'Het geld dat je verdient is van jullie, daar moet Clinton van afblijven'

MARIETTA - Lang voordat de leden van de Rotary Club Marietta met hun buffet-lunchbijeenkomst beginnen, staat Michael Coles in de lobby van het hotel handen te schudden. Natuurlijk, hij is een van de belangrijkste bestuursleden van de afdeling en kwijt zich van zijn gastheertaken. Maar hij is ook de Democratische kandidaat voor het zesde Congresdistrict van de staat Georgia en heeft er dus alle baat bij, zoveel mogelijk mensen voor zich in te nemen.

Coles neemt het op tegen de Republikein die het district al achttien jaar in Washington DC vertegenwoordigt. Die man is hier in de noordwestelijke buitenwijken van Atlanta niet unaniem geliefd. In het verleden is hij een paar keer met de hakken over de sloot herkozen. Maar sinds twee jaar is hij een nationale beroemdheid. Ofschoon, beroemdheid..., wie zijn populariteit onder de totale Amerikaanse bevolking peilt, komt uit bij “een van de minst populaire politici van de Verenigde Staten”.

Niettemin komt hij ruimschoots te laat onder begeleiding van veiligheidsagenten het hotel binnen en neemt hij minzaam lachend de verwelkoming in ontvangst: “Dames en heren, onze afgevaardigde en de Speaker van het Huis van Afgevaardigden: Newt Gingrich!”

Een paar uur eerder zijn Coles en Gingrich het middelpunt geweest van een manifestatie op de Haynes Bridge Middle School in Alpharetta, een woongemeenschap in het noorden van het district. De leerlingen van de school gaan schaduwverkiezingen houden en vertegenwoordigers namens de Democratische president Bill Clinton en diens Republikeinse uitdager Bob Dole komen de standpunten van de twee vertellen. Hetzelfde doen partijgenoten van de twee kandidaten voor een vacante Senaatszetel. Maar de twee gegadigden voor de zetel in het Huis zijn in eigen persoon verschenen.

De leraren maatschappijleer hebben de achthonderd leerlingen uit de hoogste groepen wekenlang voorbereid met lessen over het verkiezingsproces en vandaag moet blijken of hun pogingen de kiezers van de naaste toekomst te interesseren, succes hebben gehad. Iedereen is uitgerust met een cap in de kleuren van de Amerikaanse vlag. Deze kids mogen uiteindelijk niet kiezen, hun ouders wel.

De 52-jarige Coles heeft dit jaar de 'eretaak' op zich genomen om de een jaar oudere Gingrich uit het zadel te stoten. Want zoals twee jaar geleden de Republikein de jackpot scoorden door de Democratische Speaker Tom Foley van zijn kiesdistrict en zijn functie te beroven, zo zouden de Democraten graag een wederdienst verlenen met een nekslag voor Gingrich. Coles, een selfmade fabrikant van koekjes, heeft voor dat doel al meer dan drie miljoen gulden aan bijdragen en vooral eigen geld in die campagne gestoken.

Met twee grote borden en een plastic emmer stapt, onder gejuich en gejoel, de Speaker het podium op. Hij gaat de act opvoeren die hij overal voor een groot publiek in petto heeft. Maar eerst laat hij nog even weten dat de Braves, het honkbalteam uit Atlanta dat in de World Series tegen de New York Yankees gaat spelen, de titel gaan veroveren. Wat die van Haynes Bridge betreft heeft Newt al vier van de zeven wedstrijden gewonnen. De twee borden van Gingrich zijn 'cheques' ter waarde van 1261 dollar per jaar. Ofwel: tweeduizend gulden. Dat zal een gezin met twee kinderen dat 30 000 dollar (zeg maar 50 000 gulden) per jaar meer naar eigen goeddunken te besteden hebben als de belastingvoorstellen van de Republikeinen worden uitgevoerd bij een Republikeinse overwinning voor het Witte Huis en het Congres, volgend maand. En als de Democraten winnen gaat datzelfde bedrag gewoon weer naar de kassa van de belastingdienst. Zoals steeds.

De plastic emmer dient voor het volgende onderwerp van aanschouwelijk onderwijs. “Dit is de ijsemmer van het Huis van Afgevaardigden. Weten jullie hoeveel hij waard is?”, vraagt Gingrich de leerlingen. Hij geeft het antwoord: 850 000 gulden per jaar. Vanwaar? Dag in dag uit moet het Huis worden voorzien van ijsblokjes en daarvoor waren veertien mensen in volledige dienst. Die hadden samen een inkomen van 850 000 gulden. “En weet je wat zo gek is?”, stelt de Speaker weer. “Die emmer staat naast de ijskast. Die werd in 1913 uitgevonden. Je zou toch zeggen dat als je een ijskast heb, je zonder ijsemmer kunt. Toen wij Republikeinen het voor het zeggen kregen in het Huis hebben we de ijsemmer afgeschaft.”

Hij legt de bredere filosofie uit achter het fiscale beleid van de Republikeinen. “De macht komt van God, niet van de overheid. Het geld dat jullie verdienen is van jullie. Daar moet de overheid zich zo weinig mogelijk mee bemoeien. Natuurlijk zijn er een aantal voorzieningen nodig, maar uitgangspunt is dat er zoveel mogelijk geld bij de mensen zelf blijft. Dat onderscheidt de VS van de rest van de wereld.”

Bij de simpele aansprekelijkheid van Gingrichs boodschap steekt de toespraak van Coles armetierig af. De Democraat vertelt hoe hij met zijn optimistische ondernemerschap de koekjesfabriek begon, die nu kan bogen op meer dan vierhonderd zaken over de hele VS. De eerste koekjes verbrandden, omdat Coles niet wist hoe hij ze uit de oven moest halen, maar hij begon opnieuw. “Zoals de beroemde footballer Lombardi destijds zei: succes staat of valt met de wil om door te zetten.” Hij prijst het ondernemerschap en zegt zich in te zullen zetten voor de gemeenschap. En in een verholen aanval op zijn rivaal: “Ik zal contact blijven houden met het kiesdistrict. Ik blijf hier wonen.”

De medewerkers van Coles zeggen een goede kans te hebben om Gingrich volgende maand te verslaan, die van de Speaker stellen vol zelfvertrouwen een voorsprong te hebben van dertig procent. Zo ongeveer als twee jaar geleden. Het zesde district is in de loop der jaren steeds Republikeinser geworden. Wat rondvragen onder het winkelende publiek in de nabij gelegen Cumberland Mall lijkt het voordeel van Gingrich te bevestigen. Men vindt hem een man van stavast.

En wie aarzelt, heeft liever een Republikein met invloed, zoals de Speaker, dan een beginnende Democraat. Waarbij men maar in het midden laat of de Republikeinen de meerderheid in het Huis zullen behouden. Want anders is Newt Gingrich weer gewoon de vertegenwoordiger van 'Georgia's Sixth'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden