Het enige heroïsche nummer

In een leeg Thialf dragen bestuurders en buitenlandse schaatsers de tien kilometer ten grave

Jorrit Bergsma won gisteravond de tien kilometer, de afstand die op sterven na dood lijkt. Gerard Kemkers, jarenlang schaatscoach van wereldrecordhouder Sven Kramer, zag de teloorgang met lede ogen aan.

Als Martin Hänggi uit Zwitserland rond de klok van half acht in het matig gevulde schaatsstadion Thialf begint aan zijn tien kilometer, is Gerard Kemkers in Groningen zijn kinderen naar bed aan het brengen. Als de 46-jarige oud-ijshockeyer 13 minuten en 57 seconden later over de streep komt, begint de schaatscoach in ruste zich thuis te nestelen op de bank voor de televisie. Kemkers: "De tien blijft een geweldige afstand. Het ligt niet aan Hänggi dat ik de keus maak om ritten over te slaan, maar aan die anderen."

Kemkers, momenteel werkzaam voor voetbalclub FC Groningen, voorziet 's ochtends al dat Jorrit Bergsma 'op zijn sloffen' zal gaan winnen. "Hopelijk gaat hij het baanrecord van Sven nog aanvallen," zegt Kemkers over de 12.45,09 uit 2013. "Het is inderdaad zijn laatste tien kilometer van het jaar en hopelijk denkt Jorrit: de dood of de gladiolen."

Kemkers erkent dat de tien kilometer in zwaar weer zit. Het onderdeel ontbeert specialisten, beseft hij. "Er is een gebrek aan concurrentie."

Hij noemt het 'te zot voor woorden' dat de afstand afhankelijk is van twee rijders, de olympisch kampioen Jorrit Bergsma en de wereldrecordhouder Sven Kramer (zijn 12.41,69 dateert uit 2007), die gisteren niet meedeed omdat de internationale schaatsbond de zwaarste schaatsafstand niet op de laatste maar op de eerste dag heeft ingetekend en Kramer zijn kansen op de vijf kilometer later in het toernooi niet in gevaar wilde brengen. Kemkers: "Als Jorrit tegen Sven zou rijden in de laatste rit, zou je op het puntje van je stoel zitten. Dat is dus een gemiste kans."

Kemkers, die zich in zijn dagen als actief schaatser een specialist mocht noemen en op de Olympische Winterspelen van Calgary in 1988 een vijfde plaats veroverde (met val), vindt dat de schaatssport handelt op basis van een hype en dat er helemaal niet zoveel aan de hand is. Hij vindt dat de bestuurders van de internationale schaatsport aan de kern van de sport komen en dat ze behoorlijk ver van de sport staan.

"Ik zie eerder ruimte voor een twintig kilometer in het programma, dat is meer een duurnummer. Ik hoop dat ze zien dat de tien kilometer nu nog het enige heroïsche nummer is."

De coach, die ook Jochem Uytdehaage in 2002 op de Winterspelen naar goud op de tien kilometer leidde, hunkert naar meer duels.

"Dan raak je met de tien weer de kern van de schaatssport. Met z'n allen op de bank, meeschrijven met de rondetijden. Ja, nu gaat hij goed, hij gaat nu inzetten! Zie je dat! Zie je dat! Dat gevoel."

Kemkers is het met zijn (oud-) collega Jillert Anema eens. De coach van Jorrit Bergsma stelt dat de buitenlanders domweg te lui zijn. Kemkers: "Ze zijn niet bereid de trainingsuren erin te steken die nodig zijn om te excelleren op de langste schaatsafstand. In het buitenland is de tien kilometer geen aandachtspunt."

Bergsma deed vanaf kwart over negen wat hij aan zijn stand verplicht was; tot het uiterste gaan. De regerend nationaal marathonkampioen kwam in een mooie solorace tot 12.54,82 wat hem de gouden medaille opleverde en een ereronde voor een stadion waarvan sommige zich al naar de uitgang begaven.

"Zonde dat het niet gewaardeerd wordt," zei Bergsma vlak na de finish tegen de NOS. "Als je een mooie rit hebt, heb je dertien minuten plezier, dan zie je de schaatser lijden en kapot gaan. Ik kan daar zelf erg van genieten, ook van andere ritten."

Kemkers: "Of de tien kilometer nu behandeld wordt als de bastaard van het schaatsen? Dat is of dom of ze zijn heel bewust bezig de tien kilometer weg te schrijven. En als dat zo is, zou ik dat heel jammer vinden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden