Het gedeukte imago van Volkswagen

Een Volkswagenfabriek in de Amerikaanse statd Chattanooga, Tennessee. Beeld epa
Een Volkswagenfabriek in de Amerikaanse statd Chattanooga, Tennessee.Beeld epa

Heel even mocht het Duitse autoconcern Volkswagen genieten van de overwinning op Toyota. VW was met zijn merken voor het eerst de grootste autoverkoper ter wereld in de eerste helft van 2015. Maar op het hoofdkwartier in Wolfsburg weten ze dat het gedaan is met de zo gewenste koppositie.

De Amerikaanse milieudienst EPA verstoorde vrijdagavond het feestje. Uit onderzoek van het milieuagentschap blijkt dat Volkswagen met zijn dieselauto's - Audi A3, Jetta, Beetle (Kever), Golf en Passat - fraudeert met de uitstoot van vervuilende, giftige stoffen. De software in de VW's die de vervuilende uitstoot moet reguleren, staat standaard uit waardoor de emissienormen in de Amerikaanse Clear Air Act met een factor 10 tot 40 worden overschreden, dus met 1000 tot 4000 procent.

De VW-diesels vervuilen het milieu in ernstige mate en zijn dus schadelijk voor de gezondheid. De software is zo gemaakt dat het inspecties van buiten detecteert en dan de uitstoot wel reguleert waardoor deze ineens onder de wettelijke norm blijft. Het apparaatje dat de software herbergt, heeft al een eigen bijnaam: 'defeat device', vrij vertaald: het manipulatie apparaatje.

Intern onderzoek
Volkswagen-topman Martin Winterkorn betuigde dit weekend diepe spijt en kondigde een groot intern onderzoek aan naar deze malversatie. Hij zette de verkoop van alle dieselauto's met zo'n apparaatje in de VS stop. Daarmee wist hij niet te voorkomen dat de beurskoers van Volkswagen op de Duitse aandelenbeurs Dax gisteren daalde met 22 procent om daarna marginaal te stijgen. In één klap raakte Volkswagen 16 miljard euro van zijn aandelenwaarde kwijt.

Niet onlogisch, want Volkswagen heeft in de VS 500.000 van deze gemanipuleerde auto's verkocht sinds 2008. Geschat wordt dat het bedrijf een boete wacht van 33.000 euro per auto: een schade van 16,5 miljard euro. Bovendien moet Volkswagen alle 500.000 in de VS verkochte auto's terugroepen naar de garage om de frauduleuze software uit te zetten.

Onbekend is of deze fraude met milieunormen ook in dieselauto's in Europa of andere delen van de wereld voorkomt. Dan zou het boetebedrag nog veel verder oplopen. In hoeverre ook andere autoconcerns zich schuldig maken aan dit soort malversaties is onbekend. Mercedes voorvoelde de vraag en liet onmiddellijk weten dat het zich niet inliet met dit soort frauduleuze praktijken. Bij Mercedes snappen ze de enorme imagoschade die aan zo'n affaire kleeft. Volkswagen nam het risico om zo de verkoopcijfers te verbeteren.

Geknoeid met elf miljoen auto's
Volkswagen (VW) zet 6,5 miljard euro opzij in verband met het dieselschandaal waarin het verwikkeld is geraakt. Dat maakte de autofabrikant dinsdag bekend. De voorziening is bedoeld om de kosten te dekken van 'de noodzakelijke servicemaatregelen en andere inspanningen om het vertrouwen van de klanten terug te winnen'. De kosten kunnen nog hoger uitvallen: alleen in de VS hangt het bedrijf een boete van 16 miljard euro boven het hoofd.

In totaal zijn elf miljoen auto's uitgerust met de technologie die de uitstoot manipuleert, gaf Volkswagen vandaag toe. De Amerikaanse milieudienst EPA, die de zaak vrijdag aan het rollen bracht, sprak tot dusver van een half miljoen wagens.

Schoon imago
Tegelijkertijd is Volkswagen erg gesteld op een schoon imago. De automaker, die ook Audi's, Skoda's, Bentleys, Bugatti's, Lamborghini's en Porsches produceert, hamert keer op keer op zijn milieuvriendelijke innovaties. Op zijn site promoot Volkswagen ronkend zijn schone BlueMotion techniek. "Optimalisatie, van rijervaring tot besparing, zit in onze natuur. Met BlueMotionTechnologies maakt Volkswagen rijden niet alleen steeds fijner, maar ook steeds schoner. (...) We nemen verantwoordelijkheid voor de wereld om ons heen."

Maar een sportief ronkende en vlot rijdende auto verkoopt veel beter. In het land van de onbegrensde mogelijkheden wilde Volkswagen zijn autoverkopen opvoeren tot 1 miljoen per jaar in 2018. Ook al daalden vorig jaar de autoverkopen in de VS met 10 procent tot bijna 370.000 auto's. Nu moet Volkswagen met tragere, maar wel schonere auto's de concurrentie aan in de VS - en dat met een gedeukt imago en geschonden vertrouwen bij de autokopers.

Topman onder vuur

Topman Martin Winterkorn ligt, weer, onder vuur. Eerder dit jaar zei grootaandeelhouder en president-commissaris Ferdinand Piëch zijn vertrouwen op in zijn vroegere pupil. Piëch trok aan het kortste eind en verdween uit de raad van commissarissen. Vrijdag komen de commissarissen bijeen om over verlenging van het bestuursmandaat van Winterkorn te praten. Winterkorn bouwde Volkswagen na 2002 uit tot het autoconcern dat sinds dit jaar de meeste auto's ter wereld verkoopt. Maar de roep om een verse topman is de laatste dagen stevig aangezwollen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden