Het genie staat er in Mexico alleen voor

Briljante jongeren zijn er wel, maar het onderwijs weet hun talent niet te ontwikkelen.

Ze is de jongste afgestudeerde psycholoog ter wereld. Ze is uitgeroepen tot een van de invloedrijkste vrouwen van Mexico. Maar Dafne Almazán (13) blijft een tiener. Op de vraag hoe het voelt om zo bekend te zijn, moet ze giechelen. "Ik ben er wel trots op. Het biedt me de mogelijkheid om andere kinderen te inspireren", zegt ze, met de verlegenheid van een meisje van haar leeftijd.

Deze maand rondde ze haar studie psychologie af aan de ITESM-universiteit in Mexico-Stad. Zakenblad Forbes riep haar uit tot een van de vijftig machtigste vrouwen van het land, een eretitel die ze volgens het tijdschrift vooral te danken heeft aan haar rol als inspirator.

Dafne heeft nog nooit een voet in een gewone school gezet. Ze brengt haar tijd vooral door in het Centrum Aandacht voor Talent (Cedat) in Mexico-Stad, het grootste opleidingsinstituut voor extreem intelligente kinderen in Latijns-Amerika, en het enige in zijn soort in Mexico.

Gevestigd in een statig gebouw in de chique wijk Colonia del Valle begeleidt het instituut zo'n 250 hoogbegaafde kinderen. Ze krijgen er lessen in vakken als robotica, astronomie en natuurkunde, terwijl hun ouders worden voorgelicht over hoe ze hun kinderen het beste kunnen steunen.

Vooral dat laatste is hard nodig, volgens Asdrubal Almazán, de vader van Dafne en haar eveneens hoogbegaafde zus Delanie (17) en broer Andrew (20). Almazán richtte het Cedat elf jaar geleden op, nadat hij Andrew op negenjarige leeftijd van school moest halen. "Andrew was veel te intelligent voor zijn docenten en klasgenoten", zegt Almazán. "Hij verveelde zich, werd gepest en kon niet aarden."

De twintigjarige Andrew zelf leidt nu de psychologieafdeling van de school en probeert in die hoedanigheid andere kinderen voor een dergelijk lot te behoeden. En dat is geen overbodige luxe; volgens eigen onderzoek van het centrum benut 95 procent van de hoogbegaafden in het land na hun achttiende hun bijzondere capaciteiten niet meer. De reden: gebrek aan steun en begeleiding op de universiteit en thuis.

Er is in Mexico nauwelijks kennis over het onderwerp. "Hun hoge intelligentie wordt zelden als zodanig erkend en vaak verward met bijvoorbeeld ADHD", zegt Andrew.

Dat is typerend voor het Mexicaanse onderwijssysteem, dat kwalitatief toch al onderaan bungelt in de ranglijst van lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso). Mexico beschikt nauwelijks over financiële middelen om het probleem op te lossen, terwijl er naar schatting een miljoen hoogbegaafde kinderen in het land zijn, op een bevolking van ruim 120 miljoen.

Het enorme reservoir aan intellectueel talent wordt verwaarloosd. "Dat is ook economisch verlies", zegt Andrew. "Amerikanen scoren op IQ-tests een gemiddelde van 99, Mexicanen 87. Dat komt door het verschil in welvaart tussen beide landen. Maar dat verschil wordt ook in stand gehouden."

Het hoogbegaafden-instituut lijkt te vechten tegen de bierkaai. Geld om andere vestigingen te openen is er nog niet, en van de regering krijgt het centrum nauwelijks steun. De jonge Dafne is echter optimistisch. "Natuurlijk is het moeilijk om alle hoogbegaafde kinderen in Mexico te bereiken", zegt ze. "Maar ik heb goede hoop dat het steeds beter zal gaan. Ik wilde heel graag naar de universiteit en dat is mij uiteindelijk ook gelukt."

undefined

Het falen van het Latijns-Amerikaanse onderwijs

In heel Latijns-Amerika worden hoogbegaafde scholieren nauwelijks gesteund. De oorzaak ligt vooral in de matige kwaliteit van het onderwijs. Latijns-Amerikaanse leerlingen scoren slecht op vrijwel alle vakken in vergelijking met leerlingen in Europa, de VS en Canada.

Uit een rapport van de Wereldbank blijkt dat docenten in Latijns-Amerika uitermate slecht worden betaald. En ze zijn ruim een derde van hun werktijd kwijt aan bureaucratie, terwijl dat in de VS 15 procent is.

Gevolg van dit alles is onder meer dan innovatie in de regio achterblijft. Zo registreerden de 32 Latijns-Amerikaanse landen vorig jaar samen slechts 836 patenten bij het Amerikaanse nationale Patentenbureau. Ter vergelijking: Zuid-Korea registreerde er meer dan 18.000.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden