'Het gaat zelfs over de stoelpoten'

Nederland is een van de landen die toezicht houdt op het bestand tussen Noord- en Zuid-Korea. Volgens Hendrik Koets, de tweede man op de ambassade, is in contact blijven al een opgave.

Noord-Korea probeert voortdurend gaten te schieten in het Koreaanse wapenstilstand-verdrag van de Verenigde Naties. Maar Hendrik Koets, de tweede man van de Nederlandse ambassade in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul, blijft optimistisch. ,,Want zolang er gepraat wordt, wordt er niet echt geschoten'', is zijn overtuiging. De ondertekening van dit verdrag tussen Noord-Korea en de geallieerden wordt zondag groots herdacht, waarbij ook minister Kamp van Defensie en Oud-Korea Strijders aanwezig zullen zijn.

Nederland is een van de tien landen die namens de VN sinds 1999 toezicht houdt op dit bestand. Samen met andere landen als Engeland, Colombia, Australië en Frankrijk, komen de diplomaten wekelijks bij elkaar om eventuele grensschendingen te bespreken. Er wordt gesproken over het recente schietincident in de gedemilitariseerde zone, over de repatriatie van gevallen soldaten en over het lot van Noord-Koreaanse vluchtelingen. Maar ook veel over logistieke problemen. Zoals het doortrekken van de spoorlijn tussen Noord- en Zuid-Korea.

De historische ondertekening vond plaats plek in het 'fake-dorp' Panmunjom, in de gedemilitariseerde zone. Hier vormen de drie blauwe gebouwen, de kleur van de VN, het centrale middelpunt, omdat hier precies de grens tussen beide Korea's loopt. Al vijftig jaar lang, vinden in deze gebouwen de wekelijkse besprekingen plaats tussen de Noord-Koreaanse en de geallieerde delegatie, bestaande uit een Amerikaan, een Zuid-Koreaan en een diplomaat van een ander land. ,,Het is een tijdrovende bezigheid, want de Noord-Koreanen kunnen vergaderingen afzeggen om niets.'' Het zijn de bekende tactieken om de tegenpartij uit het veld te slaan. Er is een wapenstilstand, maar geen vrede. De strijd wordt nu gevoerd met andere middelen. Zo waren er drie vergaderingen voor nodig om de Noord-Koreaanse delegatie ervan te overtuigen dat de stoelen aan hun zijde echt niet lager waren dan die aan de zijde van de geallieerden. ,,Of er werd getwist over het onderhoud van het grindpad dat tussen de blauwe gebouwen loopt'', zegt Koets met een glimlach. ,,We blijven er rustig onder.''

Dat besluiten, hoe klein dan ook, moeizaam tot stand komen, lijkt Koets niet te frustreren. ,,Belangrijk is te realiseren dat dit het enige communicatiekanaal is dat we hebben met Noord-Korea. Dus is het van het grootste belang dit kanaal open te houden. Daarnaast is er alles aan gelegen om in VN-verband te profileren, want niet alleen is dit bestand gebaseerd op VN-mandaat, maar ook is gebleken dat incidenten kunnen worden opgelost door bemiddeling van de VN. Zoals bij het conflict in de Gele Zee, vorig jaar, waarbij een Noord-Koreaans schip een Zuid-Koreaanse boot tot zinken bracht. Onder de VN-vlag is dat schip geënterd en hebben we verdere escalatie kunnen voorkomen. Het is maar de vraag of de Amerikanen of Zuid-Koreanen dat was gelukt.''

Het belang dat de VN-staten hechten aan dit verdrag, staat in schril contrast met het bericht dat Noord-Korea deze week in aanloop tot de herdenking van het wapenbestand naar buiten bracht: 'Het bestand is een dode letter en wordt slechts misbruikt door de Amerikanen om ondertussen wapens en manschappen te plaatsen in Zuid-Korea'. De gebruikelijke propaganda, want dit communistische regime heeft in het verleden vaker gedreigd uit het verdrag te stappen, om druk uit te oefenen op de Amerikanen. Voor Koets, die twee jaar op deze post zit, zijn dit typisch Noord-Koreaanse tactieken. ,,Een aantal jaren geleden hebben ze de ambassades aangeschreven met het dringend verzoek uit de VN te stappen, in een poging lidstaten los te weken uit het VN-verband. Maar we hebben gezegd: als er iets te bespreken valt, dan gebeurt dat aan tafel in Panmunjom.''

Hoewel het toezicht een extra belastende taak is voor de kleine Nederlandse ambassade, gaat het volgens Koets om een 'erezaak'. ,,Al vijftig jaar zorgt het bestand voor een gewapende vrede op het Koreaanse schierland sinds de ondertekening in juli 1953.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden