'Het gaat om de synthese'

De Franse regisseur van 'La Vie de Jésus' en 'L'humanité' heeft het Noord-Franse platteland rond zijn geboorteplaats Bailleul verlaten, en met 'Twenty-nine Palms' zijn eerste, weerbarstige film op Amerikaanse bodem gemaakt. ,,Voor het eerst op locatie in de woestijn bij Los Angeles had ik een metafysische angstervaring”, aldus Dumont. Wat hij precies voelde, kan hij moeilijk in woorden uitdrukken, maar toen hij voor het eerst de Zuid-Californische zandvlaktes van het 'Joshua Tree National Park' betrad, wist hij dat hij zijn filmlocatie had gevonden. Dumont, daags na de controversiële ontvangst van zijn film in Venetië: ,,De 'Death Valley'-woestijn is natuurlijk veel beroemder, maar op de een of andere manier voelde ik niet zo veel in dat landschap. In het 'Joshua Tree National Park' was het anders. Daar werd ik getroffen door de enorme horizontale ruimte: weids, simpel, mineraal, origineel, primitief en angstaanjagend.”

,,Eigenlijk”, zo stelt de regisseur, ,,was ik op zoek naar een locatie voor een heel ander filmproject, 'The End' geheten. Dat moest mijn eerste film op Amerikaanse bodem worden, een apocalyptischmoordmysterie, compleet met meteorietenregen op Los Angeles en een Amerikaanse filmster als George Clooney in de hoofdrol.” Geconfronteerd met het overweldigende woestijnlandschap, besloot Dumont de boel echter om te gooien. Hij schreef het script voor 'Twentynine Palms' in twee weken, over een fotograaf die in gezelschap van zijn nieuwe vriendin op zoek gaat naar een locatie voor een fotosessie, en daarvoor het woestijngebied bij Los Angeles afstroopt. De glamourloze seks die ze onderweg hebben, in een zwembad, tegen een rotsblok, viel bij de wereldpremière van de film in Venetië rauw op de maag, evenals het abrupte, gewelddadige einde van de film. De dialogen tussen de gebrekkig Frans sprekende Amerikaan (David Wissak) en de gebrekkig Frans en Engels sprekende Russin (Sharunas Bartasmuze Katia Golubeva) konden zelfs rekenen op hoongelach. Dat Dumont tegen de wetten van de feelgoodfilm een abstracte, experimentele horror had gemaakt, waarin juist heel bewust communicatieproblemen, banaliteiten en bestialiteiten waren geëxploreerd, kon er bij het overgrote deel van het publiek niet in. Dumont: ,,Wat ik zoek is de confrontatiemet de individuele toeschouwer. Ik ben benieuwd wat die denkt en voelt. Het grote publiek zegt me niet zo veel. Dat is een monster waar ik weinig respect voor heb, omdat zich onder dat grote publiek ook leugenaars en verkrachters bevinden, en domme mensen. Ik kan niets met de notie van 'het grote publiek', zoals ik ook niets kan met de notie van 'het verenigde Europa'. Dat jij de verkrachter aan het slot van de film identificeert met de Amerikaanse marinier eerder in de film, omdat beide mannen kaal geschoren hoofden hebben, komt geheel voor jouw rekening. Dat is jouw associatie.”

,,Ik neem het risico”, zo vervolgt Dumont, ,,om met mijn film niet het verhaaltje of de personages en hun psychologie centraal te stellen, iets wat in de cinema de norm is geworden. Het gaat mij om de synthese van alle filmische middelen, het geluid, het licht, de kleuren van het landschap, de acteurs en hun bewegingen. Het is een uitspraak van Matisse die mij heeft geïnspireerd: 'Het onderwerp is niet belangrijk, maar de compositie van de verschillende objecten'. Met de abstracte schilderkunst voel ik grote verwantschap.”

Dat zijn in wonderschoon Cinemascope opgenomen film ook veel walging en irritatie oproept, vindt hij niet vreemd. Dumont: ,,Mijn karakters zijn moderne karakters die iets zeggen over de moderne maatschappij, een civilisatie die in mijn ogen volledig is doorgedraaid, en een zekere gekteheeft bereikt. Ik heb mijn werk als filosofiedocent opgezegd, omdat ik niets meer voelde. Door films te maken, probeer ik weer dichter bij mijn eigen gevoelens, en die van de toeschouwer, te komen. Door een penetratie als iets gewelddadigs voor te stellen, en seks zonder tederheid te tonen, stel ik de mens weer op gelijke voet met het dier, dat hij in wezen is. De Hollywoodcinema toont ons alles door een roze bril. Dat hoef ik dus niet meer te doen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden