Review

Het evangelie volgens Nick Cave/Pop en poëzie

Tijdens het tweedaagse muziek-literaire festival 'Les nuits du paradis', dat vrijdag en zaterdag in Paradiso in Amsterdam werd gehouden, bleken opvallend veel artiesten geïnspireerd door God en de Bijbel. Bij Nick Cave mag dit geen verrassing heten. Hij trakteerde het publiek op het evangelie volgens Marcus.

Solo, met gesproken woord en piano', luidde vooraf de omschrijving van het optreden dat zanger Nick Cave zaterdag in Paradiso in Amsterdam gaf. “Alleen als jullie erg goed opletten, speel ik misschien ook nog enkele songs”, waren de eerste woorden van de zanger. Het publiek létte goed op en werd beloond met een ingetogen concert, waarin Cave veel van zichzelf blootgaf.

Het was een van de laatste optredens in het tweedaagse muziek-literaire festival 'Les nuits du paradis', dat vrijdag en zaterdag in Paradiso in Amsterdam werd gehouden. In navolging van het Antwerpse festival 'De nachten' werden muziek, literatuur en film in enkele speciale projecten samengebracht: de ingrediënten lijken op het Haagse Crossing Borderfestival, dat eenzelfde mix aan genres biedt. Het resultaat?

Misschien is het de sfeer die Paradiso als voormalig kerkgebouw bij de artiesten oproept, opvallend is in ieder geval dat veel bijdragen op de een of andere manier religieus getint zijn. 'This is the house of God', klinkt het door de acidhouse van Dimensional Holofonic Sound. En veel mensen kijken zaterdagavond wat vreemd op als de New Yorkse performing poet Nicole Blackman zich tijdens haar laatste voordracht begint in te smeren met een rode vloeistof. “Zo doden wij onze jongens in Amerika”, roept ze tot haar god. “Weet u hoe te lijden?”

Blackman neemt de teksten van de lessenaar, drukt het ene na het andere papier tegen zich aan en deelt de met bloed bestempelde bladzijden uit aan het publiek. “Nu is uw naam in rozen geschreven.”

Het publiek hoort graag verhalen. Is het niet via gesproken woord, dan wel via het filmdoek. Zo sampelt de tweeledige acidformatie Dimensional Holofonic Sound voor begeleidende videoprojecties de hele Amerikaanse film- en televisiegeschiedenis leeg, en begeleidt het Antwerpse Dead Man Ray met nieuwe nummers de Belgische filmklassieker 'Café zonder bier' uit de jaren zestig.

Ook John Parish, bandleider van PJ Harvey en producer van 16 Horsepower, had enkele vrienden uitgenodigd om zijn soundtrack van de Belgische film 'Rosie' live te kunnen vertolken. Tegen het achterdoek op het podium worden enkele vertraagde fragmenten uit de film vertoond. Daarvoor staan naast Parish zangeres Alison Goldfrapp van Tricky, gitarist Adrian Utley van Portishead, toetsenist en gitarist Eric Drew Feldman van Captain Beefheart en Rob Ellis van PJ Harvey.

Het is mooi om te zien hoe Parish door afwezigheid van een 'gezicht' als PJ Harvey op het podium in een wat toevallige bandleider verandert. Hij knikt wat naar bandgenoten en kijkt een enkele maal schuchter het publiek in. Parish glimlacht wat onbeholpen als het snoer van zijn gitaar losraakt, en laat zich leiden door de beelden op het filmdoek.

Zowel met de beelden als met de muziek heeft het publiek het ondertussen niet gemakkelijk. Parish bouwt een onheilspellende geluidsmuur op bij de filmfragmenten met ondertitelde citaten als 'Iedereen hier is gek, of heeft een ander vermoord'. Steeds keert hij net op tijd terug naar herkenbare melodische thema's om de aandacht van het publiek, dat soms onzeker applaudiseert, vast te houden. Na afloop van het 'experiment', zoals Parish het optreden zelf noemt, heeft de toeschouwer een beter beeld van de sympathieke Parish dan van 'Rosie'.

Hoewel de twee festivalavonden vol zaten met interessante optredens, leken ze toch één lange aanloop naar de bijzondere performance van Nick Cave, die de gelegenheid met beide handen aangreep om zijn eigen verhaal te vertellen.

“Het gospelverhaal volgens Nick!”, schettert de kreet van een Ierse fan door de zaal. “Ooit heb ik een inleiding geschreven voor het evangelie van Marcus”, begint de in het zwart gestoken Cave. Het wordt stil in de zaal als zijn donkere stem begint te lezen. Over de 'cafeïnevrije' anglicaanse kerk uit zijn Australische jeugd en over de tijd waarin hij zijn eerste bijbel kocht. Het Oude Testament, waarin de 'zuchten der wanhoop' te horen zijn, sprak hem het meest aan, vanwege zijn 'interesse voor gewelddadige literatuur'.

“Maar je wordt ouder, je leert jezelf en ook de wereld vergeven.” En dus begon Cave op een dag in het evangelie van Marcus. Het boek raakte hem, omdat het niet zozeer het verhaal was van een miraclemaker. “Het ging over de dood, en dat met een intensiteit die ik niet kon weerstaan.” Een boek over 'verleiding' en 'eenzaamheid', waarin de 'wildernis van de ziel' wordt betreden. “Jezus was het slachtoffer van het gebrek aan verbeelding van de mensheid. Zijn essentiële menselijkheid maakte hem een blauwprint voor ons mensen.” Caves donderende stem schalt tot in de hoeken van Paradiso; het publiek luistert stil.

Dan neemt hij plaats achter de piano, rommelt in het stapeltje papier op de vleugel, veegt zijn haarlok naar achter en brandt los. 'The mercy seat' ('Oog om oog, tand om tand, Ik ben niet bang om te sterven') 'Into my arms' ('Ik geloof niet in een God die ingrijpt, maar ik geloof in liefde') en 'People ain't no good' van het album 'The boatman's call, 'The ship song' en ook enkele nieuwe nummers.

Terwijl het publiek geduldig wacht, oefent Cave snel de akkoorden van 'Dead Joe' uit 1982: vandaag worden verzoeknummers ingewilligd. Een laatste tekst nog, eindigend met de woorden 'For he will not return'. Cave slaat het boek dicht, dooft zijn sigaret, grijpt nog een roos uit het publiek en verlaat het podium.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden