Het gehannes met seks

Een slagveld is het, de seks in de veelbesproken Amerikaanse komedieserie 'Girls'. Hadden wij als tobbende twintigers maar zo'n eerlijke serie gehad.

Eigenlijk zit het er allemaal al in, in het korte, nog maar vijf jaar oude debuutfilmpje van de nieuwste New Yorkse sensatie, de Amerikaanse actrice, schrijfster en regisseuse Lena Dunham. In 'The Fountain' uit 2007 kleedt Dunham, toen nog 21 en filmstudent, zich uit bij de fontein op de campus van Oberlin College in Ohio. Mensen lopen voorbij, maar niemand kijkt op of om terwijl ze haar mollige armen en benen onder de dunne straaltjes water wurmt. De tandenpoetsende Dunham oogt wat prozaïsch, en het lullige fonteintje is ook bepaald geen Fontana di Trevi. Het is een grijze, kille dag bovendien. Na een paar minuten komt er een bewaker die zegt dat het niet mag: strippen onder de campusfontein. Lena trekt teleurgesteld haar kleren weer aan. Waarna haar vriendje opmerkt dat het best een rare neiging van haar is om zich zo graag uit te willen kleden voor mensen die haar helemaal niet naakt willen zien.

Afgelopen maandag was Lena Dunham de meest besproken genomineerde bij de uitreiking van de Emmy Awards. Niet alleen omdat ze wederom bloot opdook in de openingssketch met presentator Jimmy Kimmel: Dunham kreeg vier Emmy nominaties voor 'Girls', de komedieserie die zij schreef en regisseerde, en die afgelopen jaar haar eerste seizoen beleefde op de Amerikaanse tv-zender HBO. 'Girls' werd enthousiast omarmd door de critici en Lena Dunham ('de nieuwe Woody Allen!') werd prompt gebombardeerd tot de 'stem van haar generatie'. Mede overigens door eigen toedoen omdat ze haar personage Hannah Horvath, een beginnend schrijfster, in de eerste aflevering laat opmerken dat ze denkt dat ze misschien wel de stem van haar generatie is; of nu ja: 'at least 'a' voice from 'a' generation'.

Zelf ben ik, sinds ik de serie deze zomer zag op de Nederlandse betaalzender HBO, fan van Dunham. Ze is niet alleen de stem van háár generatie, maar eigenlijk ook die van de mijne.

Al ben ik al heel lang geen meisje meer. Haar Hannah Horvath is een verademend authentieke heldin, rolmodel en loser ineen. Kijken naar 'Girls' is ook een afdaling naar je eigen tijd als twintiger, het gehannes met baantjes, verliefdheden, seks; de rommelige kleding, de nachtelijke gesprekken op rare feestjes in onduidelijke barakken; vriendinnen in galeries, vriendjes in bandjes. Wat helpt is dat de look in low budget New York van nu, de sultanbroeken en leren jacks, aardig retro is. De geestige dialogen zijn doorspekt met verwijzingen naar de postmoderne popcultuur, van Hannah's 'Forrest Gump based fear' voor aids tot aan de obscure gameshows die je van je overtollige levensballast af moeten helpen, maar ook de morsige citylook herinnert aan de jaren tachtig. Alleen de hakken zijn tegenwoordig fors hoger.

Maar die look is in 'Girls' slechts bijzaak, het vernieuwende aan 'Girls' is de seks; onverbloemde vaak 'weirde', halfhartige heteroseks die al het nodige stof heeft doen opwaaien. Is dit waar feministe Gloria Steinem de barricades voor heeft beklommen, klonk het in een moedeloze reactie op internet. Een verzuchting die we ons ook nog herinneren van Steinem zelf toen 'Sex and the city' in de jaren negentig een hype was, de serie waar 'Girls' vaak mee wordt vergeleken. Ten onrechte overigens. In 'Sex and the city' draaide alles om het glanzende oppervlak, 'Girls' doet een geslaagde greep naar de vele lagen daaronder.

De eerste keer dat we hoofdpersoon Hannah seks zien hebben in de serie wordt ze door haar weerbarstige vriendje Adam, op wie ze smoorverliefd is, gevraagd haar broek en slipje uit te trekken en voor hem op de bank op haar knieën te gaan zitten. Hij pakt haar van achteren bij haar heupen en wij kijken naar haar gezicht. Eerst staat het op: oh okay; dan oh nee niet daar; en dan oh gelukkig, gaat goed. Verderop in de serie zal ze, als hij dat vraagt, hardop met hem mee verzinnen dat ze een 11 jarige crack-hoer is die door hem bij haar ouders wordt afgeleverd, overdekt met sperma. En weer later zal ze hem boos toespreken alsof ze zijn moeder is die hem betrapt bij het masturberen. Dan is ze overigens ook echt boos op Adam, omdat hij geen acht op haar slaat en masturbeert terwijl ze het huis nog niet eens verlaten heeft .

Hannah's beste vriendin Marnie (Allison Williams) heeft al vier jaar hetzelfde vriendje maar ze is eigenlijk niet meer verliefd op hem. "Als hij me aanraakt voelt het alsof een rare oom me op zijn knie trekt", legt ze Hannah uit. Als het vriendje die afkeer doorkrijgt en het uitmaakt doet Marnie toch een poging om de relatie te lijmen. Op het moment dat ze weer vrijen, en hij vol overgave 'ik hou van je' mompelt, stoot Marnie alsnog van schrik haar hoofd tegen het plafond van zijn hoogslaper. "Ik wil het uitmaken", zegt ze. Grr. Meisjes.

De 22-jarige Soshanna (Zosia Mamet) is nog maagd en het lukt haar maar niet om van die maagdelijkheid af te komen. Als ze het licht paniekerig opbiecht aan een jongen die net heel voortvarend met zijn mond over haar buik naar beneden glijdt, haakt hij af. "Ik hou niet van maagden want die hechten zich en bloeden, of ze hechten zich omdat ze bloeden."

Een slagveld is het. De seks gaat altijd maar heel even vanzelf in 'Girls' en dan komt er alweer aarzeling, ongemak, een heel gek voorstel of een verkeerd been tussen. "Het rare en verwarrende aan seks is dat je een rol speelt die verder gaat dan al die andere rollen in je dagelijks leven, maar eigenlijk kan je die rol niet spelen, want ondertussen ben je bloot en word je aangeraakt." Aldus Dunham in een interview. "Het gaat me er niet om mensen te shockeren maar ik wil dat de seks in de serie beantwoordt aan dat ongemak. Zelf heb ik me echt bedrogen gevoeld door veel van de televisie die ik als puber zag."

Al gauw cirkelde het debat rond 'Girls' in Amerika rond de seksscenes met Adam die op Hannah's lichaam fantasieën los laat die hij, in de woorden van Lena Dunham, wel moest hebben opgedaan op Youporn.com. Hollywood acteur James Franco schreef een wat warrig stuk op website The Huffington Post waarin hij aan de ene kant Dunham prees als vernieuwend artiest, anderzijds klaagde over de sukkels van jongens die in de serie rondliepen, wereldvreemde zielen waarin híj zich niet kon herkennen.

Zulke platte kritiek gaat voorbij aan de artistieke prestatie van Dunham die in 'Girls' de 'pornoficatie' blootlegt, maar toch vooral de kleine vernederingen van alle tijden laat zien. Niet alleen in bed, ook op het werk, tegenover ouders, tussen vriendinnen. Geestig en illustratief is wat Dunham op tv vertelde over de opnames van de eerste seksscene met Adam waarbij ze het op gegeven moment genoeg vond en haar broek weer aan wil, maar producent Judd Apatow tussenbeiden kwam en zei dat ze nog een shot nodig hadden. "Vond je het wel lekker?" "Ja, ik vond het lekker." Het is belangrijk om dat te laten zien, omdat Hannah stapeldol is op die jongen, en de hele dag wacht op zijn sms'jes. "Maar Lena, je keek alsof je vermoord werd", reageerde Apatow.

Zeker toont deze serie de winst van enkele decennia vrouwenbevrijding. Dit had ik wel willen zien toen ik zelf een zoekende twintiger was en vrouwenfilms vaak strandden in politiek correcte ideaalbeelden. Schrijfster Lena Dunham paart een scherp inzicht aan humor en een ontwapenende vorm van anarchie: ze wil met de billen bloot, en iedereen zal het weten. Voorlopig blijven we aan het scherm gekluisterd.

'Girls' is te zien op de betaalzender HBO. De dvd volgt eind dit jaar. Het filmpje 'The Fountain' is te vinden op de dvd van Dunham's eerste lange speelfilm: 'Tiny Furniture'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden