Het geestelijke testament van de Dalai Lama en de participatiesamenleving

Daniel Goleman, De kracht van het goede. De toekomstvisie van de Dalai Lama. Ten Have, 288 pag., euro 17,99.

****

De schrijver

De Amerikaan Daniel Goleman (1946) is psycholoog, schrijver en wetenschapsjournalist. Hij werd beroemd met de bestseller 'Emotionele intelligentie' (1995), waarin hij betoogt dat voor je maatschappelijke succes je emotionele en sociale vaardigheid zeker zo belangrijk is als je IQ. Goleman raakte in de jaren tachtig bevriend met de Dalai Lama; een eerdere coproductie was 'Destructieve emoties' (2003).

De thematiek

'De kracht van het goede' is bedoeld als geestelijk testament van de Dalai Lama, die onlangs zijn tachtigste verjaardag vierde. Hoog tijd om zijn wijsheid en toekomstvisie over te dragen aan een jongere, nog veranderingsgezinde generatie. Want er is veel werk te verzetten, zo blijkt uit de vele gesprekken die Goleman voor dit boek met de Dalai Lama heeft gevoerd. De belangrijkste bron van alle ellende in de wereld is volgens hem dat we onvoldoende inzicht hebben in de destructieve kanten van onze emoties. We moeten dus eerst aan de slag met onze 'emotionele hygiëne', zodat we negatieve emoties als haat, angst en woede kunnen omzetten in mededogen en zorgzaamheid, voor onszelf en voor anderen. En vervolgens geweldloos, maar standvastig in actie kunnen komen tegen misstanden, want alleen met 'zondagschoolstereotypen' (!) als slappe vriendelijkheid lukt dat niet.

Mededogen moet volgens de Dalai Lama het uitgangspunt van al ons handelen zijn: in de economie, in hoe we met de natuur omgaan en in opvoeding en onderwijs. Zo pleit hij voor 'Sociaal en Emotioneel Leren', een vorm van ethisch, niet-competitief onderwijs. In Canada hebben al veel kinderen hun maatschappelijke kansen daarmee aantoonbaar kunnen vergroten.

Het boek is ook een portret van een geestelijk leider en Nobelprijswinnaar die ondanks alle roem bescheiden en eenvoudig is gebleven. Die vijf uur per nacht mediteert en zich overdag inzet voor het visioen van de vrede, net als eerder Martin Luther King en Gandhi. Met een agenda vol lezingen, wetenschappelijke ontmoetingen en werkbezoeken aan sociale projecten, in alle uithoeken van de wereld.

Opvallendste stelling

Hoewel de Dalai Lama een beroemd boeddhist is, is zijn boodschap in 'De kracht van het goede' zorgvuldig ontdaan van religieuze elementen, zoals het geloof in reïncarnatie of karma. Ook benadrukt Goleman voortdurend dat de ideeën van de Dalai Lama volop ondersteund worden door recent wetenschappelijk empirisch onderzoek en inzichten uit bijvoorbeeld de neuropsychologie. Het boek is bewust afgestemd op een breed (seculier) publiek dat meer vertrouwen heeft in de combinatie van wetenschap, gezond verstand en een universele ethiek dan in religieuze overtuigingen.

Mooiste zin

'We kunnen elk bij onszelf beginnen, en onderzoeken wie we zijn. Of zoiets eenvoudigs doen als het licht uitknippen als je de kamer verlaat.'

Reden om dit boek niet te lezen

Dat de Dalai Lama een wijs, beminnelijk en inspirerend man is, staat buiten kijf. En dat Goleman met hem dweept: natuurlijk, wie bewondert hem niet? Om zijn humor, generositeit en zelfdiscipline, zijn gelijkmoedigheid, onkreukbaarheid en nieuwsgierigheid. Maar na 288 pagina's met zo veel verheven voorbeeldigheid kan een gewone sterveling opeens heel kinderachtig gaan verlangen naar een anekdote met een gênante klapscheet erin.

Reden om dit boek wel te lezen

Goleman geeft een helder overzicht van waar de Dalai Lama voor staat. Het blijft niet bij vaag optimisme en wijsheden als stoeptegels; het boek biedt ook veel concrete voorbeelden van wat u en ik als individu (of samen) kunnen doen om de wereld te verbeteren. Als vrijwilliger bijles geven aan kansarme kinderen. Microkredieten organiseren. Via de website bij het boek, www.joinaforce4good.org, wereldwijd nog meer ideeën bij elkaar opdoen. Niet klagen en wachten tot de overheid de problemen eens gaat aanpakken. Het past allemaal prachtig in de komende participatiesamenleving. En heeft u wel eens overwogen om op de PVV te stemmen? Lees dan vooral het hoofdstuk over wij-zij-denken en de noodzaak van een dialoog.

Trouw tipt religie

1. De kracht van het goede. De toekomstvisie van de Dalai Lama Daniel Goleman

2. Toptheologen, The Next Generation Frank G. Bosman (red.)

3. Verbinden en verdiepen Gerard Swüste en Mirjam Wolthuis (red.)

4. Deugdethiek, levensbeschouwing en religie Andreas Kinneging en Timo Slootweg (red.)

5. Achter Darwins horizon Nick Broers

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden