Het geloof in afrekenen

Goede resultaten behalen is nooit makkelijk, maar we geloven het toch graag. Ik kan er als leraar bijvoorbeeld eenvoudig voor zorgen dat alle leerlingen hun huiswerk af hebben, 't is een kwestie van elke les controleren gecombineerd met scherpe maatregelen. Lekker effectief, zou u zeggen, maar ervoor zorgen dat ze het helemaal af hebben, en het ook nog zorgvuldig hebben gemaakt- en niet overgeschreven - dat is ingewikkelder. Dat is een kwestie van vertrouwen, dialoog en vooral samenwerking tussen leraar en leerling, van een lange adem, en zeker niet van afrekenen!

Het geloof in snelle resultaten tiert welig in de politiek. Politici hebben vlotte resultaten nodig als bewijs voor hun daadkracht; de dramatische neveneffecten volgen later wel. Zo ging dat ook in Amsterdam. Lodewijk Asscher introduceerde een aantal jaar geleden als wethouder van onderwijs de kwaliteitsaanpak basisscholen, de KBA. Amsterdamse scholen vielen in ruil voor een zak geld onder een gestreng gemeentetoezicht. Het aantal zwakke scholen daalde in een paar jaar tijd spectaculair. Asscher oogstte alom lof met zijn aanpak. Maar toen hij naar Den Haag vertrok om vicepremier te worden, liet hij zijn opvolger met de rekening achter.

De stemming over de aanpak werd onder leraren namelijk steeds grimmiger. Ze klaagden over werkdruk en een eenzijdige nadruk op meetbare prestaties. D66 maakte in 2014 bij de gemeenteraadsverkiezingen dankbaar gebruik van deze onvrede en legde de PvdA van Asscher het vuur na aan de schenen. Toen volgde de genadeklap: het CPB toonde aan dat de resultaten in Amsterdam wel waren verbeterd, maar lang niet zo sterk als in andere gemeenten zonder de gewraakte kwaliteitsaanpak.

D66 won de verkiezingen in de hoofdstad en schrapte de KBA resoluut in ruil voor een leraarvriendelijke professionaliseringsbeurs. Maar vorige week bleek de nieuwe wethouder Simone Kukenheim volgens Het Parool 'positieve' rapporten over de KBA in de la te houden. Zo heilig is het geloof in het afrekenen dat op sociale media direct een jubelstemming ontstond: zie je wel, dat KBA was zo gek nog niet!

Die documenten zijn inmiddels te bekijken, maar men moet zich in aardig wat bochten wringen om er het woord 'positief' aan te hangen. Inhoudelijk zijn deze rapporten de volgende nagels aan de doodskist van de KBA. Leraren die betrokken waren bij de 'verbeteraanpak' blijken minder tevreden over hun werk dan de niet-betrokken leraren. Een kleine sprong in prestaties lijkt gepaard te gaan met een flinke daling in de ouderbetrokkenheid. En dat sprongetje in resultaten was toch echt niet groter dan in andere steden, schrijft het Kohnstamm Instituut.

Onthoud het. Afrekenen werkt niet. Zelfs niet als je er heel hard in gelooft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden