'Het gaat alleen maar over de Palestijnen'

DURBAN - Gelaten zit een groepje Indianen op de stoep een pijp te roken. Hoewel ze fraai uitgedost zijn in verentooien, heeft niemand op de racisme-conferentie oog voor hen. Voor de Indiase Dalits evenmin, klaagt een van hun leiders. Hij komt met hangende schouders uit het stadion waar de Cubaanse president Fidel Castro een twee uur lange toespraak heeft gehouden.

,,Hij heeft ons niet eens genoemd. Het gaat alleen maar over de Palestijnen'', zucht de man, die opkomt voor de laagste kaste in India.

In het stadion zijn de duizenden op elkaar gepropte toehoorders echter uitgelaten, vooral als Castro roept dat Israël een racistisch land is. Zwaaiend met Palestijnse vlaggetjes scanderen ze minutenlang 'Vrij, vrij Palestina'.

Wat van tevoren al werd gevreesd, is uitgekomen. De VN-wereldconferentie tegen Racisme in het Zuid-Afrikaanse Durban staat geheel in het teken van het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Bijna wanhopig proberen talloze lobbygroepen uit de hele wereld aandacht te krijgen voor hun zaak, of het nou gaat om discriminatie van vrouwen, homo's of gehandicapten, racisme in de kerken, misstanden in Mauretanië of Mauritius of armoedebestrijding, maar ze botsen tegen een muur van desinteresse. De media en de officiële regeringsdelegaties zijn grotendeels in beslag genomen door het 'probleem' Israël. Ook de officiële werkgroep van de Verenigde Naties, die elke dag bijeenkomt om de slotverklaring op te stellen, liep de afgelopen dagen vast over formuleringen over Israël. Noorwegen probeert nu te bemiddelen in deze kwestie, zodat er een tekst uit komt die uiteindelijk acceptabel zal zijn voor zowel de Palestijnen als Israël. De Amerikaanse delegatie op de conferentie heeft gedreigd weg te lopen als er ook maar een verwijzing naar Israël in de slotverklaring komt.

Vooral de verklaring die het NGO-forum zaterdagavond heeft aangenomen, heeft grote opschudding veroorzaakt. In dit document van duizenden organisaties uit de hele wereld wordt Israël een 'racistische apartheidsstaat' genoemd, en het land beschuldigd van 'genocide' en 'etnische zuiveringen'.

'Het is schokkend', reageerde Hadassa Hirschfeld, van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), die samen met de vertegenwoordigers van andere joodse organisaties is weggelopen tijdens de aanname van de verklaring. ,,Van een conferentie tegen racisme, is dit een conferentie geworden van haat'', aldus Hirschfeld, die zich lijfelijk bedreigd voelt in Durban.

,,Ik heb nog nooit zo'n virulent antisemitisme meegemaakt'', zegt ze over de demonstraties buiten het congrescentrum, waar beledigende cartoons over Joden worden uitgedeeld en zelfs plakkaten werd gedragen met de tekst: 'Hitler had zijn werk moeten afmaken'. Hoewel de demonstranten grotendeels uit Palestijnse en Arabische organisaties zijn, liepen er ook vele Zuid-Afrikanen mee. Op tal van straathoeken in Durban zitten zwarte jongens in T-shirts met de tekst 'Zionisme is racisme'.

De NGO-resolutie heeft geen bindend karakter, maar zij heeft de kans op het mislukken van de conferentie aanzienlijk vergroot.

VERVOLG OP PAGINA 5

'Het Israël-debat is verspilling van tijd'

Racismeconferentie

VERVOLG VAN PAGINA 1

Ook al zal de harde tekst vermoedelijk niet aan de officiële VN-verklaring worden toegevoegd, toch kunnen regeringsdelegaties niet om de lobby van burgergroepen uit hun land heen. Ook is de afgelopen jaren de invloed van niet-gouvernementele organisaties op beslissingen van de VN steeds groter geworden.

Zelfs het andere omstreden thema van de conferentie, herstelbetalingen en excuses voor de slavernij, wordt overschaduwd door Israël. ,,Wij zijn geen anti-semieten'', zegt Baryl Biekman, de voorzitter van het Nederlands Platform Slavernijverleden, ,,maar het is wel vervelend dat deze conferentie nu grotendeels daarover gaat.'' Met name de Westerse regeringen, die toch al lagere delegaties hadden gestuurd dan de Afrikaanse landen, zitten ernstig in hun maag met het Israël-debat. De conferentie is 'verspilling van tijd', zeggen sommige diplomaten ronduit. ,,Ik vind het echt misplaatst'', zei de Nederlandse minister Rogier van Boxtel over de scherpe aanvallen naar Israël. ,,Deze conferentie is hier niet voor bedoeld. Deze uitingen van racisme op en rond deze conferentie halen eigenlijk iedere bedoeling ervan onderuit. Het is geen politieke conferentie die gaat over oorlogen of conflicten op regionale schaal, en het gaat me helemaal te ver om er sommige landen uit te halen en daar ineens tegen te hoop te lopen.'' Volgens hem is de stemming bedreigend voor het vredesoverleg: ,,Het brengt een potentiële oplossing van het conflict misschien verder weg.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden