Weblog

Het hardnekkige sprookje van de flexibele kolenstroom

Een kolencentrale van RWE in Duitsland. Ook als de energie ervan niet nodig is, spuugt de centrale haar CO2 de lucht in. Beeld Reuters
Een kolencentrale van RWE in Duitsland. Ook als de energie ervan niet nodig is, spuugt de centrale haar CO2 de lucht in.Beeld Reuters

Omdat zon en wind niet altijd evenveel stroom leveren, moeten we wel kolencentrales houden om van energie verzekerd te blijven. Deze drogredenering is al vaak doorgeprikt. Wie draagt het 'sprookje' eindelijk eens definitief ten grave?

RWE, de Duitse eigenaar van onder meer kolen- en gasgestookte elektriciteitscentrales in Nederland, blaast vandaag in het Financieele Dagblad weer eens ouderwets op de kolentrompet. In een groot artikel waarin om veel meer subsidie voor houtbijstook wordt gepleit, is te lezen: 'Omdat zij [conventionele energiecentrales] ... 24 uur per dag, zeven dagen per week, energie leveren, vangen zij schommelingen op die gepaard gaan bij het opwekken van energie uit wind en zon. "Zij spelen daardoor een essentiële rol bij het slagen van de energietransitie", aldus RWE.'

Niet flexibel
Ik vraag me enigszins verbijsterd af hoe je dit anno nu nog uit je mond, en als journalist uit je toetsenbord krijgt. Als er nou één ding is waar kolencentrales, net als kerncentrales, om berucht zijn, is het dat ze niét flexibel zijn. Windluwtes en wolken voor de zon kunnen zij niet opvangen.

RWE is een Duits bedrijf en moet dit als geen ander weten. In Duitsland zijn er al dagen waarop het land voor 90 procent of meer op duurzame energie draait. Er onstaat op die momenten een groot stroomoverschot dat tegen afbraakprijzen, soms met geld toe, aan de industrie in binnen- en buitenland wordt geleverd. Reden: Duitsland heeft nog veel kolencentrales, en die kun je niet even uitzetten of zelfs maar terugschakelen.

Overbodige vuile stroom
Kolencentrales draaien altijd door, en veroorzaken dus veel luchtvervuiling, zelfs als je hun stroom helemaal niet nodig hebt. Gascentrales kunnen wel flexibel inspelen op een wisselende stroomvraag. Maar de gascentrales die RWE in Nederland bezit, worden stilgelegd.

Nu de VS massaal van kolen op gas en duurzame energie overstappen, worden Amerikaanse kolen tegen bodemprijzen op de Europese markt gedumpt. Dat voordeel willen de elektriciteitsbedrijven zich niet laten onthouden.

Als het nou alleen RWE was die in Nederland de loftrompet over kolencentrales steekt... maar dat is niet zo. Minister Kamp van economische zaken wil de nieuwste kolencentrales van onder meer RWE ook beslist niet kwijt. Leren we dan echt niets van onze oosterburen?

Duitsland achterna?
Je kunt nu al voorspellen wat er over een paar jaar in Nederland met de stroomprijs gaat gebeuren. We gaan Duitsland achterna met de installatie van grote windmolenparken, en zonnepanelen zetten hun opmars ook zeker voort. Dus krijgen we over enkele jaren momenten waarop er kolencentrales draaien en lucht vervuilen terwijl we hun stroom absoluut niet nodig hebben, en de prijs van een kWh naar nul daalt. Niet voor u en mij overigens, maar voor grootgebruikers die op een spotmarkt kunnen inkopen.

Duitsland zelf zet nu steeds duidelijker in op opslag van energie, in onder meer enorme batterijen. Als zon en wind te veel stroom leveren, kun je het daarin opslaan, als ze te weinig leveren haal je het er weer uit. Batterijen kunnen binnen enkele seconden schakelen en zorgen zo ook voor een heel stabiel elektriciteitsnet. En dat alles kan zonder subsidie.

Fossiel denken
Als we nou versneld op die manier Duitsland achterna zouden gaan, zouden we een inhaalslag kunnen maken. Utrecht, stad en provincie, experimenteert met autoaccu's als netgekoppelde batterijen. Maar een paar kilometer verderop, in Den Haag, is het fossiele denken nog volop in zwang.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden