'Het gaat altijd over stijl'

U bent dit jaar 75 geworden. Welk boek staat na al die jaren nog als een huis?
"Ik las net een stukje in de Volkskrant, waarin stond dat een boek gemiddeld genomen na 27,5 jaar zou zijn verouderd. Volgens het onderzoek was alleen het werk van Shakespeare een uitzondering op de regel.

Grappig. Ik vind dat een goede stijl de actualiteit van toen overstijgt. Het gaat altijd over stijl. Als die niet goed is verdwijnt een boek na de eerste hype naar de achtergrond.

Romans die eindeloos mee kunnen, en dan beperk ik me tot de Nederlandse literatuur, zijn wat mij betreft: 'De Kapellekensbaan' van Louis Paul Boon, 'De vergaderzaal' van A. Alberts en 'Eerste indrukken' van K. Schippers. Allemaal doordat deze schrijvers een hekel hebben aan krullentrekkerij."

Door welke boeken is niet heen te komen?
"Ik wantrouw de boeken waarvan iedereen zegt dat je ze moet lezen. Die sla ik hooguit even open in de boekhandel en dan weet ik genoeg. Omvang wantrouw ik ook. Dan denk ik: dan gaat het blijkbaar te gemakkelijk. Vroeger las ik wel detectives, maar dat ging me vervelen. Er bleef daarna niks hangen. Er moet wel iets overblijven."

Kunt u als schrijver wel onbezorgd lezen?
"Ik heb laatst 'Mendelssohn op het dak' gelezen van Ji¿í Weil. Dat is een boek met een prachtig gegeven, maar toch dacht ik na een tijdje: wat een mooi gegeven en wat verknoeit-ie het hier of daar. Je gaat ook oplossingen bedenken. Halverwege dacht ik: als je het nou beperkt... .

Ach, een componist zou het ook doen als hij naar de muziek van een ander luistert. De schrijver is niet altijd aanwezig als ik lees. Als het boek voldoende kracht heeft, vergeet je dat. Gelukkig maar, toch? Anders ben je net een schoolmeester die een opstel zit na te kijken."

Hoe weet u wat u moet lezen?
"Ik fiets altijd even door de recensies heen in de kranten. Die meningen, dat geloof ik allemaal wel, maar ze hebben wel een voorlichtende functie. Nee, ik ren ook weer niet meteen naar de boekhandel."

Wat las u als kind?
"Als kind? Koiboi-boeken! Ik hield meer van cowboys dan van indianen. En ik las meisjesboeken. Cissy van Marxveldt. Mijn moeder maakte zich daar wel zorgen om. En mijn vader zei wel eens: 'Lees toch eens een goeie historische roman, jongen.'"

J. Bernlef (pseudoniem voor Henk Marsman) is schrijver. Bij het grote publiek brak hij in 1984 door met de roman 'Hersenschimmen'. Bernlef werd onderscheiden met de belangrijkste prijzen uit de Nederlandse literatuur: de Constantijn Huygensprijs, de AKO-literatuurprijs en de P.C. Hooft-prijs. De auteur is dit jaar 75 geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden