Het gemis van de vaders

Knielen op een bed violen

Regie: Ben Sombogaart. Met Barry Atsma, Noortje Herlaar, Marcel Hensema

**

In zekere zin bluft 'Knielen op een bed violen' zich een weg naar het einde. De verfilming van Jan Siebelinks bestseller uit 2005 over de Werdegang van de strenggelovige Hans Sievez moet een verhaal zijn over blind geloof en intens gemis, maar dat lijden wordt nergens voelbaar. Het probleem is dat niets aan de verbeelding wordt overgelaten. Zelfs God niet, wanneer Sievez op gepaste tijden geplaagd wordt door visioenen.

Het verhaal begint in 1929 wanneer Sievez (Barry Atsma) zijn gelovige vader dood in een zelfgegraven graf vindt. Nooit makkelijk voor een jongen, weet de quasi-mysterieus in en uit beeld glijdende Jozef Mieras (Marcel Hensema). Maar alleen de eeuwigheid telt. Mieras voert de inmiddels volwassen Sievez naar een strenggelovige splintergroepering en vandaar leidt de film met sprongen door de tijd naar de ondergang.

Het is een intens en pijnlijk verhaal. Sievez' geloofsgenoten besteden veel woorden aan de erfzonde waarmee hij als mens belast is, maar vergeten de erfzonde waarover dit verhaal eigenlijk gaat: die van het gemis van de vaders. Sievez heeft de vroege dood van zijn vader nooit kunnen verwerken en nu wacht zijn twee zonen misschien hetzelfde lot. Niet voor niks zijn het de schaarse scènes met zijn vrouw en kinderen, vooral die met de uitstekend acterende Nils Verkooijen, die de echte spanning oproepen. Want dat is waar Siebelink het echt over had: over geobsedeerd zijn door de eeuwigheid, maar vergeten nu te leven, over de striemende woorden van Sievez' geloofsgenoten die de intieme woorden van vrouw en kinderen overstemmen, over een geloof dat buitensluit in plaats van lief te hebben.

Het is allemaal terug te vinden in Sombogaarts verfilming maar er wordt te weinig gewicht aan gegeven. Vreemd dat er dan wel aandacht is voor tamelijk willekeurig uit het boek geplukte episodes over een buurman die een strook grond wil kopen en een conflict met de lokale bloemist. Die tijd had beter besteed kunnen worden.

Voor een film over een slepend innerlijk conflict blijft 'Knielen op een bed violen' te veel aan de buitenkant. In plaats van in de ziel van Hans Sievez te kijken, zien we de man melodramatisch tussen de violen op zijn knieën vallen, de handen ten hemel geheven. Omdat de titel ook nog even verklaard moest worden. Dat beeld zit ook in het boek, maar wie het verschil tussen boek en film snapt, weet dat je dat niet moet laten zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden