Het hart van de Noordoostpolder is lek

Emmeloord worstelt met poreuze Poldertoren Gemeente trekt miljoen euro uit voor renovatie

De Poldertoren in Emmeloord is een curieus bouwwerk met een curieus probleem. De voormalige watertoren uit 1959 is zo lek als een mandje. De gemeente Noordoostpolder, eigenaar sinds 2005, zit ermee in de maag. De bouwtechnische problemen blijken structureel en kosten de gemeente veel geld. Ondanks 7200 draineerbuisjes blijft hemelwater door de muren naar binnen sijpelen. Slopen is taboe. Want, poreus of niet, de Poldertoren is het baken aan de horizon.

Bij de heropening in 2009 van de voor 2,6 miljoen euro verbouwde toren was de Noordoostpolder nog trots als een pauw. Restaurant Hof van Sonoy vestigde zich in de blikvanger en kreeg een Michelinster.

Maar het lachen is wethouder Wouter Ruifrok (PvdA) inmiddels vergaan - en de gemeenteraad des te meer. "De gemeente had het toen niet moeten doen", zegt Ruifrok. "Een inschattingsfout. Maar ja, dat is wijsheid achteraf."

In 2004 en 2005 wilde de gemeente voorkomen dat de watertoren in verkeerde handen viel. "De Poldertoren symboliseert de eenheid van de poldergemeenschap", zegt Ruifrok tussen de windvlagen op het bovendek onder de beiaard. Hij wijst op de klokjes met dorpsnamen. De sigaarvormige toren markeert het hart van de Noordoostpolder en is eindpunt van vele zichtlijnen. Waterbedrijf Vitens kreeg destijds 150.000 euro voor voor de toren.

Beneden wijst de wethouder in de ANWB- en VVV-winkel naar de betonnen dragers van het hoge plafond. "Dit is een betonnen watersilo met een daaromheen gemetselde, losstaande mantel", licht hij toe. "Die is ooit gebouwd om water binnen te houden. Dat er vocht van buiten door die buitenmuur kwam, was destijds geen punt. Maar sinds de functiewijziging moet het andersom zijn: geen vocht meer van buiten naar binnen. Pas december vorig jaar bleek juist dat een structureel probleem."

Veel etages zijn door vocht en een gebrek aan lichtinval moeilijk te exploiteren, ondanks reparaties. Het restaurant halverwege de Poldertoren heeft er geen last van. Gasten kunnen door de glaspuien en langs wijzerplaten het weidse polderland zien. Elk kwartier wordt met een riedeltje op het carillon ingeluid. Op de tussenliggende etages valt minder te genieten. Allerhande oplossingen passeerden de revue op het raadhuis, tot een peperdure glazen torenstolp aan toe.

Het herbestemmen van zo'n typische watertoren is geen alledaagse klus. Daar is de gemeentepolitiek het wel over eens. Een onderzoekscommissie zet er niettemin haar tanden in. Met frisse tegenzin steekt de raad tot één miljoen euro in de complete renovatie van de toren. Want niks doen zou volgens burgemeester en wethouders duurder uitpakken. In huidige staat is de toren onverkoopbaar. Ruifrok overlegt daarom met de monumentencommissie over grotere torenramen.

Doorgaan met exploiteren is Ruifroks inzet. "De Poldertoren staat letterlijk middenin onze samenleving, op de kruising van alles", stelt hij. "Een mooi symbool. Dat is wat waard." Maar mocht in 2015 het financiële lek niet gedicht zijn, dan gaat de gemeente wel op zoek naar een nieuw baasje.

Symbool van eenheid
In het geografische hart van de Noordoostpolder (anno 1942) wilde de Waterleiding Maatschappij Overijssel in 1950 een bijzondere watertoren neerzetten. Het zou een symbool moeten worden van eenheid onder de jonge polderbewoners die uit alle windstreken kwamen. Architect H. van Gent uit Amsterdam won een prijsvraag met zijn torenontwerp 'Utilis'. De 65 meter hoge watertoren werd gecombineerd met een panoramadek en een reusachtig carillon met 48 klokken. Inscripties op de klokken verwijzen naar eenheid. De namen van de elf polderdorpen zijn erin gegraveerd, net als de naam van koningin Juliana en fraaie woorden over eendracht, dialoog en vrede.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden