'Het gaat juist zo veel beter'

Uit crisis opkrabbelende Zorggroep Osira ziet staking Abvakabo met lede ogen aan

INTERVIEW | SYTSKE VAN AALSUM

Soms wordt ze er moedeloos van. Zoals afgelopen maandag, toen Abvakabo FNV actievoerde bij verpleeghuis Sint Jacob en 21 huishoudelijk medewerkers het werk neerlegden. Zo komen we nooit van ons slechte imago af, dacht Inge Borghuis, lid van de raad van bestuur van Osira Amstelring, waar Sint Jacob onder valt. Terwijl het met de zorgkoepel zoveel beter gaat dan pakweg een jaar geleden.

Want Osira belandde half maart 2011 op een triest dieptepunt. Toen plaatste de Inspectie voor de Gezondheidszorg 27 van de 37 tehuizen onder verscherpt toezicht, in feite de hele ouderen- en gehandicaptenzorg.

De net aangetreden bestuursvoorzitter Rob van Dam maakte meteen schoon schip: de twaalf directeuren werden ontslagen en alle zeilen werden bijgezet om zowel de situatie op de werkvloer als de kwaliteit van de leiding te verbeteren.

Dat proces is nog steeds in volle gang, maar het kost tijd, vertelt Borghuis, die in februari dit jaar bij Osira (8000 cliënten, 5300 medewerkers) kwam werken. "Een grote logge organisatie veranderen, dat is een grote opgave", weet zij uit eigen ervaring. Want Borghuis, wijkverpleegkundige van oorsprong, begeleidde eerder de ombuiging van een traditionele thuiszorgorganisatie (ZorgAccent in Twente) naar beter werkende kleine teams met eigen verzorgenden en (wijk-)verpleegkundigen.

"Dit is een jaar van ontwikkeling", omschrijft Borghuis de huidige stand van zaken. "We kiezen voor een kleiner type organisatie, waar de relatie tussen cliënt en zorgverlener centraal staat. Dat betekent dat je een omslag in denken moet maken. Bij een valincident bijvoorbeeld hebben wij de neiging in te grijpen en een nieuw protocol te maken. Maar je moet juist naar de werkvloer stappen en vragen: 'Wat hebben jullie nodig?'"

Daarnaast heeft Osira praktisch orde op zaken gesteld. Borghuis: "Er is fors gesneden in de overhead, er zijn kwaliteitsverpleegkundigen gekomen en we zijn eigen mensen gaan opleiden. Dat kost tijd."

Het laatste is ook geboren uit noodzaak, want vanaf januari 2013 komen alleen de ouderen die het echt niet meer redden thuis in aanmerking voor opname in het verpleeghuis. "We gaan de mensen beter opleiden om de zware zorg aan te kunnen."

Desondanks kampt Osira met een personeelstekort. "Dat komt door ziekteverzuim en we hebben permanent zestig vacatures openstaan", verklaart Borghuis. "Er is heel moeilijk aan gekwalificeerd personeel te komen. Het is in Amsterdam vissen in een zo goed als lege vijver." Hoe dat komt? "Er zijn hier nauwelijks zorgmedewerkers zonder baan. En ze kunnen kiezen uit verschillende verpleeghuizen. Daarom is hier ook zoveel verloop. Als het even niet lekker loopt, gaan sommigen elders werken."

Doordat straks ouderen veel langer zelfstandig blijven wonen, zal Osira ook de thuiszorgpoot uitbreiden. Borghuis: "Daar werken we inmiddels met kleine teams, waar de wijkverpleegkundige de eigen regie voert. Dat bevalt goed. De verpleegkundige heeft een zichtbare plek en is verbonden met de huisarts.

"Van medewerkers horen we dat ze zich bevrijd voelen, ze doen alles zelf. Die menselijke maat willen we ook terug in de instelling. Wij als staf grijpen niet in, we coachen in plaats van leidinggeven. Het gaat om eenvoudig organiseren van mensgerichte zorg."

Alleen de kleinste bonden ondertekenden cao
In de zorg is slechts 10 procent van de werknemers lid van een vakbond. Werkgeversorganisaties Actiz en BTN hebben een cao afgesloten voor het personeel in de verpleegzorg, thuiszorg en kraamzorg (vvt) met drie vakbonden Nu '91, CNV Publieke Zaak en FBZ. Abvakabo heeft de cao niet ondertekend. Die drie kleine bonden vertegenwoordigen 4 procent van het totale personeel. Bij Abvakabo is de overige 6 procent aangesloten. Abvakabo heeft minister Kamp gevraagd om de cao niet algemeen verbindend te verklaren, omdat hun 6 procent niet is vertegenwoordigd. Kamp overweegt dat nu. Ondertussen wil Abvakabo eigen afspraken maken met zorginstellingen. Bij Osira is 21,4 procent van de medewerkers lid van Abvakabo. De instelling is waarschijnlijk de zorgorganisatie met het hoogste aantal Abvakabo-leden van Nederland. Bij Osira worden zorgmedewerkers van niveau 3 overigens vijf schalen hoger ingeschaald dan in de rest van Nederland. Osira hoopt hiermee schaars personeel te lokken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden