatisch, zegt een commentator in Nature. Wellicht zit de fout in de afstand tot de Grote Magelhaense Wolk, een nabij sterrenstelsel dat het ijkpunt is voor de Cepheïdentabel. In dat geval hoeven we de leeftijd van het heelal niet te corrigeren. Maar er zijn nog meer onzekerheden, vervolgt de commentator, en de astronomen zijn het onderling absoluut niet eens. Kortom, het zal nog wel even duren voordat het heelal een definitieve afstandentabel heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden